Ông Tà Thía Ca, Người có uy tín thôn Rồ Ôn biểu diễn đàn Chapi tại buổi họp mặt kỷ niệm 15 năm thành lập huyện Thuận Nam (ngày 01/10/2024)Gặp lại người quen cũ từ miền xuôi lên thăm trong buổi sớm vùng cao, Người có uy tín Tà Thía Ca tay bắt mặt mừng, pha ly cà phê “3 trong 1” mời chúng tôi uống ấm lòng. Ông lấy cây đàn Chapi treo trên vách xuống gảy bài “Mừng bạn chơi nhà”, tiếng đàn chất liệu tre nứa âm vang bập bùng làm xao xuyến lòng người. Tà Thía Ca thân tình tặng tôi cây đàn Chapi do ông chế tác như một lời bày tỏ tình cảm quý mến của Người có uy tín thôn Rồ Ôn.
Tại Hội nghị biểu dương, tôn vinh các điển hình tiên tiến vùng đồng bào DTTS và miền núi tỉnh Ninh Thuận lần thứ nhất, năm 2024, Người có uy tín Tà Thía Ca được Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Thuận tặng Bằng khen vì có thành tích xuất sắc đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ an ninh trật tự tại địa phương.
Khi được hỏi về công việc thường ngày của Người có uy tín đối với bà con, ông Tà Thía Ca cười hồn hậu cho biết, ông sinh năm 1963 tại làng Rồ Ôn, trước đây ở trên núi cao thuộc vùng chiến khu Anh Dũng. Sau khi miền Nam được giải phóng, Đảng và Nhà nước vận động bà con ở vùng cao xuống vùng đất này định canh định cư .
Thời trai trẻ, Tà Thía Ca từng đảm nhận vai trò Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Phước Hà rồi làm Bí thư Chi bộ thôn Rồ Ôn. Ông được cấp ủy, chính quyền và bà con tin tưởng bầu chọn làm Người có uy tín thôn Rồ Ôn. Ông tuyên tuyền, vận động bà con đoàn kết giúp nhau làm ăn, gìn giữ văn hóa truyền thống đồng bào Raglay, xây dựng bản làng ngày càng giàu đẹp. Các trường hợp uống rượu say, bạo lực gia đình đều được Người có uy tín Tà Thía Ca phối hợp với Ban Công tác Mặt trận thôn hòa giải vợ chồng hòa thuận, hạn chế uống rượu, chăm lo làm ăn. Các trường hợp có ý định tảo hôn đều được Người có uy tín Tà Thía Ca vận động thực hiện theo đúng Luật Hôn nhân và Gia đình.
Ông Tà Thía Ca hòa tấu đàn Chapi tại nghi lễ ăn mừng đầu lúa mới của đồng bào Raglay xã Phước HàThôn Rồ Ôn hiện có 108 hộ với 306 khẩu đồng bào Raglay, sinh sống nhờ nguồn thu nhập canh tác 30ha ruộng lúa chủ động tưới từ hệ thống thủy lợi Tân Giang kết hợp làm rẫy, chăn nuôi gia súc, đan lát. Nhà nước quan tâm đầu tư xây dựng đường sá đi lại thuận lợi, trường học, trạm y tế, điện sinh hoạt, nước sạch sinh hoạt, ruộng lúa nước… Từ nguồn vốn Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi kết hợp các Chương trình giảm nghèo bền vững đã giúp đồng bào Raglay thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo có điều kiện làm ăn, vươn lên thoát nghèo. Tính đến nay, thôn Rồ Ôn còn 34 gia đình thuộc diện hộ nghèo do thiếu lao động, thiếu đất canh tác.
Người có uy tín Tà Thía Ca còn là nghệ nhân chế tác và tích cực tham gia truyền dạy đàn Chapi cho thanh niên địa phương. Ông luôn có mặt biểu diễn đàn Chapi trong các sự kiện chính trị, lễ hội quan trọng của địa phương như lễ ăn mừng đầu lúa mới, văn nghệ mừng Đảng mừng Xuân. Đàn Chapi do ông chế tác bền đẹp, được nhiều người đặt hàng làm quà tặng lưu niệm cho bạn bè, du khách. Tranh thủ thời gian nông nhàn, ông đan gùi, nong nia, phục vụ sinh hoạt cho bà con thôn bản. Đàn Chapi được ông bán cho người dùng với giá 150 ngàn đồng/chiếc; gùi với giá 200-300 ngàn đồng/chiếc; giúp ông có thêm thu nhập, bảo đảm cuộc sống.
Ông Tà Thía Ca trữ rơm cung cấp thức ăn cho đàn bò 8 con của gia đìnhAnh Tạ Yên Xem, Phó Chủ tịch UBND xã Phước Hà ghi nhận, Người có uy tín Tà Thía Ca là chỗ dựa tin cậy của cấp ủy, chính quyền địa phương trong việc xây dựng nông thôn mới, khu dân cư văn hóa. Bằng uy tín cá nhân của mình, ông tích cực thực hiện hiệu quả Chương trình MTQG 1719, nâng cao đời sống đồng bào Raglay. Vận động bà con sử dụng hiệu quả nguồn vốn hỗ trợ giảm nghèo bền vững từ Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS. Chính quyền địa phương hoàn thành thủ tục đề nghị cấp trên xét công nhận Tà Thía Ca là Nghệ nhân Ưu tú năm 2024.
