Phối hợp phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro thiên tai vùng đồng bào DTTS

Góp phần hoàn thành các mục tiêu phát triển bền vững đối với vùng đồng bào DTTS và miền núi

Mục tiêu trọng tâm của chương trình là nâng cao nhận thức, tạo sự đồng thuận xã hội trong việc thực hiện các chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về phòng, chống thiên tai gắn với công tác dân tộc và tôn giáo. Qua đó, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, hoàn thành các mục tiêu phát triển bền vững đối với vùng đồng bào DTTS và miền núi.

Theo Chương trình hành động, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Nông nghệp và Môi trường sẽ tăng cường phối hợp trong việc tuyên truyền, phổ biến, nâng cao nhận thức, năng lực phòng, chống thiên tai cho người dân, đội ngũ cán bộ quản lý các cấp, lực lượng xung kích tại cơ sở, già làng, trưởng bản, Người có uy tín, chức sắc, chức việc các tổ chức tôn giáo, là giải pháp then chốt nhằm xây dựng cộng đồng an toàn trước thiên tai.

Chương trình yêu cầu phát huy tính chủ động, linh hoạt, sáng tạo của mỗi bên; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực để triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia: Xây dựng nông thôn mới, Giảm nghèo bền vững và Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi.

Chương trình phối hợp trong phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro thiên tai vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026 - 2030 được triển khai trên phạm vi toàn quốc, áp dụng đối với các đơn vị thuộc Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Nông nghiệp và Môi trường; các Sở Dân tộc và Tôn giáo, Sở Nông nghiệp và Môi trường các địa phương.

Gắn phòng, chống thiên tai với đa dạng hóa sinh kế, giảm tổn thương lâu dài

Theo Chương trình phối hợp, trong giai đoạn 2026 - 2030, hai bộ sẽ tập trung phối hợp triển khai các nhóm nhiệm vụ trọng tâm: Nâng cao năng lực phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro thiên tai cho cộng đồng vùng đồng bào DTTS và miền núi thông qua việc đánh giá hiện trạng, nhu cầu; xây dựng tài liệu hướng dẫn kỹ thuật phù hợp với từng loại hình thiên tai, ưu tiên tích hợp kiến thức, kinh nghiệm truyền thống và tri thức địa phương.

Cùng với đó, sẽ thường xuyên tổ chức các hoạt động đào tạo, tập huấn, tuyên truyền cho lực lượng xung kích cấp cơ sở, Người có uy tín, phụ nữ, trẻ em, học sinh và các nhóm dễ bị tổn thương. Các hoạt động thực hành đánh giá rủi ro, sơ họa bản đồ rủi ro thiên tai, diễn tập phòng, chống thiên tai sẽ có sự tham gia trực tiếp của cộng đồng dân cư. Từ đó, hướng tới phát triển các mô hình cộng đồng chủ động phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro thiên tai, thích ứng với biến đổi khí hậu; gắn phòng, chống thiên tai với đa dạng hóa sinh kế, giảm tổn thương lâu dài.

Chương trình phối hợp trong phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro thiên tai vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2026 - 2030 đề cập đến việc đầu tư xây dựng, cải tạo cơ sở vật chất bảo đảm an toàn cho người dân vùng đồng bào DTTS và miền núi. Cụ thể: Ổn định dân cư, xây dựng và nâng cấp các công trình chống sạt lở, các công trình và chỗ ở an toàn trong mùa mưa bão, nhất là tại trường học, nhà văn hóa, trụ sở cơ quan.

Công tác thông tin và truyền thông nâng cao nhận thức cộng đồng

Theo Chương trình phối hợp, hai bên phối hợp biên soạn, sản xuất các ấn phẩm, tài liệu truyền thông về phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro thiên tai, ưu tiên sử dụng ngôn ngữ DTTS, phù hợp với văn hóa, tri thức địa phương và các nhóm đối tượng khác nhau.

Thực hiện đa dạng hóa hình thức truyền thông nhằm nâng cao hiệu quả tuyên truyền, thông tin và truyền thông tại vùng đồng bào DTTS và miền núi; ứng dụng chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong tuyên truyền, thông tin và truyền thông; tổ chức các chuỗi hoạt động, sự kiện, diễn đàn, cuộc thi, hoạt động ngoại khóa có lồng ghép nội dung phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro thiên tai.

Tổ chức tuyên dương, khen thưởng, lan tỏa các điển hình, sáng kiến, mô hình hiệu quả; phát huy vai trò Người có uy tín, già làng, trưởng bản, chức sắc, chức việc các tổ chức tôn giáo trong công tác tuyên truyền, thông tin và truyền thông, nâng cao nhận thức cộng đồng về phòng ngừa, giảm nhẹ rủi ro thiên tai.

Bộ Dân tộc và Tôn giáo giữ vai trò chủ trì lồng ghép nội dung phòng, chống thiên tai trong hệ thống chính sách dân tộc và tôn giáo; trong đó chú trọng các chính sách đầu tư, xây dựng cơ sở hạ tầng, bố trí ổn định dân cư đảm bảo an toàn cho đồng bào DTTS. Chỉ đạo công tác tuyên truyền, truyền thông nâng cao nhận thức người dân vùng đồng bào DTTS và miền núi về phòng, chống thiên tai. Tập trung phát huy vai trò Người có uy tín, chức sắc, chức việc tôn giáo trong tuyên truyền, phổ biến kiến thức, tập huấn cho cộng đồng. Phối hợp, thường xuyên nắm bắt, kiểm tra, giám sát, đánh giá khả năng phòng, chống thiên tai; nguy cơ xảy ra thiên tai tại các xã vùng đồng bào DTTS và miền núi. Chỉ đạo các đơn vị trực thuộc và hệ thống dân tộc và tôn giáo các địa phương phối hợp triển khai Chương trình.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường sẽ tập trung về công tác truyền thông, tập huấn, diễn tập, tích hợp nội dung phòng, chống thiên tai trong triển khai các chương trình mục tiêu quốc gia.