Phóng sự

Do ảnh hưởng của cơn bão số 3, từ ngày 7 - 10/9, trên địa bàn tỉnh Cao Bằng, mưa lớn kéo dài liên tục, xảy ra lũ quét, sạt lở đất và ngập lụt trên diện rộng, đặc biệt ở huyện Nguyên Bình có 3 điểm sạt lở tại các xóm Khuổi Ngọa, Lũng Lỳ, xã Ca Thành và xóm Lũng Súng, xã Yên Lạc, làm chết, bị thương và mất tích nhiều người. Ngay khi mưa lũ xảy ra, các lực lượng tìm kiếm, cứu nạn đã nhanh chóng tiếp cận hiện trường, triển khai công tác ứng cứu.

Do ảnh hưởng của cơn bão số 3, trong các ngày từ 8 - 10/9, mưa lũ tràn về đã gây thiệt hại nghiêm trọng đến tính mạng, tài sản của Nhân dân trên địa bàn tỉnh Cao Bằng, đặc biệt tại huyện Nguyên Bình. Tính đến ngày 14/9, các điểm sạt ở tại hai xã Ca Thành và Yên Lạc đã có 52 người chết. Hiện lực lượng chức năng vẫn đang nỗ lực tìm kiếm số người mất tích. Đây là nơi sinh sống của phần lớn đồng bào DTTS.

Bầu tĩnh lặng của đại ngàn Pù Mát, Môn Sơn, huyện Con Cuông (Nghệ An) thời gian qua bị phá tan bởi những tiếng ầm vang, rộn rã nhiều thứ tiếng từ máy xúc, máy ủi, máy khoan cọc cạch liên hồi… cùng tiếng của những chuyến xe tải chở nguyên vật liệu xây dựng từ trung tâm xã Môn Sơn ra vào hối hả. Nơi thâm sơn đại ngàn Pù Mát đang từng bước xuất hiện những công trình phục vụ đời sống dân sinh cho bà con Đan Lai.

Từ ngày 8/9 đến ngày 10/9/2024 cơn bão số 3 (bão YAGI) gây mưa lớn, lũ, ngập lụt, sạt lở đất, dông lốc, tại 10 huyện, thành phố của tỉnh Cao Bằng. Chỉ sau hai ngày mưa lũ, cả trăm khối đất đá và mặt đường đã bị sạt lở, nhà ở của một số hộ dân xóm thuộc các xã Yên Lạc, Ca Thành, Vũ Nông thuộc huyện Nguyên Bình bị vùi lấp. Đến sáng 13/9, đã có 46 người chết đã tìm thấy thi thể, hiện còn 11 người mất tích. Tang thương bao trùm đất Nguyên Bình.

Đã từng đi qua nhiều bản làng nơi miền Tây xứ Nghệ, nhưng với chúng tôi, cụm dân cư Huôi Máy thuộc bản Cắm Pỏm, xã Cắm Muộn (Quế Phong, Nghệ An) thì dường như không nơi nào sánh bằng. Ở vùng đất này, có những thiếu thốn không thể nói đủ bằng lời, có những khốn khó không dễ dàng bù đắp…

Cả nước đang hướng về miền Bắc. Từ dải đất Trung Bộ đến vùng Tây Nguyên, Nam Bộ xa xôi… đang chung một tấm lòng hướng về miền Bắc. Không ai bảo ai, nhưng họ đang gói ghém nghĩa tình, trách nhiệm vào những tấm bánh, gói quà, chai nước… gửi ra miền Bắc trong chất chứa bao nỗi cảm thông, sẻ chia sâu sắc.

Lang Chánh một trong những huyện miền núi nghèo của tỉnh Thanh Hóa. Do vậy, cuộc điều tra, thu thập thông tin thực trạng kinh tế - xã hội 53 dân tộc thiểu số năm 2024 (Cuộc điều tra 53 DTTS) có ý nghĩa quan trọng đối với huyện trong việc đánh giá thực trạng đời sống của đồng bào DTTS, qua đó làm cơ sở cho việc hoạch định chính sách trong giai đoạn tiếp theo. Nhận thức được tầm quan trọng này, Lang Chánh đã dồn lực để triển khai thực hiện, hoàn thành nhiệm vụ và về đích trước thời hạn.

Những nghệ nhân "nhí" người Ba Na ở làng Tnung - Măng (xã Ya Ma, huyện Kông Chro, Gia Lai) với lối chơi chiêng sáng tạo, trong sáng, tươi vui đã mang lại luồng sinh khí mới mẻ, tràn đầy hứng khởi cho cồng chiêng Tây Nguyên. Đây cũng là minh chứng cho lòng tự hào về bản sắc văn hóa dân tộc của những chủ nhân di sản “Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên” mang tính kế thừa mạnh mẽ và sáng tạo của đồng bào Ba Na ở Kông Chro.

Để có những thông tin chính xác, đầy đủ về thực trạng kinh tế - xã hội vùng DTTS tại Nghệ An, các Điều tra viên đã không quản ngại khó khăn, vất vả “đi từng ngõ, gõ từng nhà”. Có những địa bàn vùng sâu, vùng xa, Điều tra viên phải mất cả hàng giờ đi bộ, thậm chí ngồi thuyền máy vượt lòng hồ… mới khai thác đầy đủ thông tin của từng hộ.

Trong chuyến công tác mới đây vào “ốc đảo” Hữu Khuông, một xã thuộc vùng lòng hồ thủy điện bản Vẽ của huyện Tương Dương (Nghệ An), chúng tôi sửng sốt trước những trụ cầu bê tông sừng sững như mọc lên giữa mặt hồ xanh biếc. Hỏi chuyện, mới hay, còn nhiều công trình được Nhà nước quan tâm, đầu tư xây dựng như thế ở vùng đất xa xôi, cách trở này; và hầu hết việc vận chuyển vật tư, thiết bị thi công… qua nhiều chặng đường; bằng thuyền, phà dập dềnh theo sóng nước.

Cùng với các địa phương trên cả nước, từ ngày 1/7 tỉnh Bắc Giang đã tiến hành cuộc điều tra, thu thập thông tin về thực trạng kinh tế - xã hội của 53 DTTS năm 2024. Đến hết ngày 10/8, tỉnh Bắc Giang đã hoàn thành điều tra tại 283 địa bàn với 12.332 hộ gia đình DTTS; sớm hơn 5 ngày so với kế hoạch.

Ai lên Minh Hóa thân thương / Điệu hò thuốc cá vẫn vương trong lòng/ Đôi ta đi thuốc rục mòn /Ténh khi nhiều cá chém tòn mà sương…; Qua bao thăng trầm, những câu Hò trong lúc đi thuốc cá của đồng bào các DTTS ở huyện vùng cao Minh Hóa (Quảng Bình) đã vượt xa khỏi không gian khe suối và trở thành Di sản phi vật thể Quốc gia.

Chuyến công tác cuối tháng 8 của chúng tôi ở miền biên giới xứ Nghệ mang một cảm xúc khác lạ. Không phải nắng thu như mật ong dát vàng, trải dài khắp triền núi, bản làng; hay những nương ngô, đồi chè mướt xanh và cả rừng keo lấp lóa… ; mà chính sắc đỏ của những lá Quốc kỳ phần phật trong nắng gió biên thùy mới là nốt thăng của bản hợp âm núi rừng, reo vui trong ngày cả dân tộc kỷ niệm 79 năm ngày Quốc khánh.

Những trăn trở từ hiện thực cuộc sống đã thôi thúc chàng thanh niên người Đan Lai La Văn Vinh (ở vùng lõi Vườn quốc gia Pù Mát, Con Cuông, Nghệ An) không ngừng rèn luyện, nỗ lực học tập để trở thành bác sĩ. Đặc biệt, ngay từ những ngày đầu tốt ngiệp Trung cấp Y Vinh, cầm tấm bằng y sĩ, chàng trai trẻ La Văn Vinh không tìm nơi đô thị hay nơi thuận lợi lập thân lập nghiệp mà háo hức quay trở về, phục vụ Nhân dân, phục vụ bản làng.

Theo báo cáo của Cục thống kê tỉnh Kon Tum, Cuộc Điều tra kinh tế - xã hội 53 dân tộc thiểu số (DTTS) năm 2024 trên địa bàn tỉnh Kon Tum đã hoàn thành 100% so với kế hoạch và thời gian sớm hơn kế hoạch đề ra. Có được những kết quả đó ngoài sự nỗ lực của các cấp, ngành, điều tra viên thì có vai trò quan trọng của những người dẫn đường, họ chính là những thôn trưởng, già làng, Người có uy tín ở các thôn, làng vùng đồng bào DTTS.

Mới đây, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk phối hợp với Phòng Văn hóa và Thông tin huyện Krông Pắc, UBND xã Ea Yông tổ chức phục dựng Lễ cúng bến nước của người Ê Đê. Thông qua Lễ cúng bến nước, nhằm khơi dậy lòng tự hào, ý thức giữ gìn văn hoá của cộng đồng; đồng thời nâng cao nhận thức, vai trò của cán bộ và Nhân dân, đặc biệt là thế hệ trẻ trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống của các dân tộc, cũng như cần trân quý bảo vệ nguồn nước.