Phụ nữ Khmer Cần Thơ đang dần khẳng định vai trò là những “đại sứ” trong việc quảng bá nét đẹp văn hóa ra thế giới Phụ nữ chung tay quảng bá văn hóa DTTS ra thế giới
TP. Cần Thơ hiện có khoảng 494.000 người DTTS, sinh sống tại 73 xã, phường. Trong không gian văn hóa đa dạng, nơi các giá trị truyền thống của đồng bào Khmer, Hoa… được gìn giữ, trao truyền và phát huy qua nhiều thế hệ, phụ nữ DTTS nổi lên như lực lượng nòng cốt trong gìn giữ và lan tỏa các giá trị văn hóa DTTS đến với cộng đồng.
Từ năm 2022 đến 2025, Dự án 6 “Bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các DTTS gắn với phát triển du lịch”, thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2030; giai đoạn I:
Từ 2021 đến 2025 (Chương trình MTQG 1719) đã được triển khai đồng bộ trên địa bàn thành phố. Dự án đã tạo điều kiện để đồng bào trực tiếp tham gia vào các hoạt động bảo tồn, truyền dạy và quảng bá văn hóa DTTS.
Theo Sở Dân tộc và Tôn giáo TP. Cần Thơ, thực hiện Dự án 6, thành phố đã tổ chức 9 cuộc khảo sát, tư liệu hóa di sản; bảo tồn nhiều lễ hội truyền thống tiêu biểu; mở 30 lớp tập huấn; thành lập 8 câu lạc bộ văn hóa dân gian và 68 đội văn nghệ truyền thống. Trong hầu hết các hoạt động này, phụ nữ DTTS luôn tham gia tích cực, và giữ vai trò chủ chốt từ tổ chức, biểu diễn đến truyền dạy văn hóa DTTS.
Các lớp dạy múa của chị Lâm Thị Hậu (thứ 5 từ trái qua) đã giúp người trẻ Khmer hiểu được giá trị của điệu múa truyền thống và lan tỏa tới bạn bè bốn phương. (Ảnh: Nhân vật cung cấp)Tiêu biểu là chị Lâm Thị Hậu, người nhiều năm gắn bó với việc dạy múa truyền thống tại chùa Bâng Cro Cháp Thmây, xã Tân Thạnh. Những điệu múa Rôbăm, Rom vong, Saravanh, lomliu, madizon… được chị truyền dạy cho thế hệ trẻ không chỉ nhằm bảo tồn các giá trị văn hóa, nghệ thuật dân gian mà còn là cách kết nối cộng đồng, tăng cường giao lưu giữa đồng bào Khmer trong và ngoài địa phương.
“Mỗi lớp học múa thường có từ 50 đến 100 học viên ở nhiều độ tuổi. Tôi rất tự hào khi được góp phần truyền dạy những điệu múa truyền thống cho thế hệ trẻ, để văn hóa dân tộc không bị mai một”, chị Hậu chia sẻ.
Thông qua các hoạt động biểu diễn, giao lưu, giới thiệu văn hóa tại lễ hội, sự kiện du lịch, nhiều phụ nữ DTTS đã trở thành những “đại sứ văn hóa” ở cơ sở, góp phần lan tỏa hình ảnh cộng đồng các DTTS Cần Thơ đến với du khách trong nước và quốc tế.
Tổ hợp tác nghề truyền thống trở thành nhịp cầu giao lưu văn hóa
Một trong những điểm nhấn nổi bật trong công tác quảng bá nét đẹp văn hóa vùng đồng bào DTTS Cần Thơ đến với bạn bè quốc tế là việc gắn bảo tồn văn hóa với phát triển sinh kế thông qua các tổ hợp tác, câu lạc bộ nghề truyền thống. Trong đó, phụ nữ DTTS giữ vai trò trung tâm.
Ở xã Thuận Hòa, nguồn lực hỗ trợ, đầu tư từ Dự án 6 đã góp phần khôi phục và nâng tầm giá trị nghề làm cốm dẹp của đồng bào Khmer, đưa cốm trở thành sản phẩm du lịch đặc sắc, thu hút đông đảo du khách quốc tế.
Việc thành lập Câu lạc bộ giới thiệu nghề quết cốm dẹp đã mở ra hướng đi mới cho đồng bào DTTS. Du khách đến đây không chỉ thưởng thức sản phẩm mà còn trực tiếp tham gia các công đoạn làm cốm theo phương thức truyền thống: Từ chọn nếp, rang, giã đến quết cốm bằng chày tay. Chính trải nghiệm chân thực này đã tạo nên sức hấp dẫn đặc biệt trong giao lưu văn hóa DTTS.
Bà Thạch Thị Hường, thành viên Câu lạc bộ giới thiệu nghề quết cốm dẹp xã Thuận Hòa cho biết: “Gắn nghề truyền thống với du lịch đã giúp chúng tôi có thêm thu nhập ổn định. Quan trọng hơn, phụ nữ Khmer có cơ hội trực tiếp giới thiệu bản sắc văn hóa của dân tộc mình đến bạn bè bốn phương”.
Những người phụ nữ trong Câu lạc bộ giới thiệu nghề quết cốm dẹp đã trực tiếp giới thiệu bản sắc văn hóa của dân tộc mình đến bạn bè bốn phương. (Ảnh: TP)Trải nghiệm tại làng nghề, bà Susan Way, du khách đến từ Vương quốc Anh, bày tỏ sự thích thú: “Tôi chưa từng tham gia hoạt động nào chân thực như vậy. Khi tự tay làm ra cốm, tôi cảm nhận rõ hơn chiều sâu văn hóa của người Khmer. Đó là một trải nghiệm rất đáng nhớ”.
Cùng với các tổ hợp tác nghề truyền thống, nhiều phụ nữ DTTS còn tham gia quản lý, vận hành các không gian trưng bày văn hóa gắn với du lịch. Nhà trưng bày trang phục Khmer tại chùa Som Rong là một ví dụ tiêu biểu.
Không gian này không chỉ giới thiệu trang phục truyền thống, nghi lễ, lễ hội của người Khmer mà còn trở thành điểm giao thoa văn hóa sinh động giữa cộng đồng địa phương và du khách quốc tế.
Chị Thạch Thị Tha Sari, người trực tiếp quản lý Nhà trưng bày, chia sẻ: “Mỗi lượt khách tham quan là một lần văn hóa Khmer được lan tỏa. Qua đó, góp phần tăng cường sự hiểu biết, tôn trọng giữa các dân tộc và bạn bè quốc tế”.
Từ các tổ hợp tác nghề truyền thống đến không gian giao lưu văn hóa, phụ nữ DTTS Cần Thơ đang từng bước khẳng định vai trò chủ thể trong bảo tồn bản sắc văn hóa và xây dựng hình ảnh địa phương.
Những đóng góp thầm lặng nhưng bền bỉ ấy không chỉ mang lại giá trị kinh tế, văn hóa mà còn góp phần quan trọng trong việc quảng bá hình ảnh vùng đồng bào DTTS Cần Thơ ngày càng lan tỏa trong tiến trình hội nhập và phát triển.
