Chị Phủng Livestream trực tiếp tại vườn cam của gia đìnhNhững ngày cuối năm, chị Lồ Dìn Phủng, dân tộc Bố Y, ở thôn Lao Chải, xã Mường Khương tất bật công việc trên nương quýt của gia đình đang vào mùa thu hoạch. Được biết, gia đình chị Phủng là một trong những hộ đầu tiên của thôn đưa cây quýt vào trồng thay cho cây trồng truyền thống như ngô, lúa kém hiệu quả.
Chị Phủng cho biết: Năm 2010, gia đình chị mạnh dạn trồng 3 nghìn gốc quýt. Nhận thấy đây là cây trồng có giá trị kinh tế cao hơn các cây trồng khác, vừa làm vừa học hỏi cách chăm sóc, đến nay vườn quýt của gia đình chị đã lên tới 10 nghìn gốc, trong đó 5 nghìn gốc đang cho thu hoạch. Bình quân mỗi năm từ bán quýt, trừ chi phí cũng cho gia đình chị thu nhập trên 400 triệu đồng. Nhờ cây quýt, gia đình có của ăn của để, xây dựng được nhà 2 tầng khang trang, mua xe du lịch phục vụ cho việc đi lại, nuôi 2 con học đại học.
“Trước đây, khi đến mùa thu hoạch quýt, việc bán hàng cũng khá vất vả; vợ chồng, con cái phải lên đồi thu hái rồi đưa ra chợ bán, giá cả thì bấp bênh. Bây giờ thì nhàn hơn rất nhiều, hằng ngày mình lên vườn quýt dùng điện thoại Livestream rồi nhận đơn đặt hàng của khách hàng trong và ngoài tỉnh; sau đó đóng hàng gửi đi. Qua các phiên Livestream cũng có nhiều thương lái đặt mua với số lượng lớn; quan trọng hơn là giá cả ổn định vì mình đã báo giá trực tiếp rồi”, chị Phủng cho biết.
Có thể nói, trước đây những khái niệm như “thương mại điện tử”, “Livestream bán hàng”… là điều xa vời với đồng bào vùng cao nói chung, phụ nữ DTTS nói riêng. Nuôi được con lợn, con gà, trồng được quả bưởi, quả quýt, làm được cân lạp xưởng, thịt gác bếp hay lên rừng hái được vài bó lá thuốc tắm… để bán, bà con vẫn phải đưa xuống chợ phiên, chủ yếu bán cho khách hàng quen thuộc.
Hiện nay, cùng với sự phát triển, phủ sóng của hạ tầng viễn thông và các chương trình tập huấn, hỗ trợ từ các chương trình mục tiêu quốc gia, hình ảnh những phụ nữ vùng cao với chiếc điện thoại thông minh Livestream bán tương ớt, miến dong, chè, mật ong, thịt sấy… đã trở nên quen thuộc.
Gia đình chị Lý Thị Lưu, thôn Khe Phầy, xã Tân Hợp, tỉnh Lào Cai có nghề thuốc Nam truyền thống. Các bài thuốc tắm người Dao, thảo dược, thuốc hỗ trợ điều trị các bệnh về dạ dày... được khách hàng trong và ngoài tỉnh ưa chuộng và tin dùng. Theo chị Lưu, trước đây để bán được thuốc chủ yếu dựa vào truyền miệng, người này dùng tốt thì nói với người khác; tuy vậy, việc tiêu thụ khá khó khăn do lượng khách hàng ít.
Đóng hàng nông sản gửi cho khách nhờ việc chốt đơn qua các phiên Livestream“Thời gian gần đây, sản lượng thuốc bán được tăng gấp 6-7 lần so với trước kia nhờ hằng ngày mình Livestream bán hàng. Qua hình thức bán hàng này, mình đã có một lượng khách ổn định và cũng chủ động hơn trong quá trình chuẩn bị nguyên liệu đóng gói bảo đảm chất lượng sản phẩm. Bên cạnh việc cải thiện thu nhập từ nghề truyền thống của gia đình thì việc nhiều người được tiếp cận, sử dụng các bài thuốc tốt cho sức khỏe cũng mang lại niềm vui cho mình”, chị Lưu chia sẻ.
Chị Phủng, chị Lưu hay hàng nghìn phụ nữ DTTS khác ở tỉnh vùng cao Lào Cai là minh chứng cho sự đổi thay mạnh mẽ trong tư duy, nếp nghĩ. Từ những người phụ nữ chỉ quen với nương rẫy, bếp núc, ít ra khỏi bản làng, sống cam chịu… thì hôm nay, họ đang từng ngày thay đổi, từng bước khẳng định vị thế của mình.
Không hiếm gặp ở những thôn bản xa xôi, hình ảnh chị em phụ nữ bên những chiếc điện thoại thông minh cùng nhau sẻ chia những kinh nghiệm bằng việc ứng dụng công nghệ trong cuộc sống mưu sinh. Người làm trước hướng dẫn cho người chưa biết, những câu chuyện về chụp ảnh, viết bài, đăng bán hàng trên mạng xã hội trở thành những câu chuyện thường nhật của họ…
Sự đổi thay của phụ nữ vùng cao không chỉ là câu chuyện tự tìm sinh kế, cải thiện thu nhập mà quan trọng hơn đó là sự “vượt lên chính mình”, phá dỡ những “rào cản” đã kìm kẹp lâu nay để tiếp cận cái mới, vượt qua giới hạn không gian chật hẹp bao lâu nay. Khi phụ nữ vùng cao đã từng bước làm chủ kinh tế, họ cũng dần tự tin hơn trong cuộc sống, trong các mối quan hệ xã hội, trong việc đưa ra quyết định cho chính mình và gia đình.
