Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Rộn ràng lễ cúng cổng bon của người Mnông

Cát Tường - 14:46, 04/05/2022

Hàng năm, trước khi những cơn mưa đầu mùa rơi xuống, đồng bào Mnông lại tổ chức lễ cúng cổng bon làng (Bư brah mpêr bon) ngay bên cổng ra vào của bon (buôn) làng để cầu xin thần mưa gió, thần bão, thần dịch bệnh không gây tai họa cho bon làng trong cả năm.

Những "nữ tú" trong bon giã gạo nấu cơm dâng cúng thần linh.
Những "nữ tú" trong bon giã gạo nấu cơm dâng cúng thần linh.

Lễ cúng cổng bon của người Mnông được tổ chức sau khi già làng và các chủ hộ gia đình họp bàn chọn ngày tổ chức, phân công công việc, quy định phần đóng góp của mỗi gia đình. Lúc này, gái làng giã gạo nấu cơm, trai làng cột ché rượu, đánh chiêng, gùi nước chuẩn bị cho lễ cúng cổng bon làng với không khí phấn khởi, đoàn kết của dân làng trong buổi lễ.

Các lễ vật của lễ cúng cổng bon gồm có: Gạo trắng, mỗi gia đình một nắm, thuốc hút 1 nhúm, một hòn than củi được nhặt trong bếp bằng tay trái, được quấn một bông vải làm khố gọi là Sah ônh (Sah ônh được coi là vị thần liên lạc giữa con người với các thần linh mang lễ vật của con người dâng lên các thần, mong các thần ban cho sự bình yên, giàu mạnh cho các gia đình và cho cả bon làng); một cặp ngà voi và một sừng tê giác làm bằng gỗ, một lá trầu có quét sẵn vôi, một miếng cau. Ba gói bánh nếp gói bằng lá chuối, 3 quả chuối xanh luộc chín, 3 đoạn mía mỗi đoạn 3 đốt, 4 cây nến sáp cắm trên đầu bốn đoạn cây đóng làm cọc.

Người Mnông cho rằng các thần xấu, thần ác nhìn thấy tượng con cọp sẽ sợ hãi mà bỏ đi, không dám vào quấy phá bon làng.
Người Mnông cho rằng các thần xấu, thần ác nhìn thấy tượng con cọp sẽ sợ hãi mà bỏ đi, không dám vào quấy phá bon làng.

Phía trước sạp phên cột một ché rượu giả làm bằng vỏ quả bầu khô, bên trong đổ đầy trấu, miệng quả bầu cắm 1 ống nhỏ làm cần rượu. Bên cạnh ché rượu giả có dựng tượng một con cọp làm bằng gỗ, ngồi quay mặt từ trong ra phía ngoài. Người Mnông cho rằng, các thần xấu, thần ác nhìn thấy tượng con cọp sẽ sợ hãi mà bỏ đi, không dám vào quấy phá bon làng. Phía sau sạp tre, ở giữa hàng rào bon và sạp tre là 1 hàng rào tượng trưng để ngăn chặn các thần ác vào quấy phá.

Già làng thổi tù và, báo hiệu buổi lễ sắp bắt đầu.
Già làng thổi tù và, báo hiệu buổi lễ sắp bắt đầu.

Lễ vật chuẩn bị xong, già làng thổi 1 hồi tù và, thông báo với thần linh và mọi người về việc tổ chức lễ cúng cổng bon. Sau đó già làng làm chủ lễ, dẫn cả đoàn ra phía trước cổng bon để tiến hành những nghi thức quan trọng. Trước ban thờ làm bằng phên tre, nứa, chủ lễ lấy tiết lợn hòa cùng với rượu, cắt ba miếng gan lợn nhỏ, xâu vào một chiếc que cắm bên bình rượu. Già làng cất tiếng cầu xin Yang (trời), thần linh đem đến mưa thuận gió hòa và mùa màng tươi tốt cho bon làng, xin Yang cùng thần linh ngăn chặn và xua đuổi những rủi ro, bệnh tật.

Nghi thức quan trọng diễn ra phía trước cổng bon.
Nghi thức quan trọng diễn ra phía trước cổng bon.

Sau khi đã làm lễ cúng tại cổng bon làng, chủ lễ cùng với bà con quay vào phía sân chính, đem rượu có hòa tiết lợn hiến tế bôi lên mái nhà, lên tường ngôi nhà ở làm phép để xua đuổi, ngăn chặn những rủi ro, bệnh tật đến với bon làng, ngăn chặn các thần ác vào nhà gây rối hoặc làm hại người trong gia đình. 

Già làng trao vòng tay cầu chúc sức khỏe cho dân làng.
Già làng trao vòng tay cầu chúc sức khỏe cho dân làng.

Cuối cùng, già làng tiến hành nghi thức cúng trao vòng sức khỏe cho bà con và du khách tham dự. Sau nghi thức này, các chàng trai, cô gái người Mnông vừa đánh cồng chiêng, vừa say trong những điệu múa, trò chơi sôi động mừng ngày hội.

Già làng cùng các chủ hộ trong gia đình lấy rượu pha với tiết lợn mang về nhà để cúng thần giữ nhà Kuăt.
Già làng cùng các chủ hộ trong gia đình lấy rượu pha với tiết lợn mang về nhà để cúng thần giữ nhà Kuăt.
Sau khi thực hiện xong phần lễ, bà con trong buôn vui ca hát theo tiếng cồng chiêng dặt dìu mang theo ước vọng một cuộc sống thanh bình, hạnh phúc.
Sau khi thực hiện xong phần lễ, bà con trong buôn vui ca hát theo tiếng cồng chiêng dặt dìu mang theo ước vọng một cuộc sống thanh bình, hạnh phúc.

Trong không khí của những ngày đầu tháng 4, điểm xuyết làn nắng vàng như rót mật, già làng cùng nam thanh nữ tú trong bon và du khách vui vẻ thưởng thức hương rượu cần thơm ngọt giữa nhịp chiêng trầm ấm bồng bềnh. Khung cảnh thanh bình như đưa hồn ta về với dòng sông, con suối, về với núi rừng đại ngàn, thật thanh thản và bình yên, thật êm đềm và hạnh phúc...

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Về thung lũng Lâm Thượng xem người Tày làm du lịch xanh

Về thung lũng Lâm Thượng xem người Tày làm du lịch xanh

Lâm Thượng không chỉ đẹp bởi cảnh sắc thiên nhiên mà còn đẹp bởi khát vọng tự cường của con người. Lâm Thượng hôm nay đang dệt nên bài ca về một vùng quê đáng sống, nơi sinh kế bền vững nảy mầm từ chính sự trân trọng văn hóa và môi trường.
Tin nổi bật trang chủ
Nghệ nhân Ưu tú Dương Lai: Giữ được văn hóa là giữ được gốc rễ của dân tộc mình

Nghệ nhân Ưu tú Dương Lai: Giữ được văn hóa là giữ được gốc rễ của dân tộc mình

Dân tộc - Tôn giáo - Huy Trường - Thành Nhân - 2 giờ trước
Giữa nhịp sống hối hả của xã hội hiện đại, ở làng Tak Kót, xã Trà Liên, TP. Đà Nẵng vẫn có người nghệ nhân lặng lẽ gìn giữ những thanh âm cồng chiêng, những sản phẩm đan lát truyền thống của đồng bào Co. Đó là Nghệ nhân Ưu tú Dương Lai. Không chỉ là “kho tàng sống” về văn hóa, ông còn là Người có uy tín, có nhiều đóng góp quan trọng đối với sự phát triển của xã vùng cao Trà Liên.
Công tác dân tộc, tôn giáo là vấn đề chiến lược, lâu dài

Công tác dân tộc, tôn giáo là vấn đề chiến lược, lâu dài

Dân tộc - Tôn giáo - Trần Nghị - 2 giờ trước
Công tác dân tộc, tôn giáo là vấn đề chiến lược, lâu dài, có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, giữ vững ổn định chính trị - xã hội và phát triển đất nước.
Về thung lũng Lâm Thượng xem người Tày làm du lịch xanh

Về thung lũng Lâm Thượng xem người Tày làm du lịch xanh

Sắc màu 54 - PV - 2 giờ trước
Lâm Thượng không chỉ đẹp bởi cảnh sắc thiên nhiên mà còn đẹp bởi khát vọng tự cường của con người. Lâm Thượng hôm nay đang dệt nên bài ca về một vùng quê đáng sống, nơi sinh kế bền vững nảy mầm từ chính sự trân trọng văn hóa và môi trường.
Nông dân xã miền núi nuôi chồn hương kiếm hằng trăm triệu

Nông dân xã miền núi nuôi chồn hương kiếm hằng trăm triệu

Kinh tế - Phạm Tiến - 2 giờ trước
Những năm gần đây, tại xã miền núi Kim Điền, tỉnh Quảng Trị, nhiều hộ dân đã mạnh dạn đưa chồn hương vào chăn nuôi. Từ mô hình nhỏ lẻ ban đầu, đến nay chồn hương đã trở thành vật nuôi chủ lực, mở ra hướng làm giàu của 13 hộ gia đình với thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi năm.
Những hạt nhân đoàn kết trong vùng đồng bào Khmer

Những hạt nhân đoàn kết trong vùng đồng bào Khmer

Dân tộc - Tôn giáo - Minh Thu - 2 giờ trước
Những năm qua, bức tranh về đời sống kinh tế - xã hội vùng đồng bào Khmer đang tiếp tục có nhiều khởi sắc. Kết quả này, ngoài sự quan tâm của Đảng, nhà nước bằng những chủ trương, chính sách dân sinh phù hợp với thực tiễn; từ sự chung tay của các tổ chức chính trị, thì còn có vai trò đóng góp quan trọng của đội ngũ những Người có uy tín trong cộng đồng.
Quản lý tiền công đức - Cách làm minh bạch tại đền Cửa Ông

Quản lý tiền công đức - Cách làm minh bạch tại đền Cửa Ông

Tiền công đức - nguồn lực hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm tại các cơ sở tín ngưỡng lâu nay vẫn là “vùng nhạy cảm” trong quản lý. Từ cách làm minh bạch tại đền Cửa Ông (Quảng Ninh), câu hỏi đặt ra không còn là có cần kiểm soát hay không, mà là kiểm soát bằng cơ chế nào để giữ được niềm tin.
Đến năm 2030, 60% người dân sinh sống ở vùng đồng bào DTTS tỉnh Lào Cai được phổ biến, giáo dục pháp luật

Đến năm 2030, 60% người dân sinh sống ở vùng đồng bào DTTS tỉnh Lào Cai được phổ biến, giáo dục pháp luật

Chính sách Dân tộc - Trọng Bảo - 3 giờ trước
Đây là mục tiêu đặt ra trong kế hoạch triển khai thực hiện Đề án “Phổ biến, giáo dục pháp luật phù hợp với đối tượng, địa bàn vùng đồng bào DTTS và miền núi, giai đoạn 2026 - 2035” trên địa bàn tỉnh Lào Cai.
Sôi nổi Hội thi Tiếng dân tộc Tày trong Bộ đội Biên phòng năm 2026

Sôi nổi Hội thi Tiếng dân tộc Tày trong Bộ đội Biên phòng năm 2026

Tin tức - Minh Anh - 3 giờ trước
Sau 2 ngày tranh tài sôi nổi (13 - 14/4) tại tỉnh Lạng Sơn, Hội thi Tiếng dân tộc Tày trong Bộ đội Biên phòng năm 2026 đã khép lại với phần thi giành giải Nhất thuộc về Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng (BĐBP) Lạng Sơn.
Bên hồ Lắk người Mnông đưa sản phẩm nghề truyền thống thành sản phẩm du lịch đặc trưng

Bên hồ Lắk người Mnông đưa sản phẩm nghề truyền thống thành sản phẩm du lịch đặc trưng

Sắc màu 54 - Lê Hường - 4 giờ trước
Giữa nhịp sống hiện đại, người Mnông R’lăm (một nhánh của dân tộc Mnông) bên hồ Lắk, tỉnh Đắk Lắk vẫn lặng lẽ giữ nghề truyền thống của cha ông. Điều đáng mừng là các sản phẩm của nghề truyền thống như: Rượu cần, sản phẩm thổ cẩm, gốm... ngày càng phát huy giá trị khi gắn với các Tour du lịch cộng đồng và trở thành sản phẩm du lịch đặc trưng, giúp đồng bào có thêm nguồn thu nhập.
Kỳ vọng ở dự án mới xóa bỏ con đường “ghìm chân” ở Lượng Minh

Kỳ vọng ở dự án mới xóa bỏ con đường “ghìm chân” ở Lượng Minh

Kinh tế - Thanh Hải - 4 giờ trước
Tỉnh lộ 543B - trục đường chính kết nối xã Lượng Minh, tỉnh Nghệ An với các xã lân cận ra Quốc lộ 7 và Quốc lộ 48C - sau nhiều năm khai thác đã xuống cấp nghiêm trọng, trở thành “điểm nghẽn” nhiều năm khiến địa phương giậm chân tại chỗ . Nhưng kể từ khi dự án nâng cấp tuyến đường này được triển khai, người dân Lượng Minh đang kỳ vọng một sự đổi thay để phát triển.
Theo dấu chân người Cơ Lao đỏ trên dải Tây Côn Lĩnh: Khát vọng vươn lên giữa gió núi và mây ngàn (Kỳ cuối)

Theo dấu chân người Cơ Lao đỏ trên dải Tây Côn Lĩnh: Khát vọng vươn lên giữa gió núi và mây ngàn (Kỳ cuối)

Phóng sự - Vũ Mừng - Anh Huy - 4 giờ trước
Giữa điều kiện còn nhiều khó khăn ở vùng cao Tây Côn Lĩnh, người Cơ Lao đỏ hôm nay đang từng bước thay đổi cuộc sống bằng con đường học tập và những lựa chọn mới của thế hệ trẻ. Tuy vậy, phía sau những tín hiệu chuyển mình ấy vẫn là bài toán dài hạn về sinh kế và chính sách, đặt ra yêu cầu cần những giải pháp phù hợp hơn để hỗ trợ cộng đồng phát triển bền vững.