Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Rộn ràng lễ cúng cổng bon của người Mnông

Cát Tường - 14:46, 04/05/2022

Hàng năm, trước khi những cơn mưa đầu mùa rơi xuống, đồng bào Mnông lại tổ chức lễ cúng cổng bon làng (Bư brah mpêr bon) ngay bên cổng ra vào của bon (buôn) làng để cầu xin thần mưa gió, thần bão, thần dịch bệnh không gây tai họa cho bon làng trong cả năm.

Những "nữ tú" trong bon giã gạo nấu cơm dâng cúng thần linh.
Những "nữ tú" trong bon giã gạo nấu cơm dâng cúng thần linh.

Lễ cúng cổng bon của người Mnông được tổ chức sau khi già làng và các chủ hộ gia đình họp bàn chọn ngày tổ chức, phân công công việc, quy định phần đóng góp của mỗi gia đình. Lúc này, gái làng giã gạo nấu cơm, trai làng cột ché rượu, đánh chiêng, gùi nước chuẩn bị cho lễ cúng cổng bon làng với không khí phấn khởi, đoàn kết của dân làng trong buổi lễ.

Các lễ vật của lễ cúng cổng bon gồm có: Gạo trắng, mỗi gia đình một nắm, thuốc hút 1 nhúm, một hòn than củi được nhặt trong bếp bằng tay trái, được quấn một bông vải làm khố gọi là Sah ônh (Sah ônh được coi là vị thần liên lạc giữa con người với các thần linh mang lễ vật của con người dâng lên các thần, mong các thần ban cho sự bình yên, giàu mạnh cho các gia đình và cho cả bon làng); một cặp ngà voi và một sừng tê giác làm bằng gỗ, một lá trầu có quét sẵn vôi, một miếng cau. Ba gói bánh nếp gói bằng lá chuối, 3 quả chuối xanh luộc chín, 3 đoạn mía mỗi đoạn 3 đốt, 4 cây nến sáp cắm trên đầu bốn đoạn cây đóng làm cọc.

Người Mnông cho rằng các thần xấu, thần ác nhìn thấy tượng con cọp sẽ sợ hãi mà bỏ đi, không dám vào quấy phá bon làng.
Người Mnông cho rằng các thần xấu, thần ác nhìn thấy tượng con cọp sẽ sợ hãi mà bỏ đi, không dám vào quấy phá bon làng.

Phía trước sạp phên cột một ché rượu giả làm bằng vỏ quả bầu khô, bên trong đổ đầy trấu, miệng quả bầu cắm 1 ống nhỏ làm cần rượu. Bên cạnh ché rượu giả có dựng tượng một con cọp làm bằng gỗ, ngồi quay mặt từ trong ra phía ngoài. Người Mnông cho rằng, các thần xấu, thần ác nhìn thấy tượng con cọp sẽ sợ hãi mà bỏ đi, không dám vào quấy phá bon làng. Phía sau sạp tre, ở giữa hàng rào bon và sạp tre là 1 hàng rào tượng trưng để ngăn chặn các thần ác vào quấy phá.

Già làng thổi tù và, báo hiệu buổi lễ sắp bắt đầu.
Già làng thổi tù và, báo hiệu buổi lễ sắp bắt đầu.

Lễ vật chuẩn bị xong, già làng thổi 1 hồi tù và, thông báo với thần linh và mọi người về việc tổ chức lễ cúng cổng bon. Sau đó già làng làm chủ lễ, dẫn cả đoàn ra phía trước cổng bon để tiến hành những nghi thức quan trọng. Trước ban thờ làm bằng phên tre, nứa, chủ lễ lấy tiết lợn hòa cùng với rượu, cắt ba miếng gan lợn nhỏ, xâu vào một chiếc que cắm bên bình rượu. Già làng cất tiếng cầu xin Yang (trời), thần linh đem đến mưa thuận gió hòa và mùa màng tươi tốt cho bon làng, xin Yang cùng thần linh ngăn chặn và xua đuổi những rủi ro, bệnh tật.

Nghi thức quan trọng diễn ra phía trước cổng bon.
Nghi thức quan trọng diễn ra phía trước cổng bon.

Sau khi đã làm lễ cúng tại cổng bon làng, chủ lễ cùng với bà con quay vào phía sân chính, đem rượu có hòa tiết lợn hiến tế bôi lên mái nhà, lên tường ngôi nhà ở làm phép để xua đuổi, ngăn chặn những rủi ro, bệnh tật đến với bon làng, ngăn chặn các thần ác vào nhà gây rối hoặc làm hại người trong gia đình. 

Già làng trao vòng tay cầu chúc sức khỏe cho dân làng.
Già làng trao vòng tay cầu chúc sức khỏe cho dân làng.

Cuối cùng, già làng tiến hành nghi thức cúng trao vòng sức khỏe cho bà con và du khách tham dự. Sau nghi thức này, các chàng trai, cô gái người Mnông vừa đánh cồng chiêng, vừa say trong những điệu múa, trò chơi sôi động mừng ngày hội.

Già làng cùng các chủ hộ trong gia đình lấy rượu pha với tiết lợn mang về nhà để cúng thần giữ nhà Kuăt.
Già làng cùng các chủ hộ trong gia đình lấy rượu pha với tiết lợn mang về nhà để cúng thần giữ nhà Kuăt.
Sau khi thực hiện xong phần lễ, bà con trong buôn vui ca hát theo tiếng cồng chiêng dặt dìu mang theo ước vọng một cuộc sống thanh bình, hạnh phúc.
Sau khi thực hiện xong phần lễ, bà con trong buôn vui ca hát theo tiếng cồng chiêng dặt dìu mang theo ước vọng một cuộc sống thanh bình, hạnh phúc.

Trong không khí của những ngày đầu tháng 4, điểm xuyết làn nắng vàng như rót mật, già làng cùng nam thanh nữ tú trong bon và du khách vui vẻ thưởng thức hương rượu cần thơm ngọt giữa nhịp chiêng trầm ấm bồng bềnh. Khung cảnh thanh bình như đưa hồn ta về với dòng sông, con suối, về với núi rừng đại ngàn, thật thanh thản và bình yên, thật êm đềm và hạnh phúc...

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Người Xơ Đăng và tinh thần hồi sinh nghề truyền thống

Người Xơ Đăng và tinh thần hồi sinh nghề truyền thống

Với sự hỗ trợ thiết thực của chính quyền địa phương, thời gian gần đây, những nghệ nhân người Xơ Đăng ở tỉnh Quảng Ngãi có nhiều động lực trên hành trình gìn giữ và lan tỏa giá trị của nghề truyền thống. Với họ, đó vừa là tình yêu, vừa là trách nhiệm để nghề truyền thống luôn "sống" trong cộng đồng.
Tin nổi bật trang chủ
Thủ tướng: Khẩn trương đề xuất công nghệ, hình thức đầu tư với đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam

Thủ tướng: Khẩn trương đề xuất công nghệ, hình thức đầu tư với đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam

Thời sự - PV - 22:15, 06/01/2026
Chiều 6/1, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo các công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt chủ trì phiên họp thứ năm của Ban Chỉ đạo.
U23 Việt Nam 2 - 0 U23 Jordan: Khởi đầu hoàn hảo với bản lĩnh và sự hiệu quả

U23 Việt Nam 2 - 0 U23 Jordan: Khởi đầu hoàn hảo với bản lĩnh và sự hiệu quả

Thể thao - Hoàng Minh - 22:04, 06/01/2026
U23 Việt Nam đã có màn ra quân ấn tượng tại Vòng chung kết U23 châu Á 2026, khi giành chiến thắng thuyết phục 2 - 0 trước U23 Jordan, đối thủ được đánh giá giàu thể lực và kinh nghiệm tại đấu trường châu lục. Trận đấu không chỉ ghi dấu 3 điểm trọn vẹn, mà còn cho thấy sự tiến bộ rõ nét về bản lĩnh, chiến thuật và khả năng tận dụng cơ hội của thầy trò huấn luyện viên trưởng Kim Sang Sik.
Luật bảo vệ dữ liệu cá nhân - củng cố niềm tin số tại Việt Nam

Luật bảo vệ dữ liệu cá nhân - củng cố niềm tin số tại Việt Nam

Pháp luật - Minh Thu - 17:22, 06/01/2026
Chính thức có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân số 91/2025/QH15 phản ánh sự thay đổi rõ nét trong cách nhìn nhận dữ liệu, từ chỗ được coi là tài nguyên để khai thác, sang việc xác lập dữ liệu như một quyền cần được bảo vệ. Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân được xem là bước ngoặt quan trọng trong bảo vệ quyền riêng tư, bảo đảm an ninh dữ liệu và củng cố niềm tin số tại Việt Nam.
Cà Mau có 7 xã khu vực III, 91 ấp đặc biệt khó khăn

Cà Mau có 7 xã khu vực III, 91 ấp đặc biệt khó khăn

Chính sách Dân tộc - Tào Đạt - 17:18, 06/01/2026
UBND tỉnh Cà Mau vừa ban hành Quyết định về việc phê duyệt danh sách ấp vùng đồng bào DTTS, ấp đặc biệt khó khăn; xã vùng đồng bào DTTS, xã khu vực I, II, III trên địa bàn tỉnh Cà Mau giai đoạn 2026 - 2030. Đây là căn cứ quan trọng để triển khai các chính sách hỗ trợ và đầu tư phát triển kinh tế - xã hội phù hợp với từng địa bàn.
Cả nước phủ xanh khoảng 285.000 ha rừng trồng, xuất khẩu gỗ và lâm sản vượt 18 tỷ USD trong năm 2025

Cả nước phủ xanh khoảng 285.000 ha rừng trồng, xuất khẩu gỗ và lâm sản vượt 18 tỷ USD trong năm 2025

Kinh tế - Hoàng Quý - 17:00, 06/01/2026
Năm 2025 ghi dấu ấn quan trọng của ngành Lâm nghiệp Việt Nam khi cả nước tiếp tục đạt nhiều kết quả nổi bật trong trồng rừng, bảo vệ rừng và phát triển kinh tế rừng. Diện tích rừng trồng mới tăng cao, tỷ lệ che phủ rừng được duy trì ổn định, trong khi xuất khẩu gỗ và lâm sản lần đầu tiên vượt mốc 18 tỷ USD.
Kon Chênh - Thức giấc từ du lịch cộng đồng

Kon Chênh - Thức giấc từ du lịch cộng đồng

Kon Chênh - ngôi làng hoang sơ giữa đại ngàn Măng Đen, tỉnh Quảng Ngãi, là nơi định cư của hơn 110 hộ dân, với hơn 360 nhân khẩu là đồng bào Xơ Đăng - nhánh Mơ Nâm. Với cảnh sắc thiên nhiên hùng vỹ, văn hóa độc đáo, năm 2022, một số hộ trong làng như A Nấc, Y Tuấn đã tiên phong đầu tư làm du lịch cộng đồng.
Quyết liệt thực hiện 3 đột phá chiến lược để phát triển kinh tế tư nhân

Quyết liệt thực hiện 3 đột phá chiến lược để phát triển kinh tế tư nhân

Thời sự - Minh Thu - 16:50, 06/01/2026
Văn phòng Chính phủ vừa có Thông báo số 6/TB-VPCP ngày 5/1/2026 kết luận của Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính, Trưởng Ban Chỉ đạo tại Phiên họp lần thứ ba Ban Chỉ đạo quốc gia triển khai Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Sản xuất nông nghiệp năm 2025 bứt phá mạnh mẽ, nông - lâm - thủy sản tiếp tục là trụ đỡ của nền kinh tế

Sản xuất nông nghiệp năm 2025 bứt phá mạnh mẽ, nông - lâm - thủy sản tiếp tục là trụ đỡ của nền kinh tế

Kinh tế - Hoàng Quý - 16:04, 06/01/2026
Năm 2025 ghi dấu một bước tiến quan trọng của ngành Nông nghiệp Việt Nam, khi sản xuất nông - lâm - thủy sản đạt mức tăng trưởng ấn tượng, bất chấp nhiều khó khăn từ thiên tai, biến động thị trường và chi phí đầu vào. Kết quả này không chỉ bảo đảm an ninh lương thực quốc gia, mà còn tạo động lực quan trọng cho xuất khẩu và tăng trưởng kinh tế bền vững.
Công nghệ dẫn lối - Agribank bứt phá chuyển đổi số năm 2025

Công nghệ dẫn lối - Agribank bứt phá chuyển đổi số năm 2025

Khoa học - Công nghệ - Phương Liên - 15:33, 06/01/2026
Năm 2025 đánh dấu cột mốc quan trọng trong lộ trình hiện đại hóa ngành tài chính Việt Nam. Trong dòng chảy đó, bên cạnh sứ mệnh phát triển “tam nông” truyền thống, Agribank đã vươn mình trở thành một trong những định chế tài chính tiên phong về công nghệ, tạo nên một cuộc bứt phá ngoạn mục trong “cuộc đua” chuyển đổi số.
Tháp Cánh Tiên - Vẻ đẹp ngàn năm giữa miền đất võ

Tháp Cánh Tiên - Vẻ đẹp ngàn năm giữa miền đất võ

Tôn giáo - Tín ngưỡng - Xuân Hiền - 15:22, 06/01/2026
Giữa không gian văn hóa đa sắc tộc trên vùng đất Nam Trung Bộ, tháp Cánh Tiên (Gia Lai) hiện lên như một kiệt tác kiến trúc nhuốm màu huyền thoại, vừa thanh thoát, vừa chứa đựng chiều sâu tín ngưỡng của một nền nghệ thuật cổ truyền rực rỡ. Công trình không chỉ nổi bật bởi hình khối độc đáo, mà còn bởi những giá trị thẩm mỹ và biểu tượng được lưu giữ qua nhiều thế kỷ.
Bộ Y tế cảnh báo 3 dịch bệnh tăng mạnh dịp sát Tết

Bộ Y tế cảnh báo 3 dịch bệnh tăng mạnh dịp sát Tết

Sức khỏe - Minh Nhật - 15:20, 06/01/2026
Bộ Y tế lo ngại nguy cơ dịch chồng dịch khi số ca sốt xuất huyết, tay chân miệng và viêm màng não do não mô cầu đồng loạt tăng khoảng 30% so với cùng kỳ, trong bối cảnh nhu cầu đi lại dịp Tết rất lớn.