Sơn La: Đổi mới công tác tuyên truyền, vận động để thúc đẩy giảm nghèo nhanh vùng đồng bào DTTS

“Khơi thông” nội lực từ thay đổi “nếp nghĩ, cách làm”

Xã biên giới Mường Hung, huyện Sông Mã là nơi sinh sống của 2.219 hộ với 10.379 nhân khẩu, gồm 4 dân tộc anh em (Thái, Mông, Kinh và Khơ Mú). Đây từng là một trong những địa bàn trọng điểm, phức tạp về an ninh trật tự; nổi cộm là các đối tượng buôn bán, tàng trữ, sử dụng trái phép chất ma túy và việc lợi dụng các đường mòn lối mở khu vực biên giới để thẩm lậu ma túy vào nội địa.

Giai đoạn 2021-2025, Mường Hung cũng là xã khu vực III theo Quyết định số 861/QĐ-TTg. Xã được thụ hưởng nguồn lực đầu tư từ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030; giai đoạn I: 2021-2025 theo Quyết định số 1719 (Chương trình MTQG 1719).

Số liệu của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Sơn La cho thấy, tại thời điểm đầu năm 2024, xã Mường Hung mới đạt 14/19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới (NTM). Nhưng đến cuối năm, xã đã “về đích” 19/19 tiêu chí, chính thức được UBND tỉnh trao Bằng công nhận đạt chuẩn NTM ngày 15/01/2025.

Theo ông Cầm Văn Minh, Chủ tịch UBND xã Mường Hung, thời gian qua, Chương trình MTQG 1719 là một trong những nguồn lực quan trọng để địa phương hoàn thành các tiêu chí xây dựng nông thôn mới; nhất là các tiêu chí về hạ tầng, thu nhập và tỷ lệ hộ nghèo.

Hiện 100% tuyến đường trên địa bàn xã đã được nhựa, hoặc bê tông; 80% đường bản, liên bản cứng hóa; 28/28 bản có nhà văn hóa và nơi sinh hoạt văn hóa, thể thao; các trường học, trạm y tế được đầu tư xây dựng đạt chuẩn. Xã cũng đã hoàn thành xóa nhà tạm; tỷ lệ hộ nghèo còn 5,17%; thu nhập bình quân trên 45 triệu đồng/người/năm.

Chủ tịch UBND xã Cầm Văn Minh cho biết, để có được kết quả trên, ngoài nguồn lực đầu tư của Nhà nước thì xã đã làm tốt công tác tuyên truyền, vận động Nhân dân phát huy nội lực trong việc đóng góp ngày công, góp của, góp thêm ý tưởng để xây dựng NTM. Ngoài góp tiền mặt với tổng kinh phí khoảng 2 tỷ đồng thì Nhân dân trên địa bàn xã đã hiến trên 2.090m2 đất, đóng góp hơn 5.600 ngày công lao động.

Đánh giá của ông Minh cũng là chia sẻ của những Người có uy tín-những “đầu tàu” trong các phong trào thi đua trên địa bàn xã Mường Hung. Công tác tuyên truyền, vận động được chú trọng đã làm thay đổi “nếp nghĩ, cách làm”, qua đó đẩy lùi nhiều hủ tục, tệ nạn; bà con tích cực tham gia các chương trình, dự án góp phần phát huy hiệu quả nguồn lực đầu tư, hỗ trợ của Nhà nước.

Như ở bản biên giới Huổi Bua, xã Mường Hung; cả bản có 60 hộ, 100% là đồng bào dân tộc Mông. Theo ông Sộng Páo Ly, Người có uy tín bản Huổi Bua, trước đây đời sống vật chất khó khăn, hiểu biết của Nhân dân còn nhiều hạn chế nên dễ bị các đối tượng xấu lợi dụng, lôi kéo tham gia tiếp tay cho hoạt động buôn lậu, vận chuyển ma túy qua biên giới.

“Nhưng nay khác rồi. Được Nhà nước đầu tư đường bê tông, bà con trong bản rất phấn khởi. Để góp thêm công, thêm của, Ban quản lý bản đã tích cực tuyên truyền, vận động 25 hộ gia đình hiến 550m2 đất nông nghiệp, phá bỏ trên 300 cây ăn quả, 35m tường rào để mở rộng đường giao thông”, ông Ly phấn khởi nói.

Bồi dưỡng “cánh tay nối dài” ở cơ sở

Cũng như xã Mường Hung, các địa bàn đặc biệt khó khăn của tỉnh Sơn La đang khoác lên diện mạo mới; không chỉ ở cơ sở hạ tầng, ở đời sống vật chất lẫn tinh thần của Nhân dân mà còn ở trong “nếp nghĩ, cách làm” của đồng bào các dân tộc. Nội lực được “khơi thông”, hòa quyện cùng ngoại lực là sự hỗ trợ của Nhà nước đã tạo ra "cú hích” mạnh mẽ cho các địa bàn đặc biệt khó khăn của tỉnh.

Giai đoạn 2021-2025, theo Quyết định số 861/QĐ-TTg, tỉnh Sơn La có 202 xã thuộc vùng đồng bào DTTS và miền núi, trong đó có 126 xã khu vực III. Từ nguồn vốn Chương trình MTQG 1719 và các dự án đầu tư, hỗ trợ khác, đến đầu năm 2025, toàn tỉnh giảm được 18 xã khu vực III, đưa số xã đặc biệt khó khăn trên địa bàn xuống còn 116 xã.

Theo ông Thào Xuân Nếnh, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Sơn La, trên địa bàn tỉnh, đồng bào DTTS chiếm 83,7% dân số. Đồng bào DTTS của tỉnh chủ yếu sinh sống chủ yếu ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn có địa bàn rộng, giao thông đi lại khó khăn, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội thiếu đồng bộ, trình độ dân trí không đồng đều giữa các vùng, đời sống của một bộ phận Nhân dân còn nhiều khó khăn.

Vì vậy, cùng với việc triển khai hiệu quả các chính sách đầu tư, hỗ trợ thì công tác tuyên truyền, vận động được Sơn La đặc biệt chú trọng. Các hoạt động tuyên truyền, vận động được triển khai với hình thức đa dạng, phù hợp với đặc điểm từng địa phương và cộng đồng; qua đó đưa chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước đến vùng sâu, vùng xa, đồng thời đã khơi dậy ý chí tự lực, tự cường của đồng bào các dân tộc.

Đặc biệt, từ việc chú trọng công tác tuyên truyền, vận động đã góp phần nâng cao nhận thức, trách nhiệm của các cấp ủy, tổ chức đảng và hệ thống chính trị. Đội ngũ cán bộ các cấp đã coi trọng việc lắng nghe, nắm tình hình và giải quyết những nguyện vọng, kiến nghị hợp pháp, chính đáng, những vấn đề bức xúc của Nhân dân; góp phần tăng cường mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với Nhân dân và phát huy vai trò của Nhân dân tham gia xây dựng Đảng. Với nhiều cách làm hay, sáng tạo, mang lại hiệu quả thiết thực, qua đó, củng cố niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và góp phần vào phát triển mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội.

Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Sơn La Thào Xuân Nếnh cho biết, để tuyên truyền, vận động “vừa đúng, vừa trúng”, một trong những yếu tố quan trọng là đội ngũ cán bộ “vừa hồng, vừa chuyên”. Vì vậy, thực hiện Chương trình MTQG 1719, thời gian qua, Sở Dân tộc và Tôn giáo đã mở các lớp tập huấn, đào tạo, bồi dưỡng cho cán bộ làm công tác dân tộc, cán bộ xã, thôn/bản ở vùng đặc biệt khó khăn, Người có uy tín trong đồng bào DTTS.

Theo Báo cáo số 47/BC-SDTTG ngày 29/4/2025 của Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Sơn La, giai đoạn 2021 – 2025 (tính đến tháng 4/2025), Sở đã chủ trì, phối hợp với UBND các huyện, thành phố tổ chức mở 25 lớp tập huấn, bồi dưỡng cho công chức làm công tác dân tộc; cung cấp thông tin cho Người có uy tín trong đồng bào DTTS với 1.243 người tham gia thuộc các thôn/bản đặc biệt khó khăn và xã khu vực III trên địa bàn tỉnh.

Ngoài ra, trong gần 5 năm qua, Sở Dân tộc và Tôn giáo cũng đã chủ trì phối với UBND các huyện tổ chức 06 Hội nghị tuyên truyền đẩy mạnh đạo đức, lối sống trong gia đình với 297 người tham gia; tổ chức 16 Hội nghị với 1.367 đại biểu tham gia về giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng đồng bào DTTS và miền núi; tổ chức Hội thi tìm hiểu pháp luật về công tác dân tộc cho 212 thí sinh của các huyện, thành phố tham gia, nội dung liên quan đến Chương trình MTQG 1719.

Vai trò của đội ngũ làm công tác tuyên truyền, vận động ở vùng đồng bào DTTS trên địa bàn tỉnh được phát huy đã đóng góp quan trọng củng cố niềm tin của Nhân dân vào sự lãnh đạo của Đảng và góp phần vào phát triển mọi mặt đời sống kinh tế - xã hội. Trong 5 tháng đầu năm 2025, theo Báo cáo số 63/BC-SDTTG ngày 16/5/2025 của Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Sơn La, nhìn chung, đời sống kinh tế vùng đồng bào DTTS trên địa bàn tỉnh tương đối ổn định, an sinh xã hội được bảo đảm; đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào DTTS được cải thiện; các chương trình, chính sách, dự án triển khai trong vùng đồng bào DTTS, trọng tâm là các Chương trình MTQG tiếp tục được quan tâm, triển khai thực hiện; hệ thống chính trị vùng đồng bào DTTS sinh sống được củng cố thường xuyên và hoạt động có hiệu quả.