Đoàn đại biểu Người có uy tín tiêu biểu trong đồng bào DTTS tỉnh Sơn La đến thăm Bộ Dân tộc và Tôn giáo ngày 26/11/2025.Sơn La là tỉnh vùng cao biên giới với 1,4 triệu dân thuộc 12 dân tộc, trong đó 83,7% là đồng bào dân tộc thiểu số đang đẩy mạnh đổi mới công tác dân tộc và tôn giáo theo mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Với 75 xã, phường và hơn 2.200 bản, tiểu khu, tỉnh vừa đối mặt thách thức quản lý trên diện rộng, vừa có cơ hội tinh gọn bộ máy, nâng cao hiệu quả phục vụ cơ sở.
“Lá chắn” ở miền biên viễn
Sau sáp nhập với xã Chiềng Khừa, xã Lóng Sập mới có diện tích hơn 211km², dân số 9.629 người, chủ yếu là đồng bào DTTS. Là xã biên giới, tình hình tội phạm buôn bán, tàng trữ trái phép chất ma túy trên địa bàn vẫn tiềm ẩn nhiều yếu tố phức tạp.
Gần đây nhất (ngày 11/11/2025), lực lượng chức năng đã phát hiện và bắt quả tang đối tượng Thào Thị Dợ, sinh năm 1995, trú tại bản Ông Lý, xã Lóng Sập về hành vi tàng trữ trái phép chất ma tuý. Tang vật thu được 22,9g heroine và 399 viên ma tuý tổng hợp.
Theo Chủ tịch UBND xã Lóng Sập Trần Xuân Thành, trên địa bàn xã có một số bản biên giới đặc biệt khó khăn còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ về tội phạm liên quan đến ma túy và xuất nhập cảnh trái phép. Vì vậy, sau sáp nhập, xã đã tăng cường công tác tuyên truyền, trợ giúp pháp lý.
“Trong quá trình tuyên truyền, phổ biến pháp luật, xã chú trong phát huy vai trò của già làng, Người có uy tín. Tiếng nói của họ giúp đưa chủ trương, chính sách đến nhanh, thấm sâu với bà con ở địa bàn biên giới”, ông Thành chia sẻ.
Quý III/2025, sau khi vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, các lực lượng chức năng tỉnh Sơn La đã phát hiện, xử lý 286 vụ, 336 đối tượng, thu giữ 10,08 kg hêrôin, 77.517 viên ma túy tổng hợp, 65,52 gam ma túy khác và một số vật chứng khác có liên quan. Khởi tố 277 vụ, 323 bị can; xử lý hành chính 50 vụ, 53 đối tượng vi phạm lĩnh vực phòng, chống và kiểm soát ma túy.
(Báo cáo của Ban chỉ đạo phòng, chống và kiểm soát ma túy tỉnh Sơn La tại Hội nghị đánh giá kết quả công tác quý III, triển khai nhiệm vụ quý IV/2025)
Một trong những “cánh tay nối dài” của UBND xã Lóng Sập là ông Tráng Vạ Đế - Người có uy tín của bản Phiêng Cài. Là gương làm kinh tế giỏi, với mô hình trồng cây ăn quả cho thu nhập 250 triệu đồng/năm, ông Đế còn là người tích cực trong phong trào tham gia giữ gìn an ninh trật tư, bảo vệ đường biên cột mốc ở Phiêng Cài.
Bằng uy tín của mình, ông là “cầu nối” quan trọng giữa cấp ủy, chính quyền với 93 hộ (100% là dân tộc Mông) của bản Phiêng Cài. Bản hiện duy trì hoạt động ổn định 5 nhóm liên gia tự quản, 1 tổ an ninh nhân dân, 1 tổ hòa giải, 1 tổ phòng cháy, chữa cháy ở cơ sở; 1 tổ tự quản đường biên giới và mốc quốc giới.
Nhiều tấm gương Người có uy tín của tỉnh Sơn La về làm kinh tế giỏi, giữ gìn an ninh trật tự và là hình mẫu để người dân noi theo.Vai trò của ông Tráng Vạ Đế càng đặc biệt quan trọng trong bối cảnh Phiêng Cài vẫn còn tiềm ẩn các nguy cơ liên quan đến tội phạm ma túy. Trong năm 2022 và năm 2023, Phiêng Cài đã được công nhận là bản “4 không” về ma túy, nhưng thời gian gần đây, ma túy đang có xu hướng xâm nhập trở lại.
Trước thời điểm sáp nhập xã, ngày 01/6/2025, tại bản Phiêng Cài, lực lượng chức năng đã bắt giữ đối tượng Thào A Dê (sinh năm 1982, trú tại bản Pa Háng, huyện Sốp Bâu, tỉnh Hủa Phăn, Lào) về hành vi mua bán trái phép chất ma túy, thu giữ 16.000 viên ma túy tổng hợp.
“Cầu nối” đưa chủ trương về bản
Ông Tráng Vạ Đế là một trong 2.066 Người có uy tín trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2023 - 2027, được UBND tỉnh công nhận tại Quyết định số 2757/QĐ-UBNd ngày 09/12/2022. Đây là lực lượng nòng cốt trong tuyên truyền, vận động nhân dân thực hiện chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước tại cơ sở; tích cực tham gia phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới, bảo đảm an ninh trật tự.
Đặc biệt, với đặc thù địa bàn rộng, với 83,7% dân số là đồng bào DTTS, sinh sống phân tán, sau sáp nhập, đội ngũ Người có uy tín là lực lượng đặc biệt quan trọng để tỉnh Sơn La vận hành hiệu quả, thông suốt mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Chiềng Hoa là xã mới được sáp nhập từ các xã: Chiềng Hoa, Chiềng Ân, và Chiềng Công. Xã đăt mục tiêu đến năm 2030 đạt 10/19 tiêu chí xã nông thôn mới, 8 bản nông thôn mới; tỷ lệ hộ nghèo trên địa bàn giảm 5-6%/năm.
Theo Chủ tịch UBND xã Chiềng Hoa - ông Cứ A Dạng, xã vẫn còn rất khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều còn khoảng 28,9%. Vì thế, để đạt được các mục tiêu đề ra, ngoài nguồn lực đầu tư của Nhà nước thì việc phát huy vai trò của đội ngũ Người có uy tín trong huy động nguồn lực từ nhân dân rất quan trọng.
Theo ông Dạng, toàn xã hiện có 35 Người có uy tín được công nhận, gồm già làng, trưởng bản, bí thư chi bộ, trưởng ban công tác mặt trận, cán bộ nghỉ hưu... Từ trước tới nay, đây là những nhân tố tích cực trong các phong trào thi đua yêu nước tại địa phương.
Cầu cứng vào bản Pá Xá Hồng, xã Chiềng Hoa được đầu tư từ Chương trình MTQG 1719.Đơn cư như ông Tòng Văn Lả - Người có uy tín ở bản Pá Xá Hồng. Với uy tín của mình, ông đã vận động nhân dân hiến hơn 1.000m² đất, đóng góp ngày công làm đường nông thôn, xây cổng bản, lò đốt rác, lắp điện chiếu sáng, mang lại diện mao nông thôn mới cho bản Pá Xa Hồng.
“Phong trào nào cũng vậy, chỉ cần đem lại ý nghĩa thiết thực thì nói bà con sẽ tin và đồng lòng thực hiện”, ông Lả chia sẻ.
Cũng như ông Tòng Văn Lả ở Pá Xá Hồng, đội ngũ Người có uy tín trong đồng bào DTTS đã và đang đóng góp quan trọng vào sự phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh Sơn La. Năm 2025, mặc dù còn gặp nhiều khó khăn nhưng đời sống của người dân cơ bản ổn định; dự kiến cuối năm nay, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm xuống còn 7,89%.
Theo ông Sùng A Giao, Phó Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Sơn La, để phát huy vai trò của Người có uy tín, tính luôn quan tâm thực hiện chế độ, chính sách đầy đủ, bảo đảm công khai, minh bạch. Người có uy tín thường xuyên được cung cấp thông tin; học tập trao đổi, kinh nghiệm trong và ngoài tỉnh; thăm hỏi khi đau ốm và các dịp lễ, Tết. Nhiều tấm gương Người có uy tín đã trở thành điển hình tiêu biểu làm kinh tế giỏi, giữ gìn an ninh trật tự và là hình mẫu để người dân noi theo.
