Ba Bể là một trong những hồ nước ngọt tự nhiên lớn nhất Việt Nam, là điểm đến du lịch sinh thái nổi tiếng của tỉnh Thái NguyênChú trọng phát triển sản phẩm đặc trưng
Là cửa ngõ vùng trung du và miền núi phía Bắc, Thái Nguyên không chỉ giữ vai trò trung tâm kinh tế, giáo dục mà còn sở hữu hệ thống cảnh quan đa dạng với hồ, rừng, núi cùng nhiều di tích lịch sử cách mạng. Đặc biệt, văn hóa trà đã trở thành “thương hiệu” đặc trưng, góp phần tạo nên dấu ấn riêng cho vùng đất này.
Trên cơ sở đó, tỉnh đã xây dựng định hướng phát triển du lịch giai đoạn 2026-2030 theo hướng bền vững, chuyên nghiệp và khác biệt. Mục tiêu đến năm 2030, Thái Nguyên phấn đấu đón khoảng 12 triệu lượt khách, trong đó có 1 triệu khách quốc tế; doanh thu du lịch đạt trên 25.000 tỷ đồng mỗi năm.
Ông Nguyễn Chu Thu, Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh, cho biết: “Phát triển du lịch không chỉ là nhiệm vụ kinh tế, mà còn là giải pháp quan trọng để quảng bá hình ảnh địa phương, bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa. Hiện nay, Thái Nguyên đang tập trung xây dựng sản phẩm đặc trưng, nâng cao chất lượng dịch vụ và đẩy mạnh liên kết vùng.”
Theo ông Thu, mô hình phát triển du lịch của tỉnh được xây dựng theo cấu trúc “Hai trọng điểm - Một trục động lực - Một nền tảng phát triển”. Trong đó, Hồ Núi Cốc và khu vực Hồ Ba Bể là hai trọng điểm; trục động lực là hệ thống di sản văn hóa, lịch sử; còn nền tảng là du lịch sinh thái, cộng đồng và văn hóa.
Từ định hướng này, nhiều sản phẩm du lịch chủ lực đã và đang được hình thành. Du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng được tập trung phát triển tại các khu vực hồ, rừng với các loại hình như nghỉ dưỡng cao cấp, thể thao ngoài trời, chăm sóc sức khỏe. Tỉnh cũng từng bước xây dựng thương hiệu “Thiên đường du lịch Hồ trên núi”, tạo dấu ấn riêng trong phát triển du lịch vùng trung du, miền núi phía Bắc.
Phú Đình còn là nơi sinh sống của 14 dân tộc với đa dạng giá trị văn hóa đặc sắc như hát Then, hát Lượn, nghề thủ công truyền thốngBên cạnh đó, du lịch văn hóa - lịch sử tiếp tục được chú trọng thông qua các tour “về nguồn” gắn với giáo dục truyền thống. Du lịch văn hóa trà - sản phẩm đặc trưng của địa phương - cũng đang được nâng tầm với các hoạt động trải nghiệm sản xuất, thưởng trà và tổ chức lễ hội.
Ở góc độ doanh nghiệp, bà Trần Nữ Ngọc Anh chia sẻ: “Doanh nghiệp du lịch rất kỳ vọng vào định hướng phát triển của tỉnh trong giai đoạn tới. Tuy nhiên, để sản phẩm thực sự hấp dẫn, cần có sự liên kết chặt chẽ hơn giữa các đơn vị, từ xây dựng tour tuyến đến quảng bá và nâng cao chất lượng dịch vụ.”
Hiện nay, Hiệp hội Du lịch tỉnh đã quy tụ hơn 200 hội viên, đóng vai trò cầu nối giữa doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Trong quý I năm 2026, nhiều hoạt động thiết thực đã được triển khai như hỗ trợ xây dựng sản phẩm, xúc tiến quảng bá và phản ánh kịp thời những khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp.
Khai thác tiềm năng du lịch cộng đồng
Một trong những điểm nhấn đáng chú ý, là việc Thái Nguyên đẩy mạnh phát triển du lịch cộng đồng tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Đây không chỉ là hướng đi tạo sinh kế bền vững mà còn góp phần bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống.
Trong năm 2026, tỉnh Thái Nguyên đặt mục tiêu đón khoảng 8 triệu lượt khách, tổng thu từ du lịch ước đạt 11.000 tỷ đồngXã Phú Đình là một trong những địa phương giàu truyền thống cách mạng, tiềm năng du lịch cộng đồng đang dần được “đánh thức”. Trên địa bàn xã hiện có 30 di tích lịch sử, danh thắng, trong đó 15 di tích đã được xếp hạng, bao gồm 9/13 điểm thuộc ATK Định Hóa. Đây là nguồn tài nguyên quan trọng để phát triển du lịch gắn với giáo dục truyền thống.
Không chỉ có lợi thế về di tích, Phú Đình còn là nơi sinh sống của 14 dân tộc anh em, với hơn 73% là đồng bào dân tộc thiểu số, chủ yếu là Tày, Sán Chay (Sán Chí) và Dao. Những giá trị văn hóa đặc sắc như hát Then, hát Lượn, nghề thủ công truyền thống hay ẩm thực bản địa vẫn được gìn giữ, tạo nên sức hút riêng đối với du khách. Song song với đó, các sản phẩm du lịch gắn với làng nghề truyền thống như chè, đan nón Tày, làm đàn Tính, cùng các sản phẩm OCOP đang dần hình thành chuỗi giá trị đặc trưng.
Ông Hà Tiến Khải, Giám đốc Hợp tác xã Du lịch cộng đồng ATK Phú Đình, cho biết: “Du khách đến đây không chỉ tham quan di tích mà còn được trải nghiệm đời sống sinh hoạt của người dân, như hái cam, hái bưởi, đốt lửa trại, thưởng thức hát Then, đàn Tính. Qua đó, họ hiểu hơn về văn hóa và con người địa phương.”
Có thể thấy, với định hướng rõ ràng, sự vào cuộc đồng bộ của các cấp, ngành cùng sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp và người dân, du lịch Thái Nguyên đang đứng trước cơ hội lớn để bứt phá.
Trong thời gian tới, nếu tiếp tục phát huy hiệu quả các tiềm năng, lợi thế và triển khai tốt các giải pháp đã đề ra,Thái Nguyên hoàn toàn có thể trở thành điểm đến hấp dẫn của khu vực trung du và miền núi phía Bắc, góp phần nâng cao đời sống Nhân dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số.
Để tạo nền tảng cho phát triển du lịch bền vững, tỉnh Thái Nguyên đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp như đầu tư hạ tầng, đẩy mạnh xúc tiến quảng bá, thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Việc xây dựng hệ thống du lịch thông minh, số hóa các điểm đến được xác định là hướng đi phù hợp với xu thế hiện đại.
Trong năm 2026, tỉnh đặt mục tiêu đón khoảng 8 triệu lượt khách, tổng thu từ du lịch ước đạt 11.000 tỷ đồng. Ngay trong quý I, ngành du lịch đã ghi nhận tín hiệu tích cực với khoảng 2,6 triệu lượt khách và doanh thu hơn 3.600 tỷ đồng.
