Các tiết mục văn nghệ chào mừng Lễ hộiTối 8/3, tại bản Chung Sơn, xã Sơn Thủy, huyện Quan Sơn (Thanh Hóa) đã diễn ra Lễ hội Mường Xia năm 2025 và đón nhận Bằng xếp hạng Di tích lịch sử cấp tỉnh đền thờ Tư Mã Hai Đào. Dự Lễ khai mạc có ông Nguyễn Văn Thi - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh; đại diện lãnh đạo một số ban, sở, ngành, huyện, thị xã, thành phố trong tỉnh cùng đông đảo cán bộ, Nhân dân trên địa bàn huyện và du khách.
Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Nguyễn Văn Thi trao Bằng xếp hạng Di tích lịch sử cấp tỉnh đền thờ Tư Mã Hai Đào cho huyện Quan SơnLễ hội Mường Xia được người dân địa phương trao truyền qua nhiều thế hệ, mặc dù đã có sự thay đổi để phù hợp với thực tế, nhưng vẫn giữ được giá trị truyền thống vốn có.
Ngày nay, Lễ hội không chỉ của riêng đồng bào dân tộc Thái ở Mường Xia, mà còn là nơi giao lưu, sinh hoạt văn hóa giữa các dân tộc anh em Thái, Kinh, Mường trên địa bàn huyện Quan Sơn và Mường Đào, huyện Bá Thước; Mường Bén, Mường Xôi, tỉnh Hủa Phăn, nước bạn Lào.
Hình ảnh người đồng bào Thái đang hòa tấu nhạc cụ.Với những giá trị lịch sử, văn hóa và nhân văn sâu sắc, năm 2022 Lễ hội Mường Xia đã được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia.
Đông đảo Nhân dân và du khách dự Lễ hộiĐặc biệt, niềm vui lớn đối với Lễ hội Mường Xia năm nay, là được đón nhận Bằng xếp hạng Di tích lịch sử cấp tỉnh đền thờ Tư Mã Hai Đào.
Lễ hội Mường Xia năm 2025, với phần lễ gồm nghi lễ rước đá vía, dâng đồ tế lễ và dâng hương tại Đền thờ tướng quân Tư Mã Hai Đào.
Phần hội là chương trình nghệ thuật mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, cùng với các trò chơi, trò diễn dân gian, thể dục thể thao, tạo không khí vui tươi, phấn khởi trong cộng đồng và thu hút du khách về với địa phương.
Một số hình ảnh tại Lễ hội
Lãnh đạo huyện Quan Sơn đánh cồng chiêng khai mạc Lễ hội
Đông đảo người dân địa phương dự Lễ hội
Phần hội diễn ra với nhiều hoạt động thể thao đặc sắc như bóng chuyền, đẩy gậy, kéo co...
Đền thờ Tướng quân Tư Mã Hai Đào
Lãnh đạo tỉnh Thanh Hóa thắp hưởng tưởng nhớ công lao của Tướng quân Tư Mã Hai ĐàoTheo Dư Địa chí huyện Quan Sơn, Tướng quân Tư Mã Hai Đào là người họ Hà, sinh ra ở Mường Đào thuộc xã Điền Quang, huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa. Ông mồ côi cha mẹ từ rất sớm. Lúc còn nhỏ, ông là đứa trẻ thông minh, đam mê luyện tập bắn cung, mài kiếm.
Lớn lên Tư Mã Hai Đào có vóc dáng lực lưỡng, tướng mạo phi phàm, giỏi võ nghệ. Nghe tin triều đình mở hội đấu võ chiêu mộ hiền tài, phò vua diệt giặc cứu nước. Ông được quan Lang cho theo đến kinh kỳ tham gia hội thi đấu võ. Võ đài năm ấy, ông liên tục thắng cuộc trước sự thán phục của nhiều người.
Tiếng lành đồn xa, cái tên Hai Đào gắn liền với tướng mạo phi phàm, tinh thông võ nghệ, đã làm rung động trái tim con gái nhà vua. Con gái nhà vua đã đem lòng yêu mến Tư Mã Hai Đào, nhà vua đã tác hợp cho hai người và yêu cầu thầy đồ dạy chữ cho con rể. Được học chữ và thường xuyên tập luyện võ, ông trở thành người văn võ song toàn.
Cũng vào thời điểm này, giặc ngoại xâm đang rình rập biên giới đất liền miền Tây xứ Thanh, Tư Mã Hai Đào đã xin cấp binh mã, vũ khí, lương thực để lên trấn ải vùng biên cương. Để tạo nên sức mạnh tổng hợp, ông triệu tập thêm binh lính, chuẩn bị lương thực, rèn thêm vũ khí rồi đưa quân lên biên giới (xã Tén Tằn, huyện Mường Lát ngày nay) đánh đuổi giặc ngoại xâm, trấn ải biên cương. Đoàn quân đã chiến đấu anh dũng và giành chiến thắng, mang lại cuộc sống bình yên cho Nhân dân.
Sau khi đánh đuổi giặc ngoại xâm, biên giới thanh bình, Tư Mã Hai Đào đã chọn Mường Xia làm thủ phủ. Từ đó, Mường Xia trở nên sầm uất, dân cư tập trung đông đúc, các hoạt động giao thương trở nên tấp nập. Khi về già, ông mất tại Mường Xia, người dân an táng ông tại núi Pha Dùa.
