Điển hình như trường hợp em Thao Thị Dua, ở bản Khằm 1, xã Trung Lý kết hôn khi mới 14 tuổi. Đến nay, ở tuổi 17, Dua đã là mẹ của một bé trai hơn 2 tuổi. Dua không được đi học nên không biết chữ, còn chồng Dua cũng mới chỉ học hết lớp 7. Không trình độ, không học vấn, lại kết hôn khi còn quá trẻ nên cuộc sống của hai vợ chồng Dua đến nay vẫn hết sức khó khăn.
Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Thanh Hóa phối hợp với các ngành chức năng tổ chức Hội nghị tuyên truyền thực hiện Đề án “Giảm thiểu tình trạng tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống trong vùng DTTS giai đoạn 2021-2025” trên địa bàn miền núiThực hiện Đề án 498 giai đoạn II và Tiểu dự án 9 thuộc Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS, thời gian qua, Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Thanh Hóa cùng các ngành, địa phương cũng đã triển khai đồng bộ nhiều giải pháp.
Theo đó, hằng trăm hội nghị tập huấn, buổi nói chuyện chuyên đề, hội thi sân khấu hóa, rung chuông vàng trong trường học được tổ chức; hơn 29.000 tờ rơi, pa nô, băng rôn tuyên truyền được phát hành; 27 mô hình điểm tại thôn, xã, trường học được xây dựng. Các hoạt động truyền thông đa dạng, từ sinh hoạt cộng đồng, văn nghệ, thể thao đến báo chí, phát thanh, truyền hình và mạng xã hội.
Cùng với đó, Đề án Nâng cao chất lượng dân số các dân tộc ít người đã được triển khai tại các xã miền núi. Các câu lạc bộ sức khỏe sinh sản vị thành niên, thanh niên thường xuyên sinh hoạt, cung cấp kiến thức về tiền hôn nhân, phòng ngừa tảo hôn, HNCHT, thu hút hàng chục nghìn lượt người tham gia.
Anh Vàng A Sùng (ngoài cùng bên trái), Bí thư chi bộ bản Khằm 1, đến từng hộ dân để tuyên truyền xóa bỏ tảo hôn. Ảnh: Đình GiangNhờ những giải pháp trên, tỷ lệ tảo hôn trong vùng DTTS giảm từ 2,38% năm 2021 xuống còn 1,61% năm 2024; hôn nhân cận huyết thống cơ bản được xóa bỏ từ năm 2022. Tuy vậy, tình trạng tảo hôn vẫn còn xuất hiện rải rác tại một số địa bàn vùng sâu, vùng xa do tập quán, kinh tế khó khăn và sự thiếu kiên quyết trong xử lý vi phạm.
Theo các chuyên gia, giải pháp truyền thông vẫn là “chìa khóa” quan trọng, nhưng cần đổi mới hình thức, trực quan, sinh động hơn; đồng thời gắn quy định về tuổi kết hôn vào hương ước, quy ước thôn bản, coi đây là tiêu chí đánh giá gia đình, thôn bản văn hóa. Đồng thời, chính quyền cơ sở cần tiếp tục phát huy vai trò của già làng, trưởng bản, Người có uy tín trong công tác tuyên truyền vận động giảm thiểu tảo hôn và HNCHT.
Ngoài ra, cũng phải kiên quyết xử lý các trường hợp vi phạm..., từ đó, từng bước nâng cao chất lượng dân số, góp phần xây dựng cộng đồng phát triển bền vững, văn minh, tiến bộ.
