Thế giới - một năm nhìn lại!

Thế giới năm 2022 –Biến động và bất ổn

Ba năm kể từ khi đại dịch Covid-19 bùng phát, thế giới đang dần trở lại cuộc sống bình thường, nhiều quốc gia đã bãi bỏ lệnh phong tỏa và các biện pháp hạn chế đi lại. Nỗ lực mở cửa trở lại có công rất lớn của vắc xin, phương tiện hữu hiệu nhất để phòng, chống dịch bệnh, giảm bớt số ca nhập viện và tử vong. Vào tháng 3, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) ước tính, gần 90% dân số toàn cầu đã có kháng thể chống lại virus corona thông qua tiêm chủng hay đã từng bị mắc trước đó… Tuy vậy những ảnh hưởng từ dịch bệnh đến đời sống, sản xuất trên toàn cầu dự báo vẫn còn kéo dài trong nhiều năm tới.

Không chỉ có đại dịch, xung đột Nga - Ukraine hơn 10 tháng qua là biến cố xảy ra ngoài dự báo của dư luận quốc tế, được coi là sự kiện địa chính trị lớn nhất từ sau Chiến tranh Lạnh. Sự kiện này ảnh hưởng nghiêm trọng đến hòa bình, ổn định, trật tự an ninh không chỉ ở châu Âu mà còn làm thay đổi Cục diện thế giới, làm lung lay một số nền tảng quan hệ quốc tế, khiến quan hệ giữa các nước Mỹ, phương Tây với Nga, bước sang giai đoạn đối đầu căng thẳng. Các nước lớn tiếp tục xu thế vừa hợp tác vừa cạnh tranh, giành giật ảnh hưởng, trong đó cạnh tranh có phần nổi trội hơn.

Bốn vùng Ukraine gồm Donetsk, Lugansk, Kherson và Zaporizhzhia đã sáp nhập vào Nga sau các cuộc trưng cầu dân ý diễn ra vào cuối tháng 9. Mỹ và đồng minh đã áp một loạt biện pháp trừng phạt Nga. Liên minh châu Âu cấp quy chế ứng viên gia nhập khối cho Ukraine, trong khi Thụy Điển và Phần Lan nộp đơn xin vào NATO. Xung đột góp phần đẩy giá lương thực lên cao và làm leo thang giá năng lượng thế giới khi Nga siết chặt nguồn cung cho châu Âu để trả đũa những lệnh cấm vận. Những điều chỉnh chính sách của các nước xung quanh vấn đề Nga - Ukraine có nguy cơ dẫn thế giới đến một cuộc chiến tranh quy mô lớn, thậm chí là chiến tranh hạt nhân hủy diệt toàn bộ mọi thành quả phát triển của nhân loại. Ngoài ra, cuộc xung đột đang khiến hàng triệu người trên thế giới phải sống trong nghèo đói, khổ đau…

Cùng với đó, kết quả từ cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ở Mỹ và Đại hội Đảng Cộng sản Trung Quốc lần thứ 20 cũng là những vấn đề có sức tác động lớn ảnh hưởng tới kinh tế, chính trị toàn cầu. Chưa kể, căng thẳng quan hệ Mỹ - Trung về vấn đề Đài Loan cùng việc Triều Tiên liên tiếp thử tên lửa đạn đạo… là những điểm nóng được ví như “thùng thuốc súng” khiến thế giới sống trong lo ngại, bất ổn.

Theo đó, nhìn chung, những diễn biến nhanh chóng và khó lường của tình hình thế giới, khu vực trong năm 2022 sẽ tiếp tục tác động đến an ninh - chính trị cả cơ hội và thách thức đan xen, chuyển hóa lẫn nhau, trong đó thách thức có phần lớn hơn.

Mềm dẻo, linh hoạt - vững vàng trước thách thức

Trong bối cảnh cục diện thế giới đang thay đổi nhanh chóng, phức tạp, ảnh hưởng sâu sắc đến an ninh, hợp tác, phát triển của mỗi quốc gia cũng như vận mệnh của toàn nhân loại. Song, năm 2022, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng, sự đồng hành của Quốc Hội và sự chỉ đạo điều hành chủ động, sáng tạo, linh hoạt, quyết liệt của Chính phủ, Việt Nam đã đạt được những thành tựu quan trọng trong quản lý, điều hành nền kinh tế đất nước.

Theo đó, năm 2022, trên lĩnh vực ngoại giao, Việt Nam tiếp tục đẩy mạnh hợp tác, tranh thủ sự ủng hộ của cộng đồng quốc tế trong phòng, chống dịch, thúc đẩy phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội. Với phương châm “Quyết liệt, đổi mới, chủ động thích ứng, hiệu quả, sáng tạo”, ngoại giao kinh tế đã tập trung vào những nhiệm vụ chính, bao gồm: Đóng góp vào phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội; Thúc đẩy đổi mới mô hình tăng trưởng. Đồng thời, tranh thủ tối đa các yếu tố quốc tế thuận lợi, các cam kết, thỏa thuận quốc tế, trong đó các FTA đã ký, nhằm huy động các nguồn lực bên ngoài, kết hợp hiệu quả với các nguồn lực trong nước để phục vụ phát triển nhanh và bền vững đất nước.

Nhờ đó, kinh tế Việt Nam năm 2022 đã phục hồi ngoạn mục, tăng trưởng mạnh mẽ với mức trên 8%. Lạm phát được kiềm chế theo mục tiêu đề ra, xuất khẩu trong 11 tháng tăng hơn 13,4%, cán cân hàng hóa xuất siêu 10,6 tỷ USD... Vốn đầu tư nước ngoài giải ngân tăng 15,1% so với cùng kỳ năm ngoái cho thấy niềm tin vững chắc của nhà đầu tư nước ngoài về triển vọng kinh tế Việt Nam trong những năm tới.

Đồng thời, trên bình diện đa phương, với nhiều vấn đề quốc tế quan trọng, tiếng nói, sáng kiến và cách thức giải quyết thấu tình đạt lý trên tinh thần bình đẳng, hòa hiếu và nhân văn của nước ta đã nhận được sự đồng tình, ủng hộ của cộng đồng quốc tế, đóng góp tích cực và trách nhiệm vào việc giữ vững hòa bình, hợp tác phát triển và tiến bộ trên thế giới… Góp phần quan trọng đưa vị thế và uy tín quốc tế của nước ta trong khu vực và trên thế giới ngày càng được nâng cao.

Từ đó, tại các diễn đàn quốc tế và khu vực, Việt Nam tiếp tục được cộng đồng quốc tế ủng hộ đảm nhiệm các vị trí quan trọng. Ngày 7/6, Đại hội đồng Liên hiệp quốc đồng thuận bỏ phiếu bầu Việt Nam là một trong những Phó Chủ tịch Đại hội đồng Liên hiệp quốc khóa 77 đại diện cho khu vực châu Á - Thái Bình Dương; Tiếp đó, ngày 11/10, Việt Nam trúng cử vào Hội đồng Nhân quyền nhiệm kỳ 2023 - 2025. Đây là lần thứ hai Việt Nam được bầu làm thành viên một trong những cơ quan quan trọng bậc nhất của Liên hiệp quốc…

Năm 2022 đã khép lại, thế giới sắp chào đón năm 2023 với những hy vọng mới, tuy nhiên, vẫn còn đó nhiều vấn đề từ năm 2022 đầy biến động, dự kiến sẽ tiếp tục ảnh hưởng đến cục diện an ninh - chính trị toàn cầu, trong đó phải kể đến xung đột tại Ukraine, căng thẳng giữa phương Tây và Trung Quốc, suy thoái kinh tế và biến đổi khí hậu.

Với xung đột tại Ukraine, hầu hết các nhà phân tích đều nhận định, đàm phán giữa các bên rất khó xảy ra trong tương lai gần. Cùng với đó là căng thẳng giữa Trung Quốc và phương Tây vẫn tiếp tục tác động đến tình hình thế giới. Trong khi đó, kinh tế thế giới trong năm 2023 vẫn đối mặt nhiều thách thức và nguy cơ suy thoái kinh tế vẫn tiếp tục trầm trọng trước những ảnh hưởng từ đại dịch, xung đột Nga – Ukraine cùng những căng thẳng địa chính trị…

Do đó, trong chiến lược đối ngoại của Việt Nam cần có sự điều chỉnh cho phù hợp với từng đối tác, không thể có một chính sách chung cho quan hệ với tất cả các nước. Trước những biến động lớn của thế giới, Việt Nam không chọn phe, chọn bên mà chọn chính nghĩa, hòa bình, đối thoại và luật pháp quốc tế. Việt Nam tôn trọng sự lựa chọn của các quốc gia. Đây chính là triết lý thâm sâu của đối ngoại Việt Nam, đa dạng, linh hoạt nhưng có nguyên tắc, đặt lợi ích quốc gia, dân tộc lên trên hết, mọi lựa chọn đều ưu tiên cho lợi ích quốc gia, vì hòa bình và phát triển của đất nước.