Trao đổi với phóng viên, ông Nông Khánh Toàn - Chủ tịch UBND xã Lao Chải cho biết: Lao Chải là xã biên giới của tỉnh Tuyên Quang, có tổng diện tích tự nhiên gần 10.000ha và đường biên giới dài hơn 18,169 km. Toàn xã hiện có 11 thôn với 4.646 nhân khẩu, trong đó đồng bào DTTS chiếm khoảng 98%.
“Do địa hình chia cắt, giao thông đi lại khó khăn, trước đây người dân gặp nhiều hạn chế trong tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản, đời sống còn nhiều thiếu thốn. Tuy nhiên, nhờ nguồn lực từ Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững, nhiều công trình hạ tầng thiết yếu đã được đầu tư, tạo nền tảng quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế- xã hội của địa phương”, Chủ tịch UBND xã Lao Chải nhấn mạnh.
Nhờ tác động tổng hợp từ các dự án giảm nghèo, thu nhập bình quân đầu người năm 2025 của xã Lao Chải đạt khoảng 26 triệu đồng/người/năm, tăng so với giai đoạn trướcTrong những năm gần đây, cơ cấu kinh tế của Lao Chải chủ yếu dựa vào nông – lâm nghiệp, chăn nuôi và một phần dịch vụ nhỏ lẻ. Nhờ tác động tổng hợp từ các dự án giảm nghèo, thu nhập bình quân đầu người năm 2025 của xã đạt khoảng 26 triệu đồng/người/năm.
Hiện, toàn xã có 2.773 lao động trong độ tuổi, trong đó một phần đã qua đào tạo, có bằng cấp hoặc chứng chỉ nghề, giúp tăng khả năng tham gia thị trường lao động và nâng cao hiệu quả sản xuất.
Về tỷ lệ nghèo, theo chuẩn đa chiều, Lao Chải hiện có 48,4% hộ nghèo và cận nghèo (tương ứng 413 hộ), trong đó 287 hộ nghèo (33,8%) và 126 hộ cận nghèo (14,65%). Dù vẫn còn ở mức cao, nhưng tốc độ giảm nghèo của xã duy trì ổn định qua từng năm, nhất là từ khi được hưởng lợi đầy đủ các Dự án của Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững.
Trong quá trình thực hiện Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025, xã Lao Chải đã triển khai đồng bộ các dự án theo đúng kế hoạch, bám sát mục tiêu giảm nghèo đa chiều và phù hợp với điều kiện thực tiễn của địa phương. Các hoạt động hỗ trợ tập trung vào việc đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình sản xuất phù hợp với đồng bào DTTS.
Gia đình ông Pa Văn Vực, thôn Nặm Tà chăm sóc đàn trâu được hỗ trợ từ nguồn vốn của Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vữngĐặc biệt, Dự án 2 "Đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo" là một trong những dự án mang lại hiệu quả rõ rệt. Triển khai Dự án 2, đến nay, xã Lao Chải đã hỗ trợ sinh kế cho 95 hộ, gồm 59 hộ nghèo, 26 hộ cận nghèo và 10 hộ mới thoát nghèo, với 07 dự án cộng đồng, tổng kinh phí thực hiện lên tới 1.398,47 triệu đồng, góp phần mở ra hướng làm ăn ổn định cho nhiều hộ còn khó khăn.
Cùng với đó, Tiểu dự án 1 "Hỗ trợ phát triển sản xuất trong lĩnh vực nông nghiệp" của Dự án 3 đã hỗ trợ 1 mô hình nuôi trâu sinh sản có sự tham gia của 11 hộ thoát nghèo với tổng kinh phí 490 triệu đồng. Các mô hình này giúp hộ nghèo và cận nghèo có cơ hội tiếp cận phương thức sản xuất mới, được hướng dẫn kỹ thuật và cho thu nhập ổn định hơn.
“Trước đây chỉ quen nuôi lợn, gà theo kinh nghiệm, thu nhập không ổn định. Giờ được hỗ trợ giống trâu và được cán bộ hướng dẫn từ làm chuồng trại đến kỹ thuật chăm sóc, chúng tôi yên tâm hơn”, ông Pa Văn Vực, người dân thôn Nặm Tà, xã Lao Chải chia sẻ.
Cùng với việc tạo sinh kế, chính quyền xã Lao Chải đã triển khai hiệu quả Dự án 4 "Hỗ trợ việc làm bền vững" với tổng kinh phí 66 triệu đồng, tập trung vào đào tạo nghề ngắn hạn, kết nối lao động đi làm tại các khu công nghiệp và doanh nghiệp trong tỉnh. Đây là nhóm hỗ trợ được đánh giá “trúng” nhu cầu, giúp nhiều lao động trẻ có thêm lựa chọn ngoài sản xuất nông nghiệp truyền thống.
Bên cạnh đó, công tác tuyên truyền, vận động được đẩy mạnh, giúp người dân hiểu rõ mục tiêu, quyền lợi và trách nhiệm khi tham gia chương trình. Hệ thống chính trị từ xã đến thôn được phát huy vai trò, phối hợp chặt chẽ trong tổ chức thực hiện, kiểm tra, giám sát và đánh giá, bảo đảm các nguồn lực hỗ trợ đến đúng đối tượng.
Đồng thời, Mặt trận Tổ quốc các cấp và các đoàn thể xã hội tăng cường lồng ghép hoạt động, hướng dẫn người dân cách sử dụng hiệu quả nguồn hỗ trợ, hạn chế tình trạng trông chờ, ỷ lại vào sự hỗ trợ của Nhà nước.
Những con đường liên thôn được đầu tư từ nguồn vốn của các Chương trình MTQG đang là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế xã biên giới Lao ChảiNhờ sự chủ động của chính quyền, sự đồng thuận của người dân, các chính sách hỗ trợ sản xuất, đầu tư hạ tầng và đào tạo nghề của Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững đã và đang mang lại những kết quả đáng ghi nhận, tạo thêm việc làm, giúp người nghèo có thu nhập ổn định và từng bước thoát nghèo bền vững.
Tuy nhiên, quá trình triển khai Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững vẫn gặp một số khó khăn do nội dung các dự án đa dạng, yêu cầu thực hiện phức tạp trong khi nguồn lực hỗ trợ còn hạn chế.
Địa hình chia cắt, trình độ canh tác không đồng đều khiến nhiều hộ dân chưa mạnh dạn chuyển đổi mô hình. Mặt khác, năng lực tiếp cận khoa học kỹ thuật của một bộ phận người dân vẫn còn hạn chế, nhất là ở những thôn ở vùng sâu, vùng xa.
Dù vậy, với sự quyết tâm của địa phương và sự vào cuộc của các tổ chức đoàn thể, Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững tại xã Lao Chải vẫn đang phát huy tác dụng, tạo tiền đề quan trọng để địa phương tiếp tục thực hiện các mục tiêu giảm nghèo trong giai đoạn tiếp theo.
