Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Vẻ đẹp độc, lạ của ngôi đền cổ hàng trăm năm tuổi ở Nghệ An

PV - 14:25, 16/08/2020

Không chỉ là di tích lịch sử nổi tiếng, đền Cả ở xã Hoa Thành (Yên Thành) còn là một công trình kiến trúc cổ độc đáo.

Tương truyền, đền Cả được khởi dựng từ đời Lý, trùng tu, mở rộng vào thời hậu Lê để thờ Uy minh vương Lý Nhật Quang và các vị phúc thần, danh tướng, những người có công “bảo quốc hộ dân”. Đền Cả có nhiều hạng mục như tam quan, nghi môn, tả vu, hữu vu, bái đường, thượng điện. Trong đó nghi môn là công trình độc đáo nhất. Ảnh: Huy Thư
Tương truyền, đền Cả được khởi dựng từ đời Lý, trùng tu, mở rộng vào thời hậu Lê để thờ Uy minh vương Lý Nhật Quang và các vị phúc thần, danh tướng, những người có công “bảo quốc hộ dân”. Đền Cả có nhiều hạng mục như tam quan, nghi môn, tả vu, hữu vu, bái đường, thượng điện. Trong đó nghi môn là công trình độc đáo nhất. Ảnh: Huy Thư
Từ ngoài đi vào, nghi môn là công trình thứ 2, đứng sau tam quan. Nghi môn đền Cả uy nghi tráng lệ kiểu lầu gác cung đình. Đây là một ngôi nhà có 4 cột (vuông), 2 tầng, 8 mái với các đầu đao cong vút. Ảnh: Huy Thư.
Từ ngoài đi vào, nghi môn là công trình thứ 2, đứng sau tam quan. Nghi môn đền Cả uy nghi tráng lệ kiểu lầu gác cung đình. Đây là một ngôi nhà có 4 cột (vuông), 2 tầng, 8 mái với các đầu đao cong vút. Ảnh: Huy Thư.
Theo các tài liệu, nghi môn đền Cả là nơi các vị chức sắc hương hào, trưởng lão nghỉ ngơi và tịnh túc trước khi vào đền tế thần và là nơi hát xướng, diễn tuồng khi có lễ hội, nên dân gian thường gọi là lầu ca vũ. Trong ảnh: Mặt trước nghi môn - lầu ca vũ. Ảnh: Huy Thư.
Theo các tài liệu, nghi môn đền Cả là nơi các vị chức sắc hương hào, trưởng lão nghỉ ngơi và tịnh túc trước khi vào đền tế thần và là nơi hát xướng, diễn tuồng khi có lễ hội, nên dân gian thường gọi là lầu ca vũ. Trong ảnh: Mặt trước nghi môn - lầu ca vũ. Ảnh: Huy Thư.
Công trình này có hình dạng như Khuê Văn Các tại Văn miếu Quốc Tử Giám (Hà Nội). Tầng dưới nghi môn để trống, tầng trên có 4 cửa thông ra 4 hướng và thông xuống tầng dưới bằng một lỗ cửa của ván trần. Ảnh: Huy Thư.
Công trình này có hình dạng như Khuê Văn Các tại Văn miếu Quốc Tử Giám (Hà Nội). Tầng dưới nghi môn để trống, tầng trên có 4 cửa thông ra 4 hướng và thông xuống tầng dưới bằng một lỗ cửa của ván trần. Ảnh: Huy Thư.
Trên các đường kẻ, đường xà... của nghi môn đều được điêu khắc chạm trổ hình "tứ linh, tứ quý" với đường nét sống động, uyển chuyển. Ảnh: Huy Thư
Trên các đường kẻ, đường xà... của nghi môn đều được điêu khắc chạm trổ hình "tứ linh, tứ quý" với đường nét sống động, uyển chuyển. Ảnh: Huy Thư
Cận cảnh một mảng điêu khắc mềm mại trên nghi môn đền Cả. Ảnh: Huy Thư
Cận cảnh một mảng điêu khắc mềm mại trên nghi môn đền Cả. Ảnh: Huy Thư
Sau những lần trùng tu, tôn tạo, đền Cả dường như vẫn lưu giữ được vẻ đẹp kiến trúc cổ kính nguyên sơ. Trong ảnh: Nhà hạ điện của đền Cả. Ảnh: Huy Thư
Sau những lần trùng tu, tôn tạo, đền Cả dường như vẫn lưu giữ được vẻ đẹp kiến trúc cổ kính nguyên sơ. Trong ảnh: Nhà hạ điện của đền Cả. Ảnh: Huy Thư
Ngoài kiến trúc độc đáo và nghệ thuật điêu khắc trên gỗ đặc sắc, đền Cả còn lưu giữ được hệ thống hiện vật cổ, quý. Hiện đền còn giữ được 4 đạo sắc, trong đó có 1 sắc phong năm Vĩnh Khánh (niên đại gần 300 năm), 1 sắc phong niên hiệu Cảnh Thịnh thời Tây Sơn, 2 sắc phong thời Nguyễn. Đặc biệt, tại đền còn có những pho tượng được tạc khắc trên chất liệu gỗ, đá với hình thù khác lạ. Ảnh: Huy Thư
Ngoài kiến trúc độc đáo và nghệ thuật điêu khắc trên gỗ đặc sắc, đền Cả còn lưu giữ được hệ thống hiện vật cổ, quý. Hiện đền còn giữ được 4 đạo sắc, trong đó có 1 sắc phong năm Vĩnh Khánh (niên đại gần 300 năm), 1 sắc phong niên hiệu Cảnh Thịnh thời Tây Sơn, 2 sắc phong thời Nguyễn. Đặc biệt, tại đền còn có những pho tượng được tạc khắc trên chất liệu gỗ, đá với hình thù khác lạ. Ảnh: Huy Thư
Trước cổng đền Cả còn có tấm bia cổ kích thước lớn. Theo cụ thủ từ của đền, nội dung văn bia phản ánh truyền thống hiếu học cũng như việc xây dựng các công trình văn hóa của làng xưa như đền, chùa... Ảnh: Huy Thư
Trước cổng đền Cả còn có tấm bia cổ kích thước lớn. Theo cụ thủ từ của đền, nội dung văn bia phản ánh truyền thống hiếu học cũng như việc xây dựng các công trình văn hóa của làng xưa như đền, chùa... Ảnh: Huy Thư
Sau nhiều thế kỷ tồn tại, đền Cả không chỉ là nơi sinh hoạt văn hóa tâm linh, thể hiện truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" của người dân địa phương, mà còn là chứng tích của nhiều sự kiện lịch sử. Trong phong trào Cần Vương chống Pháp, khu vực đền Cả là cơ sở hoạt động của nghĩa quân Nguyễn Xuân Ôn, Lê Doãn Nhã. Đây cũng là cơ sở hoạt động bí mật của các chiến sỹ cách mạng và là địa điểm cất giấu vũ khí, lương thực của quân ta trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Đền Cả đã được công nhận là Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp Quốc gia năm 2012. Ảnh: Huy Thư
Sau nhiều thế kỷ tồn tại, đền Cả không chỉ là nơi sinh hoạt văn hóa tâm linh, thể hiện truyền thống "Uống nước nhớ nguồn" của người dân địa phương, mà còn là chứng tích của nhiều sự kiện lịch sử. Trong phong trào Cần Vương chống Pháp, khu vực đền Cả là cơ sở hoạt động của nghĩa quân Nguyễn Xuân Ôn, Lê Doãn Nhã. Đây cũng là cơ sở hoạt động bí mật của các chiến sỹ cách mạng và là địa điểm cất giấu vũ khí, lương thực của quân ta trong thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Đền Cả đã được công nhận là Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp Quốc gia năm 2012. Ảnh: Huy Thư
Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Tháng Ba ngẩn ngơ sắc trắng "miền cổ tích" nơi đại ngàn Điện Biên

Tháng Ba ngẩn ngơ sắc trắng "miền cổ tích" nơi đại ngàn Điện Biên

Điện Biên những ngày tháng Ba như khoác lên mình tấm áo mới tinh khôi. Từ đỉnh đèo Pha Đin huyền thoại đến những bản làng xa xôi, sắc hoa ban bung nở rực rỡ, mời gọi du khách thập phương tìm về bản giao hưởng của thiên nhiên và lịch sử.
Tin nổi bật trang chủ
Kỹ sư trẻ người Tày bỏ phố về quê trồng quả ngọt và lan tỏa di sản của cha ông

Kỹ sư trẻ người Tày bỏ phố về quê trồng quả ngọt và lan tỏa di sản của cha ông

Từ bỏ nhịp sống đô thị, chàng trai dân tộc Tày Nguyễn Công Lịch quyết định trở về quê hương Tây Nguyên lập nghiệp bằng mô hình trồng sầu riêng công nghệ cao. Không chỉ thành công về kinh tế, anh còn là người lan tỏa giá trị văn hóa Tày giữa đời sống hiện đại với cây đàn Tính, điệu Then và một niềm tin sâu sắc vào bản sắc dân tộc.
Điểm danh những “làng du lịch tốt nhất thế giới” của Việt Nam

Điểm danh những “làng du lịch tốt nhất thế giới” của Việt Nam

Du lịch - Việt Hà - 18:55, 09/03/2026
Tính đến nay, Việt Nam đã có 5 làng được UN Tourism (Tổ chức Du lịch Liên Hợp Quốc) công nhận là “Best Tourism Villages – Làng du lịch tốt nhất thế giới” làng Tân Hóa (Quảng Bình), làng Thái Hải (Thái Nguyên), làng rau Trà Quế (Quảng Nam), thôn Lô Lô Chải (Hà Giang) và làng du lịch cộng đồng Quỳnh Sơn (Lạng Sơn).
Niềm tin tôn giáo hòa cùng trách nhiệm công dân trong ngày bầu cử

Niềm tin tôn giáo hòa cùng trách nhiệm công dân trong ngày bầu cử

Thời sự - Hoàng Quý - 18:49, 09/03/2026
Tại xã biên giới Nà Bủng (tỉnh Điện Biên), nơi có đông đồng bào dân tộc Mông sinh sống và sinh hoạt tại nhiều điểm nhóm tôn giáo, công tác chuẩn bị bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và HĐND các cấp đang trở thành nhịp cầu kết nối lòng dân với ý Đảng.
Lào Cai: Cần xác định công tác kiểm tra, giám sát là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng

Lào Cai: Cần xác định công tác kiểm tra, giám sát là nhiệm vụ chính trị đặc biệt quan trọng

Thời sự - Trọng Bảo - 18:38, 09/03/2026
Ngày 9/3, tại tỉnh ủy Lào Cai, Đoàn kiểm tra, giám sát số 30 của Bộ Chính trị, Ban Bí thư do Bí thư Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Phạm Thị Thanh Trà làm Trưởng đoàn, đã tổ chức Hội nghị công bố quyết định giám sát của Bộ Chính trị, Ban Bí thư đối với Ban Thường vụ Tỉnh ủy Lào Cai.
Thanh Hóa triển lãm ảnh tư liệu, tranh cổ động về bầu cử Quốc hội khóa XVI

Thanh Hóa triển lãm ảnh tư liệu, tranh cổ động về bầu cử Quốc hội khóa XVI

Tin tức - Quỳnh Trâm - 18:36, 09/03/2026
Ngày 9/3, tại Quảng trường Lam Sơn (phường Hạc Thành, tỉnh Thanh Hóa), Trung tâm Triển lãm và Xúc tiến Du lịch Thanh Hóa tổ chức khai mạc Triển lãm tranh cổ động và ảnh tư liệu chào mừng cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.
Đồng bào nơi phên giậu Tổ quốc đặt trọn niềm tin

Đồng bào nơi phên giậu Tổ quốc đặt trọn niềm tin

Media - Ngọc Thu - 18:34, 09/03/2026
Trong không khí rộn ràng hướng về ngày hội non sôn sông, tại các xã biên giới của tỉnh Gia Lai, công tác chuẩn bị cho Cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng Nhân dân các cấp, nhiệm kỳ 2026 - 2031 đang được triển khai khẩn trương, chặt chẽ và đúng quy định. Mỗi lá phiếu sẽ là tiếng nói của cử tri, gửi gắm kỳ vọng và niềm tin sự phát triển bền vững của quê hương nơi phên giậu của Tổ quốc.
Vang nhịp xuống đồng của người Cao Lan

Vang nhịp xuống đồng của người Cao Lan

Giữa tiết trời đầu năm, sắc Xuân như lan theo từng nhịp trống của đồng bào Cao Lan (thuộc dân tộc Sán Chay) tỉnh Phú Thọ, khi Lễ hội Xuống đồng được tái hiện tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam.
Bảo vệ không gian thông tin trước các chiến dịch chia rẽ: Tin giả và cuộc chiến giành niềm tin xã hội (Bài 1)

Bảo vệ không gian thông tin trước các chiến dịch chia rẽ: Tin giả và cuộc chiến giành niềm tin xã hội (Bài 1)

Sự kiện - Bình luận - Sỹ Hào - 18:30, 09/03/2026
Không gian mạng được kỳ vọng là nơi kết nối tri thức và mở rộng tự do thông tin. Nhưng trong kỷ nguyên số, đây cũng trở thành một mặt trận mới của các cuộc chiến nhận thức, nơi tin giả và thông tin sai lệch có thể lan truyền với tốc độ chưa từng có.
Vang nhịp xuống đồng của người Cao Lan

Vang nhịp xuống đồng của người Cao Lan

Media - Thúy Hồng - 18:11, 09/03/2026
Giữa tiết trời đầu năm, sắc Xuân như lan theo từng nhịp trống của đồng bào Cao Lan (thuộc dân tộc Sán Chay) tỉnh Phú Thọ, khi Lễ hội Xuống đồng được tái hiện tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam.
Ứng cử viên đại biểu Quốc hội Khóa XVI thuộc đơn vị bầu cử số 1 tỉnh Lào Cai tiếp xúc cử tri

Ứng cử viên đại biểu Quốc hội Khóa XVI thuộc đơn vị bầu cử số 1 tỉnh Lào Cai tiếp xúc cử tri

Thời sự - Trọng Bảo - 18:10, 09/03/2026
Ngày 9/3, các ứng cử viên đại biểu Quốc hội Khóa XVI, nhiệm kỳ 2026 - 2031, thuộc đơn vị bầu cử số 1 tỉnh Lào Cai đã tiến hành tiếp xúc cử tri, vận động bầu cử tại phường Nam Cường. Hội nghị được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến với các điểm tiếp xúc cử tri, vận động bầu cử của phường Âu Lâu, Yên Bái, Văn Phú và các xã Hưng Khánh, Lương Thịnh, Quy Mông, Trấn Yên, Việt Hồng.
Thủ tướng: Triển khai cao tốc Bảo Hà - Lai Châu phải bảo đảm hiệu quả và tối ưu hóa đầu tư

Thủ tướng: Triển khai cao tốc Bảo Hà - Lai Châu phải bảo đảm hiệu quả và tối ưu hóa đầu tư

Thời sự - PV - 16:45, 09/03/2026
Sáng ngày 9/3, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính chủ trì các cuộc họp của Thường trực Chính phủ cho ý kiến về một số nội dung quan trọng. Tham dự có các Phó Thủ tướng Chính phủ, Phó Bí thư Đảng ủy Chính phủ, lãnh đạo các bộ ngành, cơ quan, địa phương.
Cử tri vùng cao Ia Phí gửi trọn niềm tin vào đại biểu dân cử

Cử tri vùng cao Ia Phí gửi trọn niềm tin vào đại biểu dân cử

Tin tức - Ngọc Thu - 14:19, 09/03/2026
Không khí chuẩn bị cho cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 đang diễn ra sôi nổi tại xã vùng cao Ia Phí, tỉnh Gia Lai.