Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Về Nam Định gặp những người giữ nghề “thổi ra tiền”

Vũ Mừng - 07:01, 23/04/2024

Bằng những công cụ thô sơ, người dân ở thôn Xối Trì (xã Nam Thanh, huyện Nam Trực, tỉnh Nam Định) đã sản xuất ra những đồ dùng bằng thủy tinh từ đơn giản như bóng đèn, chai, lọ, nắp phích đến vật dụng cầu kỳ theo yêu cầu của khách hàng.

Hơn 70 năm trước, nghề thổi thuỷ tinh đã có mặt tại thôn Xối Trì.
Hơn 70 năm trước, nghề thổi thuỷ tinh đã có mặt tại thôn Xối Trì.
Quy trình làm nghề thổi thủy tinh trải qua nhiều công đoạn. Đầu tiên là việc chọn nguyên liệu, các mảnh thủy tinh phải đảm bảo không bám bẩn và được phân loại theo màu xanh, trắng khác nhau.
Quy trình làm nghề thổi thủy tinh trải qua nhiều công đoạn. Đầu tiên là việc chọn nguyên liệu, các mảnh thủy tinh phải đảm bảo không bám bẩn và được phân loại theo màu xanh, trắng khác nhau.
Riêng để làm nồi nấu thủy tinh cũng đòi hỏi kỹ thuật cao. Hiện nay, những người còn giữ nghề thổi thuỷ tinh tại thôn Xối Trì thường nhập nguyên liệu đất sét ở làng nghề gốm Bát Tràng (Hà Nội). Đất sau khi đem về được nghiền thành bột trộn cùng với sạn chịu nhiệt theo tỷ lệ “sạn 2 đất 1” rồi đổ nước ủ từ 15-20 ngày. Sau khi phần đất và sạn chịu nhiệt quyện chặt vào nhau là đến công đoạn “nện đất” để làm đáy nồi.
Để làm nồi nấu thủy tinh cũng đòi hỏi kỹ thuật cao. Hiện nay, những người còn giữ nghề thổi thuỷ tinh tại thôn Xối Trì thường nhập nguyên liệu đất sét ở làng nghề gốm Bát Tràng (Hà Nội). Đất sau khi đem về được nghiền thành bột trộn cùng với sạn chịu nhiệt theo tỷ lệ “sạn 2 đất 1” rồi đổ nước ủ từ 15-20 ngày. Sau khi phần đất và sạn chịu nhiệt quyện chặt vào nhau là đến công đoạn “nện đất” để làm đáy nồi.
Trung bình mỗi chiếc nồi nấu thủy tinh cao hơn 1m, rộng 80cm, đáy dày 10cm. Mỗi chiếc nồi khi được đắp xong sẽ được phơi từ 20 ngày đến 1 tháng mới có thể sử dụng.
Trung bình mỗi chiếc nồi nấu thủy tinh cao hơn 1m, rộng 80cm, đáy dày 10cm. Mỗi chiếc nồi khi được đắp xong sẽ được phơi từ 20 ngày đến 1 tháng mới có thể sử dụng.
Một mẻ thủy tinh được nấu 6-7 tiếng, khi nhiệt độ đạt mức cực đại (khoảng 1.800 độ) thì tan chảy. Thợ thổi thủy tinh lúc này cầm ống sắt lấy thủy tinh và bắt đầu thổi theo những khuôn hình chai, lọ, bóng đèn, cốc uống nước… có sẵn.
Một mẻ thủy tinh được nấu 6-7 tiếng, khi nhiệt độ đạt mức cực đại (khoảng 1.800 độ) thì tan chảy. Thợ thổi thủy tinh lúc này cầm ống sắt lấy thủy tinh và bắt đầu thổi theo những khuôn hình chai, lọ, bóng đèn, cốc uống nước… có sẵn.
Bằng mắt, họ phải ước lượng lấy đủ số thủy tinh phù hợp để thổi sản phẩm cần làm; sau đó điều tiết hơi thở với nhịp ngắn, dài để thành hình sản phẩm. Vì vậy, ngoài sức khỏe, những người thợ lành nghề có kinh nghiệm còn phải có những thủ thuật để giữ cho hơi thở đều, vừa phải.
Bằng mắt, họ phải ước lượng lấy đủ số thủy tinh phù hợp để thổi sản phẩm cần làm; sau đó điều tiết hơi thở với nhịp ngắn, dài để thành hình sản phẩm. Vì vậy, ngoài sức khỏe, những người thợ lành nghề có kinh nghiệm còn phải có những thủ thuật để giữ cho hơi thở đều, vừa phải.
Trước đây trong thôn còn có nhiều hộ gia đình cùng làm nghề nghề nấu, thổi thủy tinh. Các vật dụng trong gia đình từ cái nắp phích, chai lọ, bình hoa… gia đình đều tự làm được. Tuy nhiên giá thành, mẫu mã và sự vất vả là một trong những nguyên nhân khiến nghề đang bị mai một dần.
Trước đây trong thôn còn có nhiều hộ gia đình cùng làm nghề nấu, thổi thủy tinh. Các vật dụng trong gia đình từ cái nắp phích, chai lọ, bình hoa… gia đình đều tự làm được. Tuy nhiên giá thành, mẫu mã và sự vất vả là một trong những nguyên nhân khiến nghề đang bị mai một dần.
Hiện tại trong thôn chỉ còn 3 hộ theo nghề này, ông Trần Văn Duyên, người đã có gần 20 năm làm nghề thổi thuỷ tinh tại thôn Xối Trì xã Nam Thanh cho biết.
Hiện tại trong thôn chỉ còn 3 hộ theo nghề này, ông Trần Văn Duyên, người đã có gần 20 năm làm nghề thổi thuỷ tinh tại thôn Xối Trì xã Nam Thanh cho biết.
Ông Duyên chia sẻ thêm, để làm ra được những sản phẩm ưng ý, người thợ phải cảm nhận được độ “chín” của thủy tinh. Thời gian đạt độ nóng chuẩn của thuỷ tinh rất ngắn, người thợ nào khéo sẽ nắm bắt được thời điểm đó để thổi cho thuỷ tinh có hình dáng như ý muốn.
Ông Duyên chia sẻ thêm, để làm ra được những sản phẩm ưng ý, người thợ phải cảm nhận được độ “chín” của thủy tinh. Thời gian đạt độ nóng chuẩn của thuỷ tinh rất ngắn, người thợ nào khéo sẽ nắm bắt được thời điểm đó để thổi cho thuỷ tinh có hình dáng như ý muốn.
Những người thợ làm thủ công ở thôn Xối Trì xã Nam Thanh thường làm theo đơn đặt hàng nên không cố định về sản phẩm, mặt hàng chủ yếu là cốc chén, lọ hoa, bóng đèn, coóng chim…
Những người thợ làm thủ công ở thôn Xối Trì, xã Nam Thanh thường làm theo đơn đặt hàng nên không cố định về sản phẩm, mặt hàng chủ yếu là cốc chén, lọ hoa, bóng đèn…
Trăm hay không bằng tay quen, mỗi người thợ thổi thủy tinh thủ công ở thôn Xối Trì mỗi ngày có thể sản xuất hàng trăm sản phẩm đem lại nguồn thu nhập đáng kể cho những người còn quyết giữ lửa nghề.
Trăm hay không bằng tay quen, mỗi người thợ thổi thủy tinh thủ công ở thôn Xối Trì mỗi ngày có thể sản xuất hàng trăm sản phẩm đem lại nguồn thu nhập đáng kể cho những người còn quyết giữ lửa nghề.
Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung viếng Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Dục

Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung viếng Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Dục

Dân tộc - Tôn giáo - Bảo Khánh - 1 giờ trước
Sáng 19/4, đoàn Bộ Dân tộc và Tôn giáo do Thứ trưởng Nguyễn Hải Trung dẫn đầu đã đến chùa Thánh Long dâng hương, kính viếng Trưởng lão Hòa thượng Thích Thanh Dục.
Thiên tai dồn dập ở xã vùng cao Ngọk Réo

Thiên tai dồn dập ở xã vùng cao Ngọk Réo

Thời sự - Ngọc Chí - 4 giờ trước
Mưa lớn và dông lốc xảy ra trong các ngày 14 và 17/4 trên địa bàn xã Ngọk Réo, tỉnh Quảng Ngãi đã làm sập 2 nhà rông, tốc mái 25 căn nhà và nhiều diện tích cây cao su, chanh dây bị gãy đổ. Chính quyền và người dân nơi đây đã và đang nỗ lực khắc phục hậu quả thiên tai để sớm ổn định cuộc sống.
Xem người Tày, Khmer, Chu Ru... thực hành nghi lễ truyền thống giữa lòng Hà Nội

Xem người Tày, Khmer, Chu Ru... thực hành nghi lễ truyền thống giữa lòng Hà Nội

Dân tộc - Tôn giáo - Thạch Thảo - 6 giờ trước
Hơn 300 nghệ nhân, đồng bào các dân tộc làm lễ cúng truyền thống, giao lưu văn hóa đầy màu sắc tại Ngày Văn hóa các dân tộc Việt Nam 2026 tổ chức tại Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam (Đoài Phương, Hà Nội).
Nghi lễ mở rừng của người Dao lần đầu trở thành lễ hội ở Quảng Ninh

Nghi lễ mở rừng của người Dao lần đầu trở thành lễ hội ở Quảng Ninh

Trang địa phương - Mỹ Dung - 22:30, 18/04/2026
Ngày 18/4, tại Trung tâm Văn hóa - Thể thao Trúc Bài Sơn, xã Đường Hoa (Quảng Ninh) đã khai mạc Lễ hội Khỏi Kêm lần thứ I năm 2026, với chủ đề “Khỏi Kêm - mở cửa rừng - khơi nguồn văn hóa Trúc Bài Sơn”.
Cà phê - từ sản phẩm kinh tế đến di sản sống

Cà phê - từ sản phẩm kinh tế đến di sản sống

Kinh tế - Lê Hường - 22:22, 18/04/2026
Ngày 18/4, tại Bảo tàng Thế giới Cà phê (Buôn Ma Thuột), UBND tỉnh Đắk Lắk phối hợp với UNESCO, Trường Đại học Văn hóa TP. Hồ Chí Minh và đồng hành của Tập đoàn Trung Nguyên Legend tổ chức Diễn đàn Di sản Cà phê Thế giới với chủ đề “Từ những truyền thống đa dạng đến di sản sống chung của nhân loại”.
Về Đăk Kôi xem đồng bào Xơ Đăng bảo tồn nhà rông truyền thống

Về Đăk Kôi xem đồng bào Xơ Đăng bảo tồn nhà rông truyền thống

Nằm giữa đại ngàn Tây Nguyên hùng vĩ, xã Đăk Kôi, tỉnh Quảng Ngãi từ lâu đã nổi tiếng với việc gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống của người Xơ Đăng. Trong đó, hình ảnh những ngôi nhà rông cao vút, sừng sững giữa làng không chỉ là biểu tượng của sức mạnh cộng đồng, mà còn mở ra triển vọng phát triển du lịch bền vững cho địa phương.
Ngày hội Cúc Phương - Đại ngàn 2026: Lan tỏa sắc màu văn hóa

Ngày hội Cúc Phương - Đại ngàn 2026: Lan tỏa sắc màu văn hóa

Sắc màu 54 - Quỳnh Trâm - 22:14, 18/04/2026
Ngày hội Ngày hội Văn hóa - Thể thao các dân tộc xã Cúc Phương (Ninh Bình) diễn ra từ ngày 17 đến 19/4, thu hút sự tham gia của nhiều địa phương trong tỉnh.
Từ bức thư 80 năm của Bác Hồ đến cuộc hội ngộ ấm áp giữa Thủ đô

Từ bức thư 80 năm của Bác Hồ đến cuộc hội ngộ ấm áp giữa Thủ đô

Dân tộc - Tôn giáo - Thúy Hồng - Lê Anh Dũng - 22:08, 18/04/2026
Bức thư 280 chữ của Bác Hồ chứa đựng tình cảm yêu thương, sự quan tâm sâu sắc đối với đồng bào các dân tộc thiểu số được viết từ cách đây 80 năm, là duyên cớ để những người con tiêu biểu của bản làng hội ngộ giữa Thủ đô.
Thanh Hóa: Khẩn trương chi tiền làm nhà cho 36 hộ dân bản Sạy trước mùa mưa bão

Thanh Hóa: Khẩn trương chi tiền làm nhà cho 36 hộ dân bản Sạy trước mùa mưa bão

Pháp luật - Quỳnh Trâm - 16:27, 18/04/2026
Trước mùa mưa bão cận kề, UBND tỉnh Thanh Hóa yêu cầu các sở, ngành khẩn trương chi trả tiền hỗ trợ làm nhà cho 36 hộ đồng bào dân tộc thiểu số ở bản Sạy.
Già làng, Người có uy tín và chức sắc tôn giáo đã đóng góp tích cực giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ biên giới

Già làng, Người có uy tín và chức sắc tôn giáo đã đóng góp tích cực giữ gìn an ninh trật tự, bảo vệ biên giới

Thời sự - Như Tâm - Tào Đạt - 15:37, 18/04/2026
Đó là nhấn mạnh của Đại tướng Nguyễn Trọng Nghĩa - Ủy viên Bộ Chính trị, Bí thư Trung ương Đảng, Ủy viên Thường trực Quân ủy Trung ương, Chủ nhiệm Tổng cục Chính trị Quân đội Nhân dân Việt Nam trong buổi gặp mặt già làng, trưởng thôn, trưởng ấp, trưởng khu, Người có uy tín và chức sắc tôn giáo tiêu biểu vùng đồng bào DTTS khu vực Nam Bộ năm 2026, diễn ra ngày 18/4, tại TP. Cần Thơ.
Phát hiện nhóm đào vàng trái phép vào ban đêm ở Đà Nẵng

Phát hiện nhóm đào vàng trái phép vào ban đêm ở Đà Nẵng

Pháp luật - H.Trường - T.Nhân - 13:44, 18/04/2026
Ngày 18/4, Công an TP. Đà Nẵng cho biết vừa phát hiện và lập hồ sơ xử lý vụ việc có dấu hiệu khai thác vàng trái phép xảy ra tại xã Thạnh Bình.