Vùng đồng bào Khmer thêm mùa Xuân đổi mới

Vùng đồng bào Khmer ngày càng khởi sắc

Đón Tết Nguyên đán Bính Ngọ 2026, các tuyến đường dẫn vào phum sóc của đồng bào Khmer được quét dọn sạch sẽ, thông thoáng. Hai bên đường là những căn nhà xây kiên cố, tường rào gọn gàng. Sự đổi thay ấy không chỉ thể hiện ở diện mạo bên ngoài, mà còn phản ánh đời sống vật chất của đồng bào Khmer đang từng bước được nâng lên.

Từ nguồn lực của Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021- 2025 (Chương trình MTQG 1719), nhiều công trình hạ tầng thiết yếu được đầu tư đồng bộ. Hệ thống giao thông nông thôn được bê tông hóa, nối liền các ấp, phum sóc với trung tâm xã, phường, tạo thuận lợi cho việc đi lại, giao thương hàng hóa.

Bà Dương Thị Điệp, ở ấp Phú Thuận, xã Nhu Gia, TP. Cần Thơ, chia sẻ: "Chỉ vài năm trước, đường sá còn gập ghềnh. Nay đường được Nhà nước đầu tư rộng rãi, khang trang, việc đi lại thuận tiện hơn rất nhiều; con em đến trường an toàn, bà con đi chợ, vận chuyển nông sản cũng bớt vất vả".

Tại xã Thuận Hòa, TP. Cần Thơ - nơi đồng bào Khmer chiếm hơn 75% dân số - niềm vui ấy càng rõ nét. Trước đây, nhiều tuyến đường liên ấp thường xuyên ngập lầy, nay đã được trải bê tông phẳng. Tiêu biểu là tuyến đường bê tông và cầu rạch Sa Bâu rộng 3,5m, dài 2,5 km, với tổng kinh phí xây dựng trên 5 tỷ đồng. Sau hơn 2 năm đưa vào sử dụng, công trình đã phát huy hiệu quả rõ rệt, giúp việc giao thương, đi lại, đặc biệt là học sinh đến trường, trở nên thuận lợi hơn.

Chị Sơn Thị Vương, ấp Sa Bâu, phấn khởi cho biết, diện mạo nông thôn ngày càng khởi sắc, không chỉ gia đình chị mà bà con trong ấp đều cảm nhận rõ sự thay đổi tích cực ấy.

Cùng với những đổi thay về hạ tầng, Chương trình MTQG 1719 còn hỗ trợ sinh kế, nhà ở cho hộ nghèo, cận nghèo, giúp bà con yên tâm lao động, sản xuất. Anh La Hoàng Đại, hộ nghèo ở ấp Phước Quới (xã Thuận Hòa), năm 2025 được hỗ trợ xây nhà mới. Anh xúc động chia sẻ, có mái ấm kiên cố, gia đình đón năm mới ấm cúng hơn, ngoài ra còn được hỗ trợ 10 triệu đồng để chuyển đổi ngành nghề, quyết tâm phấn đấu vươn lên thoát nghèo bền vững.

Tết năm nay, gia đình ông Đinh Xuân Tươi, ấp Bưng Chụm, xã Ngọc Tố, TP. Cần Thơ càng thêm rộn ràng khi vừa thoát nghèo. Ông Tươi cho biết trước đây chủ yếu trồng màu, nay được hỗ trợ bò giống để phát triển kinh tế phụ, mục tiêu là nâng đàn lên 3 con bò nái, mỗi năm có thêm bê con, từng bước cải thiện thu nhập gia đình.

Cần Thơ hiện có hơn 411 nghìn đồng bào dân tộc Khmer sinh sống, chiếm gần 9,8% dân số. Năm 2025, thành phố được phân bổ hơn 469 tỷ đồng triển khai Chương trình MTQG 1719.

Ông Lâm Hoàng Mẫu - Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo TP. Cần Thơ, cho biết Chương trình đã được triển khai một cách đồng bộ, bám sát đặc điểm, điều kiện cụ thể của từng địa phương nên đã tạo sức lan tỏa rõ nét, góp phần cải thiện cả đời sống vật chất lẫn tinh thần cho đồng bào Khmer.

Đậm đà bản sắc văn hóa dân tộc

Bên cạnh những đổi thay về vật chất, đời sống tinh thần của đồng bào Khmer cũng có nhiều chuyển biến tích cực. Dự án 6 về "Bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các DTTS gắn với phát triển du lịch" thuộc Chương trình MTQG 1719 đã và đang góp phần gìn giữ, lan tỏa bản sắc văn hóa, để mùa Xuân nơi phum sóc thêm phần đậm đà.

Nhiều mô hình du lịch gắn với làng nghề truyền thống được hình thành và phát triển, như làm cốm dẹp, đan đát, trình diễn múa dân gian, nhạc cụ ngũ âm… thu hút du khách trong và ngoài địa phương, đặc biệt trong dịp Xuân về. Những hoạt động này không chỉ tạo thêm thu nhập, mà còn giúp văn hóa Khmer hiện diện sinh động trong đời sống cộng đồng.

Chị Sơn Thị Diệu - Chủ nhiệm Câu lạc bộ múa Rom-vong xã Thuận Hòa, cho biết từ khi thành lập, các thành viên có điều kiện tham gia biểu diễn tại các sự kiện văn hóa, lễ hội truyền thống trong và ngoài thành phố, cũng như các ngày lễ lớn của đất nước. Mỗi lần biểu diễn, mọi người đều cảm thấy tự hào vì được góp phần gìn giữ bản sắc dân tộc.

Dịp Tết này, Câu lạc bộ đã tập luyện thêm nhiều tiết mục múa, hát để tham gia chương trình văn nghệ mừng Đảng, mừng Xuân, phục vụ bà con vui Tết.

Tại các ngôi chùa Khmer, không khí những ngày cận Tết càng thêm rộn ràng. Tiếng trống, tiếng nhạc ngũ âm vang lên hòa cùng nhịp Xuân. Nổi bật có chùa Bâng Kro Chắp Thmây (xã Tân Thạnh), chùa Serey Techo Mahatup (Phú Lợi), chùa Chanh Tesophon Prêk On Đơk (Nhu Gia)… trở thành điểm đến thu hút đông đảo Phật tử và du khách tham quan, cầu an, thưởng thức các chương trình văn nghệ truyền thống.

Sư Thạch An - phụ trách Đội múa và nhạc ngũ âm của chùa Serey Techo Mahatup, cho biết vào các dịp Tết và lễ hội, chùa thường tổ chức biểu diễn phục vụ bà con và du khách, góp phần tạo không khí vui tươi, gắn kết cộng đồng.

Để bảo tồn và phát triển bền vững nghệ thuật truyền thống trong bối cảnh hiện đại, ông Lưu Thanh Hùng - Trưởng đoàn Nghệ thuật Khmer Sóc Trăng, cho biết từ Dự án 6, đơn vị đã mở nhiều lớp truyền dạy sân khấu Rô-băm, Dù kê, nhạc ngũ âm, múa Rom-vong, thu hút hàng trăm học viên tham gia. Đây là cách thiết thực để “giữ lửa” di sản, trao truyền cho thế hệ trẻ.

Mùa Xuân mới đã về trên từng phum sóc, mang theo niềm tin và hy vọng. Từ những đổi thay cụ thể trong hạ tầng, sinh kế đến sự hồi sinh mạnh mẽ của đời sống văn hóa, đồng bào Khmer càng thêm vững tin vào sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và chính quyền địa phương. Trong sắc Xuân rộn ràng, bà con gửi gắm ước mong một năm mưa thuận gió hòa, sản xuất hanh thông, cuộc sống ngày càng ấm no, hạnh phúc.