"Ăn trên núi, ngủ trong rừng" tìm đưa các liệt sĩ về với quê hương
Không quản nắng mưa, nhiều tháng không về thăm nhà, các cán bộ, chiến sĩ trong đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ tỉnh Lào Cai đang rốt ráo tìm kiếm những liệt sĩ vẫn còn nằm lại nơi rừng núi biên cương.
"Nhiều tháng không về thăm nhà"
Đã nhiều tháng nay, Thượng tá Phạm Khắc Trường - Chính trị viên Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Lào Cai, không về thăm nhà. Từ tháng 4/2026, anh cùng 54 cán bộ, chiến sĩ được cấp trên giao nhiệm vụ thực hiện công tác tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ trên địa bàn tỉnh.
“Ngay khi được giao nhiệm vụ, chúng tôi xác định đây vừa là nhiệm vụ chính trị và cũng là mệnh lệnh từ trái tim của thế hệ đi sau đối với cha anh đi trước. Chính vì vậy, không quản nắng mưa, cán bộ, chiến sĩ trong đội bắt tay ngay vào công việc, với mục tiêu sớm tìm được những liệt sĩ vẫn còn nằm nơi rừng núi biên cương”, anh Trường tâm sự.
Với 54 thành viên, hiện Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Lào Cai được chia làm 3 tổ công tác, tiến hành tìm kiếm hài cốt liệt sĩ trên địa bàn các xã Bát Xát, A Mú Sung và Y Tý. Địa bàn vùng cao, rừng núi hiểm trở, địa hình chia cắt; đặc biệt, sau những đợt mưa lũ lớn, nhiều khu vực bị sạt lở, vùi lấp khiến cho công tác tìm kiếm gặp vô vàn khó khăn.
Bên cạnh đó, việc tìm kiếm thông tin có liên quan đến các liệt sĩ hy sinh trong chiến tranh biên giới cũng gặp nhiều trở ngại do những nhân chứng, cựu chiến binh người thì đã mất, người thì tuổi cao sức yếu trí nhớ cũng không còn được chính xác… Chính vì vậy, để có được thông tin, Đội tìm kiếm phải tận dụng mọi “công cụ’ như trên Internet, mạng xã hội, người cao tuổi ở thôn bản...
“Ví dụ như từ thông tin của ông Hoàng Xuân Dục, bệnh binh hiện sinh sống trên địa bàn xã Bát Xát, chúng tôi đã tiến hành triển khai tìm kiếm tại Điểm cao 350B, thôn Đồng Quang. Ngày tìm thấy 9 hài cốt liệt sĩ, anh em chúng tôi vỡ òa xúc động, vì đã góp phần hoàn thành tâm nguyện đưa các bác về với gia đình, địa phương”, anh Trường nhớ lại.
Theo kế hoạch, năm 2026, Đội tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, Bộ Chỉ huy quân sự tỉnh Lào Cai sẽ tiến hành tìm kiếm trên diện tích 2.050 ha đã được rà phá bom mìn. Trong năm 2027, Đội sẽ tiếp tục triển khai tìm kiếm trên diện tích 2.700 ha còn lại. Đây là những địa bàn trọng điểm của cuộc chiến tranh biên giới năm 1979.
Khẩn trương xác định danh tính các liệt sĩ
Cùng với việc triển khai tìm kiếm hài cốt liệt sĩ; hiện các địa phương trong tỉnh Lào Cai cũng đang tập trung thực hiện các thủ tục để xác định danh tính đối với các liệt sĩ chưa có thông tin.
Tại Nghĩa trang liệt sĩ Duyên Hải, phường Lào Cai hiện có 101 liệt sĩ đang an nghỉ. Trong đó, có 46 liệt sĩ chưa có thông tin, 38 liệt sĩ chưa có thông tin đầy đủ.
Bà Trần Thị Thùy Dung - Phó Chủ tịch UBND phường Lào Cai, cho biết: Hiện nay, phường đang chuẩn bị các điều kiện cần thiết để ngày 6/7 tới sẽ tổ chức lấy mẫu gửi đi xét nghiệm AND đối với 46 liệt sĩ chưa có thông tin.
“Cùng với nguồn kinh phí cấp theo quy định, chúng tôi cũng đã xây dựng phương án bổ sung kinh phí dự phòng để phục vụ cho việc lấy mẫu được chính xác nhất, trang trọng nhất với mục tiêu duy nhất là sớm có thông tin đầy đủ của các liệt sĩ”, bà Dung cho biết thêm.
Toàn tỉnh Lào Cai hiện có 32 nghĩa trang liệt sĩ với tổng số 4.787 phần mộ. Trong giai đoạn 1, có 15/32 nghĩa trang sẽ thực hiện lấy mẫu hài cốt phục vụ giám định ADN đối với 1.262 phần mộ liệt sĩ chưa xác định được thông tin. Tính đến ngày 30/6, các tổ công tác đã triển khai lấy được 1.007 mẫu.
Với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, tỉnh Lào Cai là một trong những địa phương có tiến độ triển khai nhanh, quyết tâm hoàn thành nhiệm vụ trước thời hạn 12 tháng so với kế hoạch quốc gia.
Việc xác định danh tính hài cốt liệt sĩ bằng phương pháp giám định ADN không chỉ góp phần thực hiện hiệu quả công tác “Đền ơn đáp nghĩa”, “Uống nước nhớ nguồn”, mà còn mở ra cơ hội tìm lại danh tính cho các liệt sĩ, đáp ứng mong mỏi của thân nhân các gia đình sau nhiều năm tìm kiếm.
