Ánh sáng con chữ giữa núi mây Tén Tằn

Lớp học lừng chừng núi

Thôn Tén Tằn nằm sát biên giới Việt Nam - Lào, địa hình chia cắt, đời sống người dân còn nhiều khó khăn. Đây là nơi cư trú của đa số đồng bào Thái, tỷ lệ người mù chữ còn ở mức cao. Từ thực tế đó, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 5 (Quân khu 4, Bộ Quốc phòng) đã phối hợp với UBND xã Mường Lát mở lớp xóa mù chữ cho người dân trong độ tuổi từ 33 đến 65.

Lớp học đặc biệt được tổ chức ngay tại Trường Tiểu học Tén Tằn. Mỗi tối, những ánh đèn pin lại le lói trên các lối mòn dẫn về lớp học. Bà con rủ nhau đi học trong niềm háo hức, phấn khởi vì lần đầu tiên được cầm bút, làm quen với con chữ.

Thầy giáo đứng lớp là các cán bộ, chiến sĩ Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 5 và thành viên Đội trí thức trẻ tình nguyện. Hơn 40 học viên, ban ngày đi nương rẫy, tối lại miệt mài đến lớp. Phần lớn là người trung niên, có người đã gần 60 tuổi, bàn tay quen cầm cuốc, cầm dao phát rẫy nay run run nắn nót từng nét chữ đầu tiên.

Việc dạy và học vì thế không hề dễ dàng. Nhưng đổi lại sự vụng về ban đầu của học viên là sự kiên trì, tận tâm của các thầy giáo. Từng nét bút, từng âm vần được uốn nắn chậm rãi, ân cần.

“Hồi nhỏ nhà nghèo, không được đi học ngày nào, đến tên mình cũng không biết viết. Giờ gần 60 tuổi mới được học chữ, viết được tên mình, vui lắm”, bà Vi Thị Noi (57 tuổi), ở thôn Tén Tằn xúc động chia sẻ. Với bà, biết chữ không chỉ để đọc giấy tờ, ký tên thay vì điểm chỉ, mà còn để tự tin hơn trong cuộc sống hằng ngày.

Kiên trì “gieo chữ” nơi vùng cao

Những buổi học đầu, nhiều học viên phải học lại từ cách cầm bút. Các thầy giáo vừa dạy chữ, vừa học thêm tiếng đồng bào để giao tiếp, chia nhóm nhỏ để kèm cặp, hướng dẫn bà con ghép vần, đọc biển báo, bảng hướng dẫn quen thuộc trong bản.

Dần dần, tiếng đánh vần không còn ngập ngừng, những phép tính cộng - trừ đơn giản trở nên quen thuộc. Niềm vui vỡ òa khi những trang vở trắng tinh ngày đầu, đến cuối khóa đã kín đặc chữ viết của bà con.

Sau ba tháng bền bỉ “gieo chữ”, hơn 40 học viên thôn Tén Tằn đã có thể đọc, viết những câu đơn giản, thực hiện các phép tính cơ bản. Ngày bế giảng, những tấm giấy chứng nhận hoàn thành khóa học được trao tận tay từng người. Chữ viết còn chưa thật tròn, nhưng ánh mắt ai cũng ánh lên niềm tự hào.

“Giờ đi chợ không sợ bị cân nhầm, tính sai nữa”, chị Vi Thị Húng (52 tuổi), ở thôn Tén Tằn cười rạng rỡ.

Theo thầy giáo Bùi Thanh Tuấn, thành viên Đội trí thức trẻ tình nguyện, do thời gian học ngắn, giáo án phải được thiết kế đơn giản, dễ hiểu, gắn với những tình huống bà con thường gặp để có thể áp dụng ngay sau khi kết thúc khóa học.

Mở cánh cửa tri thức, chung tay gìn giữ biên cương

Trung tá Vũ Thành Công, cán bộ Đội Xây dựng, Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 5, cho biết: “Xóa mù chữ không chỉ giúp bà con biết đọc, biết viết, mà còn tạo điều kiện để tiếp cận chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; mạnh dạn áp dụng khoa học kỹ thuật vào sản xuất, xây dựng đời sống văn minh, góp phần giữ vững an ninh biên giới. Đây là nhiệm vụ lâu dài, cần sự chung tay của cả hệ thống chính trị”.

Kết thúc khóa học, chính quyền địa phương và Đoàn Kinh tế - Quốc phòng 5 dự kiến tiếp tục mở các lớp bổ túc, lớp kỹ năng, hướng dẫn bà con ứng dụng chữ viết vào ghi chép sản xuất, tiêm chủng, hoàn thiện các thủ tục pháp lý và học tiếng phổ thông. Đồng thời, khảo sát, mở thêm các lớp xóa mù, chống tái mù chữ trên địa bàn trong thời gian tới.

Giữa những dãy núi mù sương nơi biên cương Tổ quốc, ánh sáng của con chữ đang được thắp lên - nhỏ bé nhưng bền bỉ. Từ tâm huyết của những người lính và các trí thức trẻ tình nguyện, hành trình đưa tri thức đến với đồng bào DTTS sẽ còn tiếp tục, để không ai bị bỏ lại phía sau.