Người xứ Thanh kể lại, bánh có nguồn gốc từ làng Trung Lập (xã Trung Lập, Thọ Xuân), khi xưa vua Lê Hoàn đích thân xuống đồng cày ruộng trong lễ hội đầu năm. Nhân dân đã dành thứ gạo ngon ở mảnh đất đó, làm nên món bánh dâng vua.
Chiếc bánh răng bừa nhân thịt lợn, hành, mộc nhĩ ăn không biết chán, ăn ngon nhất trong những ngày mưa lạnh.
Bánh răng bừa được làm từ gạo tẻ xay nhuyễn gói trong lá chuối, nhân thịt lợn, hành khô, mộc nhĩ. Chọn gạo làm bánh cũng là công đoạn cầu kỳ, gạo không khô quá, cũng không dẻo quá để tránh cho chiếc bánh không bị nát khi luộc lên. Gạo đem ngâm vài tiếng trong nước lạnh rồi đem xay nhuyễn, xay càng mịn thì bánh ăn càng ngon. Chọn thịt lợn làm nhân bánh cũng chọn thịt ba chỉ, có chút mỡ để khi luộc bánh, mùi thơm mỡ màng của thịt trộn với mùi gạo chín, lá chuối xanh... khiến người ăn không bao giờ biết chán.
Người xứ Thanh không dùng lá dong gói bánh như một số vùng khác mà dùng lá chuối hột để gói. Lá chuối sẽ được hơ qua lửa để lá dẻo dai hơn. Theo họ, bánh gói bằng lá chuối thì khi cuộn, lăn chiếc bánh sẽ được chắc hơn. Luộc chín rồi, hương vị của lá chuối cũng làm cho bánh trở nên đậm đà hơn.
Bánh vớt ra rồi để cho ráo nước và bớt nóng. Bóc lớp lá chuối ra, chiếc bánh thon dài tỏa hương thơm mỡ màng từ gạo, lá chuối, nhân thịt... Bánh răng bừa chấm với thứ nước mắm cũng do chính tay người Thanh Hóa làm, thêm chút chanh, ớt thì không còn gì tuyệt bằng. Bánh ăn ngon nhất là những ngày mưa, trời se se lạnh.
Trước đây, bánh chỉ xuất hiện vào những dịp lễ Tết, nhưng giờ thì nó được làm quanh năm và để buôn bán. Ở Thanh Hóa nhiều nơi làm bánh răng bừa, nhưng ngon có tiếng vẫn là bánh của làng Trung Lập, quê hương của chính vua Lê Hoàn. Các cô gái trong làng đi lấy chồng xa cũng mang theo bí quyết truyền đi các vùng khác. Món bánh vì thế mà cũng nổi tiếng khắp các vùng tỉnh Thanh.
Về làng Trung Lập viếng thăm đền thờ vua Lê Hoàn, bạn đừng quên mua thêm một ít bánh răng bừa về làm quà. Chiếc bánh nhỏ xinh, gói tình người xứ Thanh có giá chỉ 15.000 đồng/chục chiếc.
BTK
