Bảo đảm nguyên tắc công bằng trong tiếp cận vắc xin

Theo báo cáo của Bộ Y tế, tính đến 11h ngày 12-3, thế giới ghi nhận hơn 119,1 triệu ca mắc Covid-19, hơn 2,6 triệu ca tử vong tại 221 quốc gia và vùng lãnh thổ. Ở trong nước, từ ngày 25-1 đến nay, cả nước ghi nhận 897 ca mắc Covid-19 tại 13 tỉnh, thành phố.

11/13 tỉnh, thành phố đã có hơn 23 ngày liên tiếp không ghi nhận ca mắc mới trong cộng đồng. Trong 5 ngày gần đây, Hải Dương ghi nhận rải rác 1-2 ca/ngày, đều được cách ly trước đó.

Tiêm đến đâu phải an toàn đến đấy

Báo cáo Thường trực Ban Chỉ đạo, GS.TS Đặng Đức Anh, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương cho biết, tính đến 17h ngày 12-3, các điểm tiêm đang triển khai theo kế hoạch tại 12 điểm tiêm của 10 tỉnh, thành phố cho 1.702 người: Hải Dương (293 người), Hà Nội (163 người), thành phố Hồ Chí Minh (474 người), Gia Lai (200 người), Long An (30 người), Bắc Ninh (108 người), Bắc Giang (187 người), Hải Phòng (61 người), Hưng Yên (69 người) và Đà Nẵng (117 người).

Trong số gần 1.600 người được tiêm, Viện trưởng Viện Vệ sinh dịch tễ Trung ương cho biết, có 410 người phản ứng thông thường (chiếm 26%); 11 trường hợp có phản ứng sau tiêm ở mức độ 2-3 như nổi mày đay, ngứa, phù mạch tại chỗ tiêm, khó thở (có tiền sử hen phế quản) (chiếm 0,7%), trong đó, tại điểm tiêm của Bệnh viện Bệnh nhiệt đới thành phố Hồ Chí Minh (6 người), Trung tâm Kiểm soát bệnh tật Hải Phòng (4 người), Bệnh viện dã chiến Gia Lai (1 người)… Tất cả các trường hợp phản ứng sau tiêm này đều có sức khỏe ổn định trong vòng 1 ngày.

Trong quá trình triển khai, người đến tiêm chủng đều được khám sàng lọc trước tiêm chủng và yêu cầu khai báo về tình trạng sức khỏe, bệnh nền và các mũi tiêm chủng trong thời gian gần đây để cán bộ y tế đưa ra chỉ định phù hợp.

Đồng thời, người đến tiêm chủng được tư vấn đầy đủ về tác dụng và những sự cố bất lợi có thể xảy ra, những dấu hiệu bất thường về sức khỏe cần thông báo cho cán bộ y tế. Tất cả các dấu hiệu bất thường về sức khỏe sau tiêm đều được theo dõi và báo cáo.

Để bảo đảm xử trí kịp thời phản ứng sau tiêm chủng, các điểm tiêm chủng đều có trang thiết bị phòng, chống sốc và xử trí cấp cứu với các trường hợp tai biến sau tiêm chủng. Các đội cấp cứu lưu động thường xuyên trực để hỗ trợ các điểm tiêm trong trường hợp cần thiết.

Việc triển khai tiêm chủng phải thực hiện theo đúng quy trình chặt chẽ, an toàn, hiệu quả. Người tiêm chủng được theo dõi tại chỗ 30 phút sau khi tiêm, sau đó lên phòng bệnh theo dõi tiếp trong 24 giờ và sau khi về nhà thì tiếp tục theo dõi trong vòng 7 ngày và thông báo ngay cho cơ quan y tế khi có bất kỳ phản ứng phụ nào xảy ra để được chẩn đoán và xử trí kịp thời.

“Đây là quy trình được Bộ Y tế chỉ đạo hết sức chặt chẽ. Tiêm đến đâu bảo đảm an toàn đến đấy”, Thứ trưởng Bộ Y tế Trần Văn Thuấn cho biết.

Về thông tin xảy ra một vài phản ứng nghiêm trọng sau khi tiêm vắc xin AstraZeneca ở một số nước châu Âu, Thứ trưởng Trần Văn Thuấn cho biết, lãnh đạo Bộ Y tế đã nghe báo cáo và phân tích của đơn vị triển khai Chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia, các chuyên gia, nhà khoa học.

Theo đó, chưa tìm ra sự liên quan giữa những sự cố nghiêm trọng sau khi tiêm vắc xin AstraZeneca, một số trường hợp đang tiếp tục nghiên cứu. Chương trình Tiêm chủng mở rộng quốc gia tiếp tục triển khai tiêm vắc xin phòng Covid-19 của AstraZeneca.

Bảo đảm nguyên tắc công bằng trong tiếp cận vắc xin

Tại cuộc họp, đại diện Bộ Y tế cho biết, hiện có hai nguồn vắc xin AstraZeneca nhập khẩu về Việt Nam. Thứ nhất là nguồn hỗ trợ của COVAX Facility, cơ chế do Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Liên minh toàn cầu về vắc xin và tiêm chủng (GAVI), UNICEF, Liên minh đổi mới sáng tạo sẵn sàng cho dịch bệnh (CEPI) thành lập, các nhà sản xuất vắc xin và các đối tác lập ra, bảo đảm các quốc gia đều được tiếp cận vắc xin một cách công bằng và hiệu quả. Nguồn vắc xin này sau khi về đến Việt Nam sẽ được chuyển thẳng cho Chương tình Tiêm chủng mở rộng quốc gia.

Nguồn thứ hai là vắc xin AstraZeneca nhập khẩu theo thỏa thuận ký kết giữa Bộ Y tế, Công ty AstraZeneca và Hệ thống tiêm chủng VNVC. Theo đó, VNVC là một trong 3 tổ chức được AstraZeneca đồng ý cung cấp vắc xin tại Việt Nam, cùng với COVAX Facility và UNICEF. VNVC sẽ chuyển giao vắc xin mua được từ AstraZeneca cho Bộ Y tế theo cơ chế phi lợi nhuận.

Để có nguồn cung ứng vắc xin với mục tiêu bảo đảm bao phủ tiêm chủng vắc xin phòng Covid-19 cho người dân Việt Nam, sớm chủ động đẩy lùi đại dịch, Bộ Y tế đã và đang tiếp tục đàm phán với các nhà sản xuất vắc xin như Pfizer, Moderna, Johnson & Johnson, Gamaleya (Sputnik V) để có thể tiếp cận tất cả các nguồn cung ứng vắc xin nhằm triển khai nhanh nhất việc mở rộng phạm vi sử dụng vắc xin phòng Covid-19 tại Việt Nam.

Bộ Y tế đồng thời khuyến khích tất cả các doanh nghiệp có đủ điều kiện, tiếp cận, đàm phán với các đối tác cung cấp vắc xin phòng Covid-19 khác trên thế giới để nhập khẩu vắc xin về sử dụng trong nước theo tinh thần Nghị quyết số 21/NQ-CP ngày 26-2-2021 của Chính phủ về việc mua và sử dụng vắc xin phòng Covid-19.

Thường trực Ban Chỉ đạo khẳng định, quan điểm của Ban Chỉ đạo từ trước đến nay là chúng ta huy động tất cả các kênh để tăng cường đàm phán về vắc xin, huy động các nguồn ngân sách trung ương, địa phương, nguồn tài trợ để bảo đảm đủ vắc xin tiêm cho người dân, tuân thủ nguyên tắc công bằng trong tiếp cận vắc xin và sự điều phối, triển khai tiêm vắc xin thống nhất của Bộ Y tế.

Từng bước chuẩn bị cho chính sách “visa vắc xin”

Thường trực Ban Chỉ đạo đã nghe Bộ Y tế và các đơn vị liên quan báo cáo về thực tế trước đây khi một số nơi có dịch, việc quản lý và đi lại của người dân, hàng hóa chưa được thống nhất, nên một số địa bàn, địa phương bị ách tắc. Những người đi về từ địa phương có vùng dịch, ổ dịch thì việc quản lý, yêu cầu khai báo y tế cũng không thống nhất.

Vì vậy, Thường trực Ban Chỉ đạo giao cho Bộ Y tế sớm thiết lập hệ thống bằng giải pháp công nghệ quản lý chặt chẽ những người có nguy cơ lây nhiễm thống nhất. Một mặt vừa kiểm soát dịch bệnh, mặt khác không ngăn sông, cấm chợ, không tạo sự kỳ thị.

Thường trực Ban Chỉ đạo cũng nghe và phân tích chính sách “visa vắc xin” của một số nước. Ở Việt Nam, Bộ Y tế cũng đã có những bước chuẩn bị ban đầu. Trước mắt, Bộ Y tế và Bộ Thông tin và Truyền thông cùng các nhà mạng lớn (Viettel, VNPT) sẽ tăng cường xây dựng và cố gắng hoàn thiện hệ thống giải pháp kỹ thuật trong thời gian sớm nhất, phấn đấu vào đầu tháng 4-2021.

Tuy nhiên, chính sách cụ thể liên quan đến “visa vắc xin” phải căn cứ vào những đánh giá tiếp theo về tính an toàn, khả năng miễn dịch của từng loại vắc xin và ở từng nước, từ đó có cơ chế phù hợp, trên tinh thần tạo điều kiện thuận lợi để phục vụ mục tiêu kép nhưng phải bảo đảm an toàn.

Trước đó, tại cuộc họp ngày 5-3, để phục vụ mục tiêu kép, Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam đã đề nghị Bộ Y tế chủ trì, cùng với Bộ Ngoại giao, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch khẩn trương nghiên cứu, xây dựng, ban hành các hướng dẫn tạo điều kiện cho những người đã được tiêm vắc xin ở nước ngoài được nhập cảnh vào Việt Nam bảo đảm an toàn.