“Bông Sen Hồng” bên dòng Bến Hải

“Muốn dân tin, cách tốt nhất là làm để dân thấy”

Ở vùng thượng nguồn sông Bến Hải, tuổi thơ của chị Hồ Thị Hiếu gắn liền với những buổi lên nương, làm rẫy cơ hàn. Không riêng gì Hiếu, nhiều bạn cùng trang lứa ở thôn đồng bào Bru Vân Kiều này cũng có những khó khăn, vất vả chung giống chị. Cái thiếu thốn, cơ hàn đó đã làm nhiều bạn của Hiếu phải “đứt gánh giữa đường” chuyện học. Thế nhưng, cô bé người Bru Vân Kiều Hồ Thị Hiếu lại quyết tâm theo đuổi việc học hành. Rồi hôm nay, chính chị Hiếu và những kiến thức mà chị đã học được, đã góp phần đưa vùng đất khó nơi chị sinh sống “trở mình” khởi sắc.

Năm 2014, sau khi tốt nghiệp Cao đẳng Hải Dương chuyên ngành Sư phạm Mầm non, chị Hiếu trở về quê hương tham gia hoạt động xã hội. Năm 2020, chị Hồ Thị Hiếu được đồng bào Bru Vân Kiều tín nhiệm bầu làm Trưởng thôn Xóm Mới, xã Vĩnh Ô, huyện Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị. 

Đây là thôn thuộc vùng đặc biệt khó khăn, toàn thôn có 73 hộ đồng bào Bru Vân Kiều sinh sống. Tại thời điểm chị Hiếu mới tiếp nhận chức Trưởng thôn, đời sống đồng bào còn nhiều khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo trong thôn còn rất cao. Là người con của đồng bào Bru Vân Kiều lại sinh ra và lớn lên ở thôn Xóm Mới nên chị Hiếu càng thấu hiểu căn nguyên và trăn trở vì điều đó.

Để dân tin, chị Hiếu bắt đầu hành trình đi đầu phát triển kinh tế gia đình, vươn lên trở thành hộ giàu. Ban đầu chị Hiếu huy động nguồn vốn để mua 4ha đất rừng trồng tràm. Tiếp đến, chị mạnh dạn đề xuất cấp trên hỗ trợ xây dựng trang trại nuôi bò nhốt chuồng, không chỉ để nâng cao thu nhập, mà mong muốn của chị là góp phần thay đổi nhận thức trong chăn nuôi, sản xuất của người dân. Đầu năm 2024, chị Hiếu vay thêm 200 triệu đồng đầu tư xây dựng trang trại chăn nuôi bò sinh sản.

Đến nay, tổng đàn bò của chị có 20 con. Trong đó, 5 con giống được Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện hỗ trợ. Tiếp đó, chị thuê máy múc cải tạo gần 1ha đất để trồng cỏ voi, lắp đặt hệ thống nước tưới và trồng khoảng 1ha cây chuối làm thức ăn cho đàn bò. Từ những mô hình sản xuất của gia đình, hằng năm sau khi trừ các chi phí, chị Hiếu thu lãi ròng khoảng 200 triệu đồng.

Khi mình đã làm được, Trưởng thôn Hồ Thị Hiếu bắt đầu vận động đồng bào làm theo. Không chỉ hướng dẫn bà con nuôi bò nhốt chuồng, chị Hiếu còn vận động đồng bào nuôi dê, lợn bản. Đến nay, nhiều hộ gia đình đồng bào Bru Vân Kiều ở thôn Xóm Mới xây dựng thành công mô hình chăn nuôi tổng hợp. Nhiều hộ đã vươn lên làm giàu, hiện ở thôn Xóm Mới chỉ còn 5 hộ nghèo, thu nhập bình quân đầu người đạt 36 triệu đồng/người/năm.

Giúp vùng đất khó “trở mình”, khởi sắc

Sau gần 5 năm làm Trưởng thôn, chị Hồ Thị Hiếu đã góp phần làm cho vùng “đất khó” chuyển mình khởi sắc. Đường nông thôn mới ở thôn Xóm Mới từng bước được hoàn thiện thuận lợi cho việc đi lại của người dân; công tác giải phóng mặt bằng ở khu “rừng ma”…, hỗ trợ người dân phát triển kinh tế, đều có dấu ấn của nữ Trưởng thôn trẻ tuổi Hồ Thị Hiếu.

Đó là vào năm 2022, xã Vĩnh Ô tiến hành làm đường giao thông Nông thôn mới ở thôn Xóm Mới. Với vai trò là Trưởng thôn, chị Hiếu đã tích cực, miệt mài tuyên truyền, vận động để đồng bào Bru Vân Kiều hiểu, mở đường là để phục vụ đồng bào, đồng bào là người hưởng lợi… Nhờ đó, mà 10 hộ gia đình nằm trong diện cần giải tỏa đã tự nguyện hiến hơn 2.000m2 đất để mở đường rộng, bản đẹp. Việc hoàn thành tiêu chí giao thông nông thôn ở thôn Xóm Mới góp phần đưa xã Vĩnh Ô về đích Nông thôn mới.

Đặc biệt, khi tuyến đường nối nhánh Đông với nhánh Tây Đường mòn Hồ Chí Minh được triển khai. Trong quá trình thực hiện giải phóng mặt bằng để phóng tuyến cần phải giải phóng khu “rừng ma” (khu rừng đặt mộ người đã chết) ở thôn Xóm Mới. Xác định đây là điểm rất khó để thực hiện vì theo phong tục của đồng bào Bru Vân Kiều thì khi “rừng ma” là địa phận bất khả xâm phạm.

Hiểu được phong tục của đồng bào mình, Trưởng thôn Hồ Thị Hiếu bắt đầu hành trình làm thay đổi nhận thức, từ bỏ phong tục không hợp thời ở thôn Xóm Mới. Chị tuyên truyền cho đồng bào hiểu về vai trò, ý nghĩa của tuyến đường trong việc phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Từ sự thấu hiểu và sự kiên trì của Trưởng thôn, 10 hộ đồng bào Bru Vân Kiều đã tự nguyện di dời mồ mả ở “rừng ma”.

Nút thắt tại “rừng ma” vốn huyện, tỉnh và cả nhà thầu thi công phải lo lắng đã được Trưởng thôn Hồ Thị Hiếu giải tỏa. Nhờ đó, tiến độ dự án tuyến đường nối nhánh Đông với nhánh Tây Đường mòn Hồ Chí Minh đảm bảo tiến độ. 

Theo đó, ngày 26/3/2024, Bộ trưởng Bộ Giao thông Vận tải đã tặng Bằng khen cho xã Vĩnh Ô vì đã có thành tích xuất sắc trong phong trào thi đua xây dựng và phát triển giao thông nông thôn - miền núi năm 2023.

Trong phát triển kinh tế, Trưởng thôn trẻ tuổi Hồ Thị Hiếu cũng rất tích cực vận động đồng bào hăng say lao động sản xuất, cải tạo vườn tạp để phát triển kinh tế. Nhờ đó, tỷ lệ hộ nghèo ở thôn Xóm Mới giảm nhanh. Với những thành tích đó, năm 2023, thôn Xóm Mới được Ban Tuyên giáo huyện Vĩnh Linh chọn là tập thể tiêu biểu để viết bài đưa vào in sách “Làm theo lời Bác”.

Nói về vai trò Trưởng thôn, chị Hồ Thị Hiếu chia sẻ, muốn dân tin, không còn cách nào tốt nhất là làm để cho dân thấy. "Hơn 5 năm làm Trưởng thôn, việc vận động Nhân dân thay đổi quan niệm để di dời mồ mả ở “rừng ma” là một việc khó nhất của tôi, thì tôi cũng đã làm được".

Với những đóng góp trong các hoạt động xã hội, cho cộng đồng của Trưởng thôn Hồ Thị Hiếu ở thôn Xóm Mới, chị Hồ Thị Hiếu vinh dự được nhận giải thưởng “Bông Sen Hồng” huyện Vĩnh Linh năm 2024.