“Cái táo” đong lúa từ tủ thờ gia đình liệt sĩ đến Bảo tàng Lúa nước Cà Mau
Ngày 27/8, gia đình Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân, liệt sĩ Lương Thế Trân cùng chính quyền địa phương tổ chức trao tặng “cái táo” cho Bảo tàng Lúa nước tỉnh Cà Mau.
“Cái táo” lưu giữ ký ức của một gia đình
Đại diện gia đình, ông Trương Thành Tài cho biết không nhớ chính xác hiện vật có từ khi nào. Từ nhiều năm trước, ông đã thấy “cái táo” được vợ liệt sĩ Lương Thế Trân gìn giữ trong tủ thờ.
Biết tỉnh Cà Mau thành lập Bảo tàng Lúa nước nhằm tôn vinh nghề trồng lúa, bảo tồn các giá trị văn hóa, lịch sử gắn với vùng đất cực Nam Tổ quốc, gia đình quyết định trao tặng hiện vật để góp thêm câu chuyện về đời sống lao động của người dân địa phương.
“Cái táo”, còn gọi là thùng quan, là dụng cụ đo lường dân gian từng dùng để đong lúa, gạo ở Nam Bộ. Với gia đình ông Tài, hiện vật còn gắn với ký ức về những năm tháng người dân Cà Mau khai phá đất đai, vượt qua điều kiện tự nhiên khắc nghiệt để làm ra hạt lúa.
Ông Tài cho biết, trước đây nhiều vùng đất Cà Mau còn hoang hóa, nhiễm phèn, nhiễm mặn. Việc sản xuất lúa phụ thuộc nhiều vào thiên nhiên, người nông dân phải dựa vào kinh nghiệm để cải tạo đất, chọn thời vụ và ổn định sản xuất.
“Với những ý nghĩa đó, tôi bàn với gia đình mang ‘cái táo’, được xem là kỷ niệm của gia đình, hiến tặng cho bảo tàng”, ông Tài chia sẻ.
Theo ông, việc trao tặng hiện vật cũng là cách lưu giữ ký ức của thế hệ đi trước, để câu chuyện về lao động và nghề trồng lúa của người dân Cà Mau được tiếp nối.
Trao hiện vật vào ngày tưởng niệm liệt sĩ Lương Thế Trân
Ông Huỳnh Hùng Em, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Lương Thế Trân cho biết địa phương vinh dự được chứng kiến gia đình bàn giao hiện vật cho Bảo tàng Lúa nước tỉnh Cà Mau, đúng dịp tưởng niệm Anh hùng Lực lượng vũ trang Nhân dân, liệt sĩ Lương Thế Trân (26/8/1942 - 26/8/2026, nhằm ngày 15/7 âm lịch).
Theo ông Huỳnh Hùng Em, đây là dịp để địa phương tiếp tục giáo dục truyền thống, khơi dậy đạo lý “Uống nước nhớ nguồn”, “Đền ơn đáp nghĩa” trong cán bộ, đoàn viên, thanh niên và Nhân dân.
Sau khi sáp nhập, xã Lương Thế Trân tổ chức nhiều hoạt động về nguồn tại khu nhà thờ Anh hùng Lương Thế Trân. Qua đó, thế hệ trẻ có thêm cơ hội tìm hiểu cuộc đời, sự nghiệp và đóng góp của cha anh trong đấu tranh giải phóng dân tộc.
“Năm nay càng ý nghĩa hơn khi gia đình trao tặng ‘cái táo’ đong lúa cho Bảo tàng Lúa nước của tỉnh. Việc tặng hiện vật còn thể hiện sự ủng hộ, đồng thuận của người dân đối với việc thành lập bảo tàng”, ông Huỳnh Hùng Em nói.
Lưu giữ ký ức từ những vật dụng đời thường
Từ một dụng cụ đong lúa quen thuộc trong sản xuất nông nghiệp, “cái táo” nay trở thành một phần ký ức về nghề trồng lúa và đời sống của nhiều thế hệ nông dân Cà Mau.
Việc gia đình liệt sĩ Lương Thế Trân trao tặng hiện vật không chỉ bổ sung tư liệu cho bảo tàng, mà còn góp phần kể lại câu chuyện con người khai phá vùng đất khó, thích ứng với thiên nhiên và tạo dựng cuộc sống bằng lao động.
Ông Lê Hoà Hiệp, Phó Giám đốc Bảo tàng tỉnh Cà Mau cho biết Bảo tàng Lúa nước tỉnh Cà Mau được kỳ vọng trở thành nơi lưu giữ hiện vật, tư liệu quý, tái hiện lịch sử lao động, sáng tạo của cha ông trong quá trình khai phá, sản xuất và phát triển nghề trồng lúa.
Theo ông Hiệp, bảo tàng cũng hướng tới trở thành một “địa chỉ đỏ”, giúp thế hệ trẻ hiểu hơn về giá trị của hạt gạo, công sức người nông dân và tạo cầu nối giữa quá khứ, hiện tại, tương lai.
Bảo tàng Lúa nước Cà Mau được công bố thành lập ngày 25/4/2026. Việc tiếp nhận hiện vật gắn với đời sống sản xuất là một phần trong quá trình xây dựng không gian trưng bày, kể lại lịch sử nghề trồng lúa trên vùng đất cực Nam.
Từ một “cái táo” được gìn giữ trong tủ thờ suốt nhiều thập niên, câu chuyện của một gia đình hòa vào câu chuyện lớn hơn về đất và người Cà Mau. Khi được trao lại cho cộng đồng, hiện vật bình dị ấy bắt đầu hành trình mới: từ ký ức gia đình trở thành ký ức chung về quá trình khai phá, lao động và phát triển của cây lúa.
