Cao Bằng đồng bộ giải pháp nhằm thúc đẩy giảm nghèo bền vững

Từ tuyên truyền đến hành động thực chất

Giảm nghèo bền vững là một trong ba chương trình mục tiêu quốc gia được triển khai giai đoạn 2021–2025, có ý nghĩa đặc biệt với các tỉnh miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số như tỉnh Cao Bằng. Nhận thức sâu sắc về vai trò và tầm quan trọng của chương trình, tỉnh Cao Bằng đã xác định công tác giảm nghèo là nhiệm vụ chính trị trọng tâm, gắn với phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an sinh trên địa bàn.

So với giai đoạn trước, công tác giảm nghèo của tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2021–2025 có nhiều đổi mới cả về phương thức và nội dung triển khai. Trước đây, các chương trình giảm nghèo chủ yếu mang tính hỗ trợ trực tiếp và ngắn hạn, tập trung vào cấp phát, trợ cấp hoặc hỗ trợ phương tiện sản xuất, trong khi giai đoạn hiện nay chuyển mạnh sang hướng hỗ trợ có điều kiện, tạo sinh kế, phát triển sản xuất, tập trung đầu tư hạ tầng thiết yếu cho các huyện nghèo và nâng cao năng lực cho người dân. Cách làm mới giúp người dân chủ động vươn lên thoát nghèo, đồng thời hạn chế tình trạng tái nghèo.

Ngay từ đầu giai đoạn, tỉnh đã ban hành nhiều kế hoạch, nghị quyết và đề án cụ thể để thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững. Từ năm 2021 đến nay, toàn tỉnh đã tổ chức 73 hội nghị tuyên truyền, phổ biến chính sách giảm nghèo với hơn 7.200 lượt người dân được tiếp cận thông tin; hơn 30.000 tờ rơi, hàng chục chuyên mục truyền hình, phát thanh lưu động, phóng sự chuyên đề được phát sóng thường xuyên.

 Cùng với đó, công tác rà soát hộ nghèo, hộ cận nghèo được thực hiện thực hiện công khai, dân chủ, minh bạch từ cấp thôn, xóm, có sự tham gia của người dân và các cấp chính quyền.

Công tác nâng cao năng lực cán bộ cơ sở cũng được đặt lên hàng đầu. Hơn 323 lớp tập huấn đã được tổ chức với hơn 22.000 lượt cán bộ và người dân tham dự. Đây là nền tảng giúp chính sách giảm nghèo đi vào cuộc sống, thay đổi nhận thức, khơi dậy tinh thần tự lực, không trông chờ, ỷ lại vào hỗ trợ Nhà nước.

Đặc biệt, từ ngày 1/7/2025, khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp (tỉnh và xã) đã tạo điều kiện để các chủ trương, chính sách giảm nghèo được triển khai nhanh chóng, sát thực tế hơn và tăng tính chủ động cho chính quyền cấp xã – nơi trực tiếp nắm bắt đời sống, nhu cầu của người dân. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất là giai đoạn chuyển tiếp bộ máy, khi chức năng, nhiệm vụ giữa các cấp cần được sắp xếp lại, đặc biệt là cán bộ chuyên trách về giảm nghèo ở cơ sở.

Ông Nguyễn Quốc Hưng, Chủ tịch UBND xã Thông Nông (tỉnh Cao Bằng) cho biết, địa phương coi việc hướng dẫn kỹ thuật, hỗ trợ con giống, triển khai các mô hình kinh tế phù hợp là giải pháp then chốt. “Người dân không chỉ được hỗ trợ mà còn được trao cơ hội để tự đứng lên. Khi họ hiểu và làm chủ được sinh kế, việc thoát nghèo mới bền vững”, ông Hưng nói.

Hiệu quả từ những chính sách đi vào thực tiễn

Từ nguồn lực của Chương trình Mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững, Cao Bằng đã đầu tư mạnh vào hạ tầng cơ sở và sinh kế. Hơn 200 công trình thiết yếu được xây mới; 170 công trình dân sinh được sửa chữa, duy tu. Hệ thống đường giao thông, thủy lợi, trường học, nước sinh hoạt ở vùng sâu, vùng xa được cải thiện rõ rệt, giúp người dân thuận lợi hơn trong sản xuất và đời sống.

Trong 6 tháng đầu năm 2025, tỉnh Cao Bằng đã giải ngân khoảng 297 tỷ đồng cho các hoạt động thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững. Nguồn vốn này được ưu tiên đầu tư cho xây dựng hạ tầng thiết yếu, công trình liên kết vùng phục vụ dân sinh, sản xuất và lưu thông hàng hóa tại các huyện nghèo; đồng thời triển khai các mô hình sinh kế, phát triển sản xuất, hỗ trợ vay vốn ưu đãi, đào tạo nghề và cải thiện nhà ở cho hộ nghèo, hộ cận nghèo. Nhờ đó, đã có sự chuyển biến rõ nét, không chỉ trong điều kiện kinh tế - xã hội mà còn trong nhận thức, tư duy phát triển và ý thức vươn lên thoát nghèo của người dân.

Ông Lương Xuân Ray, phường Tân Giang chia sẻ: “Trước đây gia đình tôi khó khăn lắm, chỉ trông vào vài sào ruộng. Nhờ được hỗ trợ con giống, vay vốn ưu đãi và học kỹ thuật chăn nuôi, giờ nhà tôi đã có 5 con bò sinh sản, hàng trăm con bồ câu, gà, thu nhập ổn định. Từ chỗ nghèo, giờ chúng tôi đã có tích lũy”.

Những câu chuyện như gia đình ông Ray không hiếm ở Cao Bằng. Theo thống kê của UBND tỉnh, đến cuối năm 2024, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh giảm 4,67%, đạt mục tiêu kế hoạch. Riêng các huyện đặc biệt khó khăn, tỷ lệ hộ nghèo giảm tới 6,16%; hộ nghèo là đồng bào dân tộc thiểu số giảm 5%. Dự kiến đến hết năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo toàn tỉnh tiếp tục giảm khoảng 4%/năm, tính chung cả giai đoạn 2021-2025 tỷ lệ nghèo của tỉnh còn 16,04%.

Theo định hướng phát triển kinh tế- xã hội của tỉnh Cao Bằng giai đoạn 2025–2030, được xác định tại Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh, mục tiêu chung là xây dựng Cao Bằng phát triển nhanh, bền vững, nâng cao đời sống Nhân dân, trong đó giảm nghèo bền vững được đặt ra như một nhiệm vụ trọng tâm, với mục tiêu tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm bình quân trên 3%/năm. Cao Bằng xác định, công tác giảm nghèo bền vững không chỉ là nhiệm vụ an sinh mà còn là giải pháp thúc đẩy phát triển kinh tế vùng cao. 

Tỉnh sẽ tiếp tục đổi mới phương thức quản lý, phân cấp mạnh cho cơ sở trong xác định danh mục đầu tư, phân bổ nguồn vốn, tổ chức thực hiện Chương trình giai đoạn 2026-2030. Các chương trình mục tiêu quốc gia trên cùng địa bàn sẽ được lồng ghép linh hoạt, tránh trùng lặp, tối ưu nguồn lực. 

Song song với đó, Cao Bằng đẩy mạnh phát triển các mô hình sản xuất nông nghiệp theo chuỗi giá trị, gắn với tiêu thụ sản phẩm cho người dân. Một số sản phẩm chủ lực đang được chú trọng gồm cây dược liệu, cam, quýt, chanh leo, chăn nuôi bò sinh sản, phát triển kinh tế rừng. 

Đặc biệt, tỉnh tập trung đào tạo nghề và chuyển giao kỹ thuật sản xuất phù hợp điều kiện địa phương, người dân được hướng dẫn canh tác theo quy trình an toàn, sử dụng khoa học, công nghệ trong chăn nuôi, trồng trọt, từ đó từng bước hình thành vùng sản xuất tập trung, nâng cao thu nhập, cải thiện chất lượng cuộc sống.

Sự đồng thuận của người dân cùng nỗ lực của chính quyền các cấp đã tạo nên hiệu ứng tích cực, lan tỏa tinh thần tự lực, sáng tạo trong cộng đồng.

Cao Bằng đang đi đúng hướng trong hành trình thu hẹp khoảng cách phát triển vùng miền, hướng đến một nền kinh tế địa phương năng động, tự chủ hơn. Mục tiêu giảm nghèo bền vững không chỉ là con số thống kê, mà là cam kết cụ thể về một tương lai công bằng, nơi mọi người dân, dù ở vùng cao, vùng sâu đều có cơ hội vươn lên, làm chủ cuộc sống của mình.