Cặp bảo vật quốc gia gần 400 năm tuổi ở Cố đô Hoa Lư có gì đặc biệt?
Giữa không gian linh thiêng của Khu di tích quốc gia đặc biệt Cố đô Hoa Lư (Ninh Bình), hai bộ Phủ Việt gần 400 năm tuổi vẫn được gìn giữ gần như nguyên vẹn.
Được công nhận là bảo vật quốc gia từ năm 2020, đây là những hiện vật quý có giá trị đặc biệt về lịch sử, nghệ thuật, đồng thời là điểm nhấn thu hút đông đảo du khách.
Trong không gian cổ kính của đền thờ vua Đinh Tiên Hoàng và đền thờ vua Lê Đại Hành, nhiều du khách không khỏi ngỡ ngàng trước hai bộ Phủ Việt đồ sộ đặt trang trọng hai bên nhang án.
"Tôi khá bất ngờ khi biết những hiện vật bằng gỗ này đã tồn tại gần 400 năm. Đứng gần mới thấy từng đường chạm khắc rất tinh xảo, toát lên vẻ uy nghi và tài hoa của các nghệ nhân xưa", anh Bùi Văn Hưng, du khách đến từ Quảng Ninh, chia sẻ.
Theo các nhà nghiên cứu, hai bộ Phủ Việt là hiện vật gốc độc bản, được triều đình và nhân dân Hoa Lư xưa tạo tác làm đồ tế khí để thờ tự, tôn vinh công đức vua Đinh Tiên Hoàng và vua Lê Đại Hành. Đây cũng là minh chứng tiêu biểu cho đỉnh cao nghệ thuật điêu khắc gỗ Việt Nam thế kỷ XVII.
Bộ Phủ Việt tại đền thờ vua Đinh Tiên Hoàng gồm 2 hiện vật dài gần 3m, mỗi chiếc nặng khoảng 45 kg, đặt đối xứng hai bên nhang án.
Điểm nổi bật là phần đầu tạo hình 1 rồng mẹ cùng 5 rồng con quấn quýt thành "ổ rồng". Thân rồng mẹ uốn 9 khúc, các rồng con ẩn hiện trong những đao lửa tạo nên bố cục sinh động. Phần lưỡi được tạo hình như lưỡi rìu từ quầng lửa phun ra ở miệng rồng.
Đặc biệt, thân Phủ Việt có tiết diện bát giác - kiểu tạo tác hiếm gặp, khác với đa số Phủ Việt còn lại ở Việt Nam có thân hình tròn.
Trong khi đó, bộ Phủ Việt tại đền thờ vua Lê Đại Hành dài hơn 3,1m, mỗi hiện vật nặng khoảng 42 kg.
Khác với bộ Phủ Việt ở đền vua Đinh, phần đầu chỉ tạo hình 1 rồng mẹ và 2 rồng con. Các chi tiết đao lửa, vân mây được chạm nổi cầu kỳ, thếp vàng tinh xảo, tạo nên vẻ uy nghi nhưng hài hòa.
Gìn giữ nguyên vẹn bảo vật quốc gia
Theo bà Lê Thị Bích Thục - Phó Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích lịch sử - văn hóa Cố đô Hoa Lư, việc hai bộ Phủ Việt được công nhận là bảo vật quốc gia là niềm tự hào của Khu di tích và của tỉnh Ninh Bình.
Để phát huy giá trị các hiện vật, đơn vị thường xuyên đẩy mạnh công tác thuyết minh, quảng bá tới du khách trong và ngoài nước, đồng thời thực hiện chế độ bảo vệ đặc biệt nhằm bảo quản nguyên trạng.
"Cùng với việc giới thiệu giá trị lịch sử, văn hóa của các bảo vật, chúng tôi luôn đặt nhiệm vụ bảo tồn lên hàng đầu để những hiện vật quý này được gìn giữ lâu dài cho các thế hệ mai sau", bà Thục cho biết.
Hiện nay, ngoài hai bộ Phủ Việt, Khu di tích quốc gia đặc biệt Cố đô Hoa Lư còn lưu giữ nhiều bảo vật quốc gia khác, góp phần làm phong phú giá trị văn hóa, lịch sử của vùng đất từng là kinh đô đầu tiên của nhà nước phong kiến tập quyền Việt Nam.
Với bố cục đăng đối, nghệ thuật chạm khắc tinh xảo cùng giá trị độc bản, hai bộ Phủ Việt không chỉ phản ánh trình độ chế tác bậc cao của nghệ nhân Việt thế kỷ XVII, mà còn trở thành điểm nhấn đặc sắc, góp phần hấp dẫn du khách khi đến tham quan Cố đô Hoa Lư.
