Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Phóng sự

Chạm vào Hà Giang: Tiếng khèn Mông “vang xa” 10.000 cây số (Bài 1)

Vũ Mừng - Chí Tín - 08:29, 12/03/2024

“Trong mỗi bước đi cùng thiên nhiên, chúng ta nhận được nhiều hơn những gì chúng ta tìm kiếm” mượn lời của John Muir, Nhà tiên phong trong phong trào bảo vệ giới nguyên sinh, Mary Jane Casanes, nữ du khách người New Zealand đã mở đầu cuốn sổ tay của mình bằng những dòng như thế khi nói về hành trình năm ngày khám phá vùng đất cực Bắc, của đất nước Việt Nam. Cô trân trọng gọi tên những điều mới mẻ đã được khám phá, những sự thú vị đã được trải nghiệm và sự hấp dẫn trong bản sắc văn hóa là: Chạm vào Hà Giang…

Mary Jane Casanes và nhóm tới từ New Zealand phấn khích khi chinh phục thành công đèo Mã Pí Lèng
Mary Jane Casanes và nhóm bạn tới từ New Zealand phấn khích khi chinh phục thành công đèo Mã Pí Lèng

Gặp nhau trên đỉnh Mã Pí Lèng

Cuối tháng hai, khi gió đã bớt lạnh và nắng đã rực rỡ vàng, tôi tới Hà Giang để đợi ngắm mùa hoa mộc miên “thắp lửa đỏ” trên những triền đá. Ngày thứ ba của chuyến đi, trên đỉnh Mã Pí Lèng, tại Trạm thông tin du khách Mèo Vạc (Meo Vac Visitor Center) một nhóm khách du lịch nước ngoài sau khi tỉ mẩn rà đầu ngón tay đọc kỹ từng dòng chữ trên bảng giới thiệu đã òa lên sung sướng, và ôm chầm lấy nhau khiến những người chứng kiến cũng thấy vô cùng thú vị! Đó chính là Mary Jane Casanes, và nhóm bạn của cô (tất cả đều tới từ New Zealand), đang trong hành trình khám phá mảnh đất cực Bắc.

Những vị khách du lịch tới từ giữa biển Thái Bình Dương ấy đã vô cùng phấn khích khi tự mình chinh phục thành công đèo Mã Pí Lèng, tọa độ được giới xê dịch mệnh danh là “Đệ nhất hùng quan Việt Nam”… bằng xe máy và được ngắm dòng Nho Quế xanh ngắt vươn mình qua hẻm Tu Sản.

Mary Jane Casanes hiện đang là sinh viên ngành Khoa học Xã hội và Truyền thông - Đại học Auckland, trước khi năm học mới bắt đầu vào đầu tháng ba, cô cùng nhóm bạn của mình đã bị thu hút bởi Hà Giang. Mary tiết lộ, ở đất nước New Zealand, Hà Giang nằm trong danh sách "must-do" (tạm dịch: nhất định phải tới) khi tới thăm Việt Nam.

Ngỡ ngàng trước thiên nhiên hùng vĩ
Ngỡ ngàng trước thiên nhiên hùng vĩ

Giải đáp thắc mắc của tôi về hình ảnh đất nước và con người Việt Nam ở xứ sở kiwi, Mary kể lại, trên tờ báo The New Zealand Herald, Nhà báo Nigel Richardson ca ngợi sự pha trộn sắc tộc phong phú của Việt Nam, coi đây là một trong những quốc gia có văn hóa đa dạng nhất Đông Nam Á. Mọi thứ thay đổi ngoạn mục từ những tỉnh vùng núi phía Bắc như Lào Cai, Hà Giang đến đảo Phú Quốc, Kiên Giang, với nét văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số.

Tờ báo ấy đã viết, ở Hạ Long, du khách được khám phá thiên nhiên trên các du thuyền sang trọng, tận hưởng dịch vụ và đồ ăn đẳng cấp. Hội An là Venice thu nhỏ, một nơi nghỉ ngơi lãng mạn với vẻ đẹp vượt thời gian. Vườn Quốc gia Cát Tiên là trải nghiệm độc đáo để thấy vẻ đẹp rừng nhiệt đới, cùng các loài động vật hoang dã. Thành phố Hồ Chí Minh là nơi "xông xáo, điên cuồng, hỗn loạn, không ngừng nghỉ" thích hợp cho những ai muốn trải nghiệm một Việt Nam hiện đại. Và để hiểu rõ Việt Nam thì nhất định phải đến Hà Nội… The New Zealand Herald cũng khẳng định Việt Nam là nơi gợi cảm hứng du lịch quốc tế!

“Phải lòng” khèn ở giữa biển Thái Bình Dương

Thông qua Mary, tôi thấy có một điều đặc biệt ở nền giáo dục của đất nước New Zealand mà thiết nghĩ cũng phải kể đến để bạn đọc hiểu hơn, ấy là nhà trường sẽ luôn khuyến khích sinh viên có những hành trình khám phá những điều mới mẻ, mà ở đây du lịch trải nghiệm cũng có thể hiểu là một cách học.

Nhìn những vùng đất mới với ánh mắt rộng mở, đầy háo hức quan sát của kẻ phiêu lưu, nên ta luôn học được nhiều
Nhìn những vùng đất mới với ánh mắt rộng mở, đầy háo hức quan sát của kẻ phiêu lưu, nên ta luôn học được nhiều

Trong cuộc trò chuyện cùng tôi, Mary đã kể thế này, khi đi, ta nhìn những vùng đất mới với ánh mắt rộng mở, đầy háo hức quan sát của kẻ phiêu lưu, nên ta luôn học được nhiều. Thực ra, trong môi trường quen thuộc, mắt ta như bị che bởi một tấm màn vô hình, không thấy được những điều mới lạ ở ngay quanh mình. Nếu chắc rằng có thể giữ được cái nhìn của người lữ khách ở giữa quê nhà, thì không cần đi xa cũng học được điều mới. Nhưng rất tiếc, không phải lúc nào người ta cũng làm được điều ấy!

Ở Đại học Auckland khi theo học ngành Khoa học Xã hội và Truyền thông, sinh viên của trường nhất định sẽ được tìm hiểu về văn hóa, phong tục tập quán, lịch sử, đặc biệt là những nét tính cách dân tộc của các nước Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam.

Khèn - Nhạc cụ truyền thống giữ hồn bản sắc văn hóa dân tộc Mông
Khèn - Nhạc cụ truyền thống giữ hồn bản sắc văn hóa dân tộc Mông

Nữ du khách New Zealand hào hứng chia sẻ: Cộng đồng người Việt Nam tại New Zealand có khoảng trên 10.000 người, phân bố tập trung ở Thủ đô Wellington, Thành phố Christchurch và Thành phố Auckland. Ngoài những gì được tìm hiểu về Việt Nam trong trường đại học, Mary còn được xem người dân Việt Nam trình diễn khèn qua những bộ phim tư liệu được ghi lại ở Hà Giang, trong những buổi sinh hoạt cộng đồng của người Việt. Tiếng khèn Mông vang lên ở miền đất phía Tây Nam biển Thái Bình Dương, cách Việt Nam gần 10.000 cây số đã khiến Mary rất ấn tượng!

Những tiết mục trình diễn khèn đã được sân khấu hóa
Những tiết mục trình diễn khèn đã được sân khấu hóa

Khi chơi khèn, người đàn ông như hòa quyện cùng nhạc cụ, từng bước chân uyển chuyển xoay xoay theo từng vòng. Khèn ngước cao lên trời, người vươn căng, thân uốn cong mềm mại. Khèn sát mặt đất, người khom lưng ôm khèn rồi lăn qua, lăn lại. Thực sự rất lôi cuốn!

Lễ hội Gầu Tào của đồng bào dân tộc Mông tỉnh Hà Giang
Lễ hội Gầu Tào của đồng bào dân tộc Mông tỉnh Hà Giang

Và khi đi tìm hiểu sâu hơn, mới thấy khèn có mặt hầu hết trong mọi mặt đời sống sinh hoạt, văn hóa và tâm linh của người Mông. Là một loại nhạc cụ độc đáo, không chỉ bởi tính đại chúng của nó mà còn bởi đó vừa là nhạc cụ, vừa là đạo cụ. Khèn là nhạc khí thiêng kết nối giữa cõi trần và thế giới tâm linh, được sử dụng diễn tấu trong tang ma nhưng cũng là phương tiện kết nối cộng đồng, chia sẻ tâm tư tình cảm, giúp chủ thể văn hóa thăng hoa với tinh thần lạc quan yêu đời. Ngay cả cấu tạo, quy trình chế tác nhạc cụ này cũng hết sức độc đáo. Tất nhiên chúng ta sẽ không thể tìm thấy loại nhạc cụ ấy ở những đất nước khác của khu vực Đông Nam Á này.

Vậy là tiếng khèn đã thu hút Mary tới Hà Giang có phải không? Tôi hỏi.

Yes! Mary đáp lại.




Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin nổi bật trang chủ
Cách tính thời khắc giao thừa Tết Chôl Chnăm Thmây rất đặc biệt

Cách tính thời khắc giao thừa Tết Chôl Chnăm Thmây rất đặc biệt

Tết cổ truyền Chôl Chnăm Thmây không chỉ là dịp đón năm mới của đồng bào Khmer Nam Bộ mà còn là không gian hội tụ những giá trị văn hóa, tín ngưỡng đặc sắc. Trong đó, nghi lễ đón giao thừa với cách tính thời khắc chuyển giao năm mới và quan niệm về Chư thiên quản thế luân phiên mỗi năm đã trở thành nét đẹp độc đáo, góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa và đời sống tâm linh phong phú của cộng đồng.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm Khu mới Hùng An, tỉnh Hà Bắc (Trung Quốc)

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm thăm Khu mới Hùng An, tỉnh Hà Bắc (Trung Quốc)

Thời sự - PV - 1 giờ trước
Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước đến Trung Quốc từ ngày 14 - 17/4, ngày 14/4, sau khi đến sân bay quốc tế Bắc Kinh, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam đã đến tìm hiểu thực tế quy hoạch và khảo sát tại Khu mới Hùng An, tỉnh Hà Bắc (Trung Quốc).
Có hay không khuất tất phía sau vụ phá rừng phòng hộ Bàu Tró?

Có hay không khuất tất phía sau vụ phá rừng phòng hộ Bàu Tró?

Pháp luật - Phạm Tiến - 1 giờ trước
Rừng phòng hộ Bàu Tró, phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị đã bị khai thác trái phép với khối lượng 3,868 m3 gỗ. Cơ quan chức năng đã ra 2 Quyết định xử phạt hành chính, với tổng số tiền là 23 triệu đồng. Thế nhưng đằng sau 2 Quyết định xử phạt chóng vánh này, dư luận đang đặt ra câu hỏi về tính minh bạch của sự việc.
Gia Lai đầu tư 190 tỷ đồng xây cầu Đăk Pơ Kơ để người dân vùng khó đi lại thuận lợi

Gia Lai đầu tư 190 tỷ đồng xây cầu Đăk Pơ Kơ để người dân vùng khó đi lại thuận lợi

Tin tức - Ngọc Thu - 1 giờ trước
Tỉnh Gia Lai vừa thống nhất chủ trương đầu tư xây dựng cầu Đăk Pơ Kơ tại xã SRó, với kinh phí khoảng 190 tỷ đồng, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại, giao thương hàng hóa, vận chuyển nông, lâm sản của người dân.
Béo phì gia tăng tại Việt Nam: Nhìn lại triết lý “ăn để sống” trong đạo Phật

Béo phì gia tăng tại Việt Nam: Nhìn lại triết lý “ăn để sống” trong đạo Phật

Sức khỏe - Hồng Phúc - 2 giờ trước
Việt Nam trở thành quốc gia có tốc độ gia tăng béo phì nhanh nhất khu vực Đông Nam Á - một thực tế phản ánh rõ sự thay đổi trong lối sống, chế độ ăn uống và thói quen sinh hoạt của người dân trong bối cảnh đô thị hóa và phát triển kinh tế. Trong khi đó, những lời dạy của Phật về ăn uống chừng như giản dị đang gợi mở cho ta một cách tiếp cận bền vững hơn: Ăn có ý thức, ăn để nuôi dưỡng thân tâm sáng rõ.
Thanh Hóa: Đồng bào DTTS

Thanh Hóa: Đồng bào DTTS "câu cơm" từ rừng

Xã hội - Quỳnh Trâm - 2 giờ trước
Chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng đang tạo ra chuyển biến rõ nét tại Thanh Hóa khi việc giữ rừng từ trách nhiệm nay đã trở thành sinh kế cho nhiều hộ đồng bào DTTS và miền núi vươn lên thoát nghèo
Quản lý tiền công đức - Cách làm minh bạch tại đền Cửa Ông

Quản lý tiền công đức - Cách làm minh bạch tại đền Cửa Ông

Tiền công đức - nguồn lực hàng nghìn tỷ đồng mỗi năm tại các cơ sở tín ngưỡng lâu nay vẫn là “vùng nhạy cảm” trong quản lý. Từ cách làm minh bạch tại đền Cửa Ông (Quảng Ninh), câu hỏi đặt ra không còn là có cần kiểm soát hay không, mà là kiểm soát bằng cơ chế nào để giữ được niềm tin.
Từ thổ cẩm truyền thống đến sản phẩm OCOP: Gìn giữ bản sắc, tạo dựng sinh kế

Từ thổ cẩm truyền thống đến sản phẩm OCOP: Gìn giữ bản sắc, tạo dựng sinh kế

Sắc màu 54 - Minh Anh - 2 giờ trước
Từ những tấm vải chàm nhuộm thủ công bên bếp lửa, đến các sản phẩm thổ cẩm tinh xảo vươn ra thị trường, trang phục truyền thống của người Nùng ở Lạng Sơn đang từng bước khẳng định giá trị khi tham gia chương trình OCOP. Không chỉ góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa, đây còn là hướng đi hiệu quả giúp nhiều phụ nữ có thêm sinh kế ổn định ngay tại quê hương.
Siết chặt quản lý, bảo đảm chất lượng bữa ăn cho học sinh vùng cao

Siết chặt quản lý, bảo đảm chất lượng bữa ăn cho học sinh vùng cao

Sức khỏe - Trọng Bảo - 2 giờ trước
Để bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm, các trường học trên địa bàn tỉnh Lào Cai đã và đang tăng cường công tác quản lý, giám sát, bảo đảm chất lượng bữa ăn cho học sinh.
Những “cột mốc sống” nơi bản làng người Co

Những “cột mốc sống” nơi bản làng người Co

Người có uy tín - Huy Trường - 2 giờ trước
Giữa trập trùng núi rừng phía Tây tỉnh Quảng Ngãi, nơi những bản làng người Co quần tụ bên nương rẫy, có những con người lặng lẽ mà bền bỉ. Họ là già làng, là Người có uy tín, được ví như những “cột mốc sống” vừa giữ nếp làng, vừa mở lối cho bà con vươn lên thoát nghèo, gìn giữ hồn cốt văn hóa giữa dòng chảy đổi thay.
Thanh Hóa tổng rà soát xe tải trên 15 tấn, siết chặt từ gốc

Thanh Hóa tổng rà soát xe tải trên 15 tấn, siết chặt từ gốc

Pháp luật - Quỳnh Trâm - 2 giờ trước
Trước áp lực gia tăng từ hoạt động vận tải phục vụ các dự án, khu công nghiệp, lực lượng Cảnh sát Giao thông Công an tỉnh Thanh Hóa đang triển khai cao điểm tổng kiểm soát phương tiện xe tải, sơ mi rơ moóc có tải trọng từ 15 tấn trở lên, nhằm lập lại trật tự, an toàn giao thông.
Kinh tế - xã hội vùng DTTS và miền núi tỉnh Lào Cai đã có nhiều chuyển biến

Kinh tế - xã hội vùng DTTS và miền núi tỉnh Lào Cai đã có nhiều chuyển biến

Chính sách Dân tộc - Trọng Bảo - 2 giờ trước
Triển khai Kết luận của Thủ tướng Chính phủ theo Thông báo số 18/TB-VPCP ngày 9/1/2026, liên quan đến vùng đồng bào DTTS và miền núi, tỉnh Lào Cai đã cụ thể hóa bằng nhiều giải pháp, nhiệm vụ cụ thể sát với điều kiện thực tế của địa phương.