Chàng nhạc sĩ đồng bằng dệt gấm hoa lên âm nhạc vùng cao
Sinh ra và lớn lên ở miền đồng bằng lúa nước, nhưng chàng ca sĩ, nhạc sĩ 9x Bùi Tiến Thường lại gắn bó và dành tình yêu đặc biệt cho mảnh đất, con người miền núi.
Những sáng tác của anh về vùng đồng bào DTTS và miền núi không chỉ là sự trải nghiệm nghệ thuật, mà còn là khát vọng gìn giữ; lan tỏa bản sắc văn hóa dân tộc của một người trẻ.
Từ chiếc nôi đồng bằng đến “cú chạm” nơi miền ngược
Có một câu nói rất hay rằng: “Người nghệ sĩ không chọn vùng đất mình sinh ra, nhưng vùng đất họ đi qua sẽ chọn họ để gửi gắm tâm hồn”.
Câu nói ấy dường như rất đúng, khi phác họa chân dung của Bùi Tiến Thường, một người con sinh ra và lớn lên từ vùng đồng bằng quê lúa Thái Bình, nhưng lại đang dệt nên những giai điệu bay bổng, tràn đầy hơi thở của núi rừng đại ngàn Đông - Tây Bắc.
Gặp Thường vào một chiều Hà Nội, nghe anh kể về hành trình âm nhạc của mình, người đối diện dễ dàng bị cuốn vào nguồn năng lượng mộc mạc, chân thành.
Tuổi thơ của Bùi Tiến Thường vốn được nuôi dưỡng bằng những lời ru ngọt ngào mang đậm gốc rễ âm nhạc dân gian cội nguồn. Thế nhưng, bước ngoặt đưa anh đến với thế giới âm nhạc của đồng bào DTTS lại bắt đầu từ những năm tháng ngồi trên giảng đường nghệ thuật.
Anh tốt nghiệp chuyên ngành Sư phạm Âm nhạc và Thanh nhạc tại Trường Cao đẳng Nghệ thuật Hà Nội, sau đó tiếp tục theo học tại Đại học Sư phạm Nghệ thuật Trung ương. Chính môi trường này đã kết nối anh với những người bạn miền núi.
Nhạc sĩ Thường chia sẻ, khi đi chơi, đi du lịch, rồi cùng nhau đi biểu diễn ở vùng cao, nghe các bạn kể về văn hóa vùng DTTS, nghe các bạn hát những ca khúc mang màu sắc âm nhạc vùng cao đã gieo vào lòng anh một niềm tò mò tự nhiên.
"Càng xem các tư liệu trên internet về đời sống, văn hóa của đồng bào, lòng tôi lại càng rung lên những nhịp đập cảm xúc mãnh liệt", Nhạc sĩ Bùi Tiến Thường bộc bạch cảm xúc.
Duyên nợ ấy, chính thức được gọi tên trong chuyến đi thực tế cùng người bạn thân, ca sĩ La Hoàng Quý, một người con của đồng bào dân tộc Thái (Nghệ An).
Đó là một buổi giao lưu văn hóa của đồng bào Thái toàn quốc, được tổ chức tại Lào Cai. Lần đầu tiên, chàng trai Thái Bình được đắm mình trong không gian cộng đồng rộng lớn, cùng hát, cùng trải nghiệm các hoạt động vui chơi với bà con.
Sự mộc mạc, chân thành và tính gắn kết tập thể của đồng bào đã xóa nhòa mọi khoảng cách, khiến anh hòa đồng rất nhanh và cảm thấy thân thuộc như đã gắn bó từ lâu.
Chính cảnh sắc hùng vĩ, những bộ trang phục thổ cẩm rực rỡ; đặc biệt là thanh âm của những làn điệu đặc trưng, tiếng khèn, tiếng sáo vùng cao đã trở thành chất xúc tác, thôi thúc người nghệ sĩ trẻ phải viết để tri ân mảnh đất này.
"Ghi nhật ký đại ngàn" bằng giai điệu
Đối với Bùi Tiến Thường, để cho ra đời một tác phẩm về vùng DTTS, anh không chọn cách ngồi một chỗ để tưởng tượng. Mỗi ca khúc của anh là một trang nhật ký thực tế, được gom nhặt từ những chuyến công tác, giao lưu cùng bà con qua các hoạt động thường nhật.
Anh đưa mạch cảm xúc chân thật nhất của mình vào khuông nhạc để lột tả một cách sinh động, mộc mạc cái hồn cốt của văn hóa vùng cao, giúp khán giả có cái nhìn chân thực nhất.
Nhiều tác phẩm của anh, đã ghi dấu ấn mạnh mẽ trong lòng công chúng như Tây Bắc tình Xuân, Khâu Vai mùa hẹn (ca khúc về Chợ tình Khâu Vai tại Tuyên Quang).
Có những giai điệu ra đời từ niềm vui lễ hội, nhưng cũng có những bài hát được chắp cánh từ sự xúc động nghẹn ngào trước cuộc sống của con người nơi đây.
Trò chuyện về hoàn cảnh ra đời của ca khúc “Những Bước Chân Em”, anh bồi hồi nhớ lại: “Trong một lần đi quay MV 'Say Xuân' tại Sa Pa (Lào Cai), tôi vô tình bắt gặp các bạn nhỏ vùng cao khoảng 5 - 7 tuổi đang đi trên đường đèo dốc giữa sương mù dày đặc của mùa đông lạnh giá. Trên vai các em, là chiếc gùi nhỏ đựng củ măng và những thanh củi khô. Hình ảnh những bước chân nhỏ bé chịu khó, kiên cường giữa đại ngàn ấy cứ ám ảnh, in sâu vào tâm trí tôi mạnh mẽ, thôi thúc tôi phải viết nên ca khúc này”.
Nhưng với anh: “Khi hát ca khúc do chính mình viết ra, đó là trải nghiệm và cảm xúc của chính tôi. Tôi hiểu rõ nhất từng câu từ, từng cấu trúc bài viết và cần truyền tải như thế nào để đúng tinh thần nhất, giúp khán giả cảm nhận trọn vẹn những gì tôi muốn gửi gắm”.
Trăn trở lớn nhất của Bùi Tiến Thường, là làm sao kết hợp hài hòa giữa thang âm đặc trưng vùng cao với tiết tấu hiện đại để người nghe trẻ dễ tiếp cận mà không làm mất đi tinh thần gốc của tác phẩm.
Anh bộc bạch: “Bản phối phải là sự hòa quyện nhịp nhàng giữa nhạc cụ dân tộc và tư duy phối khí hiện đại. Đó là thách thức lớn, nhưng cũng là không gian để người nghệ sĩ trẻ sáng tạo tự do nhất”.
Phần thưởng vô giá cho nỗ lực ấy, chính là sự đón nhận từ chính đồng bào. Anh nhớ mãi kỷ niệm tại phiên chợ Tương Dương (Nghệ An), khi anh cất lên ca khúc Say Xuân, bà con người Thái đã vây quanh nhún nhảy đầy hào hứng.
Nhìn những khuôn mặt bừng sáng ấy, Thường khẳng định đó chính là khoảnh khắc hạnh phúc và là kỷ niệm đẹp trong cuộc đời làm nghệ thuật của mình.
.jpg)
Anh quan niệm: “Là một người trẻ Việt Nam, tôi muốn dùng âm nhạc để gìn giữ, lan tỏa bản sắc dân tộc tới khán giả mọi độ tuổi và bạn bè quốc tế để chúng ta thêm tự hào”.
Sau những thành công với âm hưởng Tây Bắc, chàng nhạc sĩ 9x đang tiếp tục hướng trái tim về vùng Đông Bắc, với hy vọng sớm ra mắt những ca khúc mới đặc sắc.
Với trái tim nồng hậu và tư duy nghiêm túc, những bước chân dấn thân của Bùi Tiến Thường, chắc chắn sẽ còn mang "tiếng sáo mênh mang" bay xa hơn nữa, góp phần đưa văn hóa DTTS hòa nhịp cùng dòng chảy đương đại trong lòng công chúng
