Chiêm bái ngôi đình cổ triều nhà Mạc bên dòng sông Gianh
Đình Lũ Phong được xây dựng năm 1542 dưới thời nhà Mạc. Ngôi đình lưu giữ nhiều giá trị lịch sử, văn hóa và kiến trúc đặc sắc của vùng Bắc sông Gianh.
Dấu ấn lịch sử qua gần 500 năm tồn tại
Tọa lạc ở Tổ dân phố 4, phường Ba Đồn (Quảng Trị), đình Lũ Phong là một trong những công trình văn hóa lâu đời của vùng Bắc sông Gianh.
Trải qua gần 500 năm thăng trầm cùng lịch sử, đình Lũ Phong có vai trò đặc biệt trong đời sống văn hóa, tâm linh của cư dân vùng Bắc sông Gianh.
Theo sử liệu, đình được xây dựng năm 1542 dưới triều Mạc Hiến Tông. Đây là nơi thờ các vị Thành hoàng có công khai khẩn, lập làng. Sau khi được xây dựng, đình trở thành trung tâm sinh hoạt hoạt văn hóa tín ngưỡng cộng đồng cư dân địa phương.
Không chỉ mang giá trị văn hóa, đình còn gắn với nhiều sự kiện lịch sử quan trọng. Đặc biệt, đình Lũ Phong là nơi thành lập Chi bộ Đảng Cộng sản Lũ Phong - Chi bộ đầu tiên ở huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình cũ.
Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, đình là địa điểm diễn ra nhiều cuộc họp của các tổ chức cách mạng. Dù nhiều lần bị bom đạn tàn phá, công trình vẫn tồn tại như một biểu tượng về tinh thần kiên cường của người dân phía Bắc sông Gianh.
Với những giá trị lịch sử và văn hóa tiêu biểu, đình Lũ Phong đã được công nhận là Di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia vào năm 1998.
Dấu ấn kiến trúc cổ
Theo sử liệu lưu trữ tại địa phương, vào năm 1861, sau khi quan Hình bộ Tả thị lang Phạm Xuân Quế qua đời, vua Tự Đức ban sắc cho dân làng rước linh vị ông về thờ tại đình, đồng thời cấp đất đai, tiền bạc để mở rộng công trình.
Đình Lũ Phong được xây dựng theo kiến trúc truyền thống. Phần tiền đình gồm 3 gian, 2 hồi với nhiều họa tiết chạm khắc tinh xảo. Trên vì kèo, xà ngang và đầu cột có hình tượng rồng nổi bật, phản ánh trình độ điêu khắc cao của các nghệ nhân xưa.
Theo các nhà nghiên cứu, nghệ thuật chạm khắc tại đình mang giá trị mỹ thuật lớn và có nhiều nét tương đồng với kiến trúc cung đình.
Do ảnh hưởng của chiến tranh và thời gian, nhiều hạng mục từng xuống cấp. Năm 2006, đình được trùng tu, sửa chữa. Một số cấu kiện được thay thế bằng vật liệu mới để tăng độ bền nhưng kiến trúc truyền thống vẫn được giữ nguyên, đặc biệt là hệ mái ngói âm dương cổ.
“Đình Lũ Phong có kiến trúc 3 gian, 2 hồi. Trong đó, gian chính thờ Thành hoàng làng, 2 hồi thờ các quan văn, quan võ. Vào ngày lễ hội, di tích lịch sử đình Lũ Phong đón hàng ngàn du khách tới chiêm bái và tham quan”.
Ông Phạm Minh Tố, Phó ban Quản lý Di tích đình
Lũ Phong
Ngày nay, đình không chỉ là địa chỉ đỏ giáo dục truyền thống mà còn là nơi diễn ra các hoạt động văn hóa cộng đồng. Hằng năm, lễ hội đình làng Lũ Phong được tổ chức, trong đó chính hội diễn ra vào ngày 18 tháng Giêng âm lịch.
Đây là dịp để người dân tưởng nhớ công lao tiền nhân, cầu mong cuộc sống bình an, mùa màng thuận lợi. Vào ngày hội, các tổ dân phố chuẩn bị lễ vật dâng cúng Thành hoàng làng, các bậc cao niên sẽ thực hiện nghi thức tế lễ trang nghiêm và ôn lại truyền thống quê hương.
.jpg)
Sau phần lễ là các hoạt động văn nghệ, trò chơi dân gian như kéo co, hát hội, thu hút đông đảo người dân tham gia. Lễ hội cũng là dịp để những người con xa quê trở về sum họp, hướng về cội nguồn.
