Con đường, sinh kế, mái nhà mới... ở vùng khó:Những chuyển động từ vốn Chương trình MTQG
Một con đường đất được bê tông, một đàn ngựa bắt đầu sinh sản, một căn nhà dột nát được thay bằng mái ấm kiên cố... Ở những bản làng còn khó khăn của tỉnh Lạng Sơn, hiệu quả nguồn vốn Chương trình MTQG đang được nhìn thấy từ những thay đổi cụ thể trong cuộc sống người dân.
Từ con đường mới đến những sinh kế mới
Trước đây, tuyến đường Co Lái - Trung Khìn ở thôn Hợp Nhất, xã Nhân Lý là đường đất. Trời nắng, bụi phủ kín lối đi; mùa mưa, mặt đường trơn trượt, việc đi lại của người dân và vận chuyển nông sản gặp nhiều khó khăn.
Từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021 - 2025 (Chương trình MTQG 1719), tuyến đường được đầu tư, hoàn thành và đưa vào sử dụng từ ngày 25/9/2025.
Ông Lăng Cảnh Kỳ, người dân thôn Hợp Nhất vẫn nhớ rõ: “Trước đây là đường đất, trời nắng thì bụi, trời mưa đi lại rất khó khăn. Nay đường được bê tông hóa, bà con đi lại thuận tiện hơn”.
Năm 2025, xã Nhân Lý được giao hơn 8,6 tỷ đồng vốn sự nghiệp. Riêng Dự án 4 được bố trí 3,14 tỷ đồng; trong đó 2,521 tỷ đồng đã được giải ngân cho các tuyến đường Nà Chuối và Co Lái - Trung Khìn, đạt 100% vốn giao.
Theo ông Lộc Văn Thành - Phó Chủ tịch UBND xã Nhân Lý, nguồn vốn từ Chương trình MTQG 1719 tạo điều kiện để người dân phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập, từng bước giảm nghèo bền vững; đồng thời cải thiện cơ sở hạ tầng và đời sống vật chất, tinh thần của đồng bào DTTS.
Nếu ở Nhân Lý, hiệu quả nguồn vốn hiện lên qua những tuyến đường và công trình cộng đồng, thì tại Bằng Mạc, nguồn lực lại được nhìn thấy rõ hơn trong những mô hình sản xuất. Ðáng chú ý là hai dự án liên kết chăn nuôi ngựa bạch tại các thôn đặc biệt khó khăn, với tổng nguồn vốn trên 2,6 tỷ đồng.
Bà Hoàng Thị Bình - người dân thôn Cao Minh, tham gia dự án từ năm 2022. Khi ấy, gia đình bà đăng ký chăn nuôi ngựa với kỳ vọng tìm thêm hướng phát triển kinh tế. Sau hơn 2 năm, đàn ngựa sinh sản tốt và gia đình đã bán được lứa đầu tiên với số tiền 30 triệu đồng, góp phần ổn định chi tiêu và cải thiện đời sống.
Từ nguồn hỗ trợ ban đầu, mô hình được duy trì và phát triển. Hiện thôn Cao Minh có trên 30 mô hình sản xuất, chủ yếu là chăn nuôi trâu, bò, ngựa bạch. Theo địa phương, bình quân mỗi hộ tham gia dự án có mức thu nhập tăng thêm từ 50 - 70 triệu đồng/năm.
Tháng 8/2025, thôn Cao Minh được Thủ tướng Chính phủ tặng Bằng khen vì có thành tích xuất sắc trong thực hiện Chương trình MTQG 1719.
.jpg)
Những mái nhà giúp người nghèo an cư
Tại xã Chiến Thắng, nguồn vốn từ Chương trình MTQG 1719 đã đến với những hộ nghèo, giúp người dân có những mái nhà chắc chắn để che mưa, che nắng.
Gia đình ông Hoàng Văn Héo là 1 trong 21 hộ nghèo được hỗ trợ nhà ở năm 2024. Trước đây, gia đình ông Héo sống trong căn nhà cũ đã xuống cấp, dột nát. Khi biết được hỗ trợ 44 triệu đồng từ nguồn vốn Chương trình MTQG 1719, ông Héo và vợ quyết định tự huy động thêm nguồn lực để làm nhà. Gia đình vay thêm Ngân hàng Chính sách xã hội 80 triệu đồng với lãi suất ưu đãi để xây dựng căn nhà mới khang trang.
Thực hiện Dự án 1 về giải quyết tình trạng thiếu đất ở, nhà ở, đất sản xuất, nước sinh hoạt, từ 2023 - 2024, xã Chiến Thắng đã hỗ trợ nhà ở cho 29 hộ nghèo với tổng số tiền 880 triệu đồng; hỗ trợ chuyển đổi nghề cho 28 hộ, tổng kinh phí 208 triệu đồng; hỗ trợ nước sinh hoạt phân tán cho 28 hộ, tổng kinh phí 784 triệu đồng.
Bên cạnh hỗ trợ nhà ở, chuyển đổi nghề, xã Chiến Thắng còn dành nguồn lực phát triển các mô hình sinh kế cho người dân. Các dự án đã mang lại hiệu quả tích cực giúp người dân có sinh kế ổn định, vươn lên thoát nghèo bền vững.
Trên phạm vi toàn tỉnh, thực hiện Chương trình MTQG 1719, Lạng Sơn được phân bổ gần 3.918 tỷ đồng để triển khai các dự án. Ðến hết năm 2025, tỉnh đã giải ngân 3.062.034 triệu đồng, đạt 78% tổng nguồn vốn được bố trí.
Nguồn vốn được kéo dài sang năm 2026 hơn 886 tỷ đồng, gồm gần 315 tỷ đồng vốn đầu tư và gần 572 tỷ đồng vốn sự nghiệp. Nguồn vốn từ Chương trình cũng góp phần kéo giảm tỷ lệ hộ nghèo năm 2025 xuống còn khoảng 2,32%, giảm 1,04% so với năm trước.
Theo ông Hoàng Xuân Thuận - Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Lạng Sơn, nguồn vốn Chương trình MTQG đã tạo chuyển biến rõ nét tại vùng đồng bào DTTS và miền núi, từ hạ tầng thiết yếu, nhà ở, nước sinh hoạt đến các mô hình sản xuất, tạo sinh kế.
Qua đó, điều kiện sản xuất, thu nhập và đời sống của người dân từng bước được cải thiện; đồng thời góp phần bảo tồn, phát huy bản sắc văn hóa, củng cố quốc phòng, an ninh và khối đại đoàn kết toàn dân tộc.
