Phó Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk - Nguyễn Thụy Phương Hiếu Thưa bà, bà có thể cho biết những thế mạnh về tài nguyên thiên nhiên, di sản văn hóa truyền thống của đồng bào DTTS mà Đắk Lắk đã và đang khai thác nhằm thúc đẩy phát triển du lịch cộng đồng?
Đắk Lắk có 49 dân tộc cùng sinh sống, trong đó có đến 35,7% đồng bào DTTS. Mỗi dân tộc đều mang bản sắc văn hóa riêng, tạo nên bức tranh văn hóa phong phú và đa dạng gắn với từng vùng, miền. Trong đó, các DTTS tại chỗ có những đặc trưng văn hóa riêng biệt như:Trường ca Đam San, Xing Nhã, Đăm Di, truyền miệng, ngôn ngữ nói, chữ viết của người Ê Đê, người M'nông... Một niềm tự hào cho Đắk Lắk nói riêng và Tây Nguyên nói chung, là Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên đã được Tổ chức UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại.
Sự đa dạng bản sắc dân tộc còn thể hiện ở những giá trị độc đáo về kiến trúc, mỹ thuật, âm nhạc, văn hóa, lễ hội, ẩm thực và di sản văn hóa vật thể như: các loại nhạc cụ cồng chiêng, đàn đá, tre nứa, kiến trúc nhà dài, kiến trúc nhà mồ, công cụ lao động dệt thổ cẩm, tạc tượng...
Bên cạnh đó, Đắk Lắk còn có thế mạnh về tài nguyên thiên nhiên hấp dẫn có khả năng đầu tư, khai thác phát triển sản phẩm du lịch sinh thái. Hiện nay, trên địa bàn tỉnh hiện có 42 di tích được xếp hạng (di tích lịch sử, văn hóa, danh lam thắng cảnh, kiến trúc), trong đó có: 02 di tích quốc gia đặc biệt, 17 di tích quốc gia và 23 di tích cấp tỉnh.
Đắk Lắk có diện tích đất nông nghiệp chiếm trên 80%, là tỉnh sở hữu nền sản xuất sinh thái nông nghiệp gắn với truyền thống văn hóa của đồng bào dân tộc thiểu số tại chỗ. Đây là lợi thế lớn của tỉnh trong việc vừa phát triển nông nghiệp, vừa phát triển du lịch. Ngoài ra, Đắk Lắk còn là vùng đất nổi bật, với những sản vật có giá trị cao về kinh tế và văn hóa gắn với phát triển du lịch như: Du lịch voi, văn hóa cộng đồng, ẩm thực Tây Nguyên… làm cơ sở để phát triển hệ thống sản phẩm du lịch đặc thù, nâng cao vị thế và năng lực cạnh tranh của tỉnh trên thị trường điểm đến.
Đắk Lắk đã có buôn Ako Dhong được công nhận Buôn du lịch cộng đồng, đó là thành công bước đầu của tỉnh. Theo bà, du lịch cộng đồng góp phần phát triển kinh tế địa phương, nâng cao đời sống đồng bào DTTS như thế nào?
Từ thực tế cho thấy, những năm gần đây, du lịch cộng đồng góp phần vừa đem lại hiệu quả kinh tế - xã hội cho địa phương, cho nhiều doanh nghiệp, vừa tạo sinh kế, tăng thu nhập cho cộng đồng dân tộc tham gia vào các chuỗi du lịch, chuyển đổi hình thức làm kinh tế. Bên cạnh đó, từ chủ trương phát triển du lịch cộng đồng, còn góp phần nâng cao ý thức gìn giữ, phát huy, quảng bá giá trị văn hóa truyền thống đặc sắc của đồng bào DTTS gắn với phát triển du lịch của địa phương.
Do đó, ngày 13/8/2021, Hội đồng Nhân dân tỉnh Đắk Lắk đã ban hành Nghị quyết số 08/2021/NQ - HĐND về hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng tại các thôn, buôn đồng bào DTTS trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, giai đoạn 2021-2025. Đây là cơ sở để các sở, ban, ngành và địa phương quan tâm hỗ trợ đầu tư về cơ sở hạ tầng, vật chất kỹ thuật du lịch, đào tạo tập huấn kỹ năng nghề du lịch, xây dựng sản phẩm du lịch, bảo vệ môi trường… ở các thôn, buôn đồng bào DTTS.
Đến nay, Đắk Lắk đã có buôn Ako Dhong được công nhận buôn du lịch cộng đồng. Thực tế, người dân buôn Ako Dhong có thu nhập cao, ổn định từ các hoạt động du lịch. Đây cũng là buôn còn giữ được nhiều nghi lễ, lễ hội, các giá trị văn hóa phi vật thể, nghề truyền thống….
Vừa qua, buôn Ako Dhong được công nhận là buôn du lịch cộng đồng đầu tiên của tỉnh Đắk LắkThưa bà, trong thời gian qua, Sở Văn hóa - Thể thao và Du lịch đã triển khai những hoạt động gì để hỗ trợ các thôn, buôn phát triển du lịch cộng đồng hiệu quả nhất?
Từ thành công bước đầu của việc hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng Ako Dhong, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tham mưu UBND tỉnh Đắk Lắk nhân rộng, phát triển mô hình du lịch cộng đồng tại các thôn, buôn đồng bào DTTS trên địa bàn tỉnh.
Năm 2023, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tham mưu UBND tỉnh thống nhất hỗ trợ 2 buôn đồng bào DTTS phát triển du lịch cộng đồng gồm: buôn Kuốp (xã Dray Sáp, huyện Krông Ana) và buôn Trí (xã Krông Na, huyện Buôn Đôn). Đây là hai buôn có đông đồng bào DTTS, còn duy trì văn hóa truyền thống về nghệ thuật biểu diễn, các lễ hội của địa phương, có điểm tham quan du lịch về danh thắng, lịch sử, văn hóa, tín ngưỡng và ẩm thực địa phương độc đáo.
Hiện nay, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang phối hợp với các đơn vị liên quan hỗ trợ đầu tư các hạng mục theo quy định về cơ sở hạ tầng, vật chất kỹ thuật du lịch, công tác đào tạo tập huấn kỹ năng nghề du lịch, xây dựng sản phẩm du lịch, bảo vệ môi trường.... với mức hỗ trợ tối đa 1 (một) tỷ đồng/buôn đối với hai buôn được hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng năm 2023. Bên cạnh đó, ngành Du lịch Đắk Lắk sẽ triển khai các hoạt động hỗ trợ hình thành tour/tuyến du lịch, thúc đẩy phát triển sản phẩm du lịch, nâng cao giá trị từ mô hình du lịch cộng đồng.
Trong năm 2024, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tiếp tục tham mưu UBND tỉnh thực hiện hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng tại 02 buôn đồng bào dân tộc thiểu số theo Nghị quyết số 08/2021/NQ-HĐND của Hội đồng Nhân dân tỉnh. Góp phần đa dạng hóa sản phẩm du lịch, phục vụ du khách trong và ngoài nước khi đến Đắk Lắk.
Du lịch cộng đồng mang lại nguồn thu nhập cao cho người dân buôn Ako Dhong Ngoài thực hiện Nghị quyết 08/2021/NQ-HĐND ngày 13/8/2021 của HĐND tỉnh, Sở còn lồng ghép các chương trình, chính sách như thế nào để hỗ trợ các thôn, buôn phát triển du lịch cộng đồng?
Ngoài thực hiện Nghị quyết số 08/2021/NQ - HĐND về hỗ trợ phát triển du lịch cộng đồng tại các thôn, buôn đồng bào DTTS trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, giai đoạn 2021-2025 của Hội đồng Nhân dân tỉnh, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Đắk Lắk còn lồng ghép các Chương trình mục tiêu quốc gia và các Chương trình, kế hoạch của tỉnh để thúc đẩy phát triển du lịch cộng đồng. Cụ thể: Thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi giai đoạn 2021 - 2030, giai đoạn I: từ năm 2021 - 2025, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang hoàn thiện hồ sơ hỗ trợ đầu tư xây dựng điểm du lịch tiêu biểu vùng đồng bào DTTS năm 2023 – 2024 tại buôn Tơng Ju, (xã Ea Kao, thành phố Buôn Ma Thuột) và buôn Jun (thị trấn Liên Sơn, huyện Lắk).
Lồng ghép kinh phí từ nguồn thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn năm 2023 và Đề án Phát triển du lịch sinh thái nông nghiệp gắn vớixây dựng nông thôn mới tỉnh Đắk Lắk đến năm 2025, định hướng đến năm 2035 để hỗ trợ người dân tại các thôn, buôn tham gia các lớp tập huấn, phát triển sản phẩm du lịch nông nghiệp, nông thôn…
Tổ chức các lớp tập huấn phổ biến, tuyên truyền, nâng cao nhận thức làng nghề,nghề truyền thống và sản phẩm OCOP; kỹ năng, nghiệp vụ phục vụ khách du lịch tham quan các làng nghề, nghề truyền thống và sản phẩm OCOP; kỹ năng, nghiệp vụ phục vụ khách du lịch tham quan các làng nghề, nghềtruyền thống và sản phẩm OCOP tại huyện Lắk và Buôn Đôn.
Bên cạnh đó, còn thực hiện Kế hoạch số 46/KH-UBND ngày 01/3/2022 của UBND tỉnh Đắk Lắk về bảo tồn, phát huy giá tị văn hóa truyền thống tốt đẹp của các DTTS gắn với phát triển du lịch trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk, giai đoạn 2022 -2025.
Đề án nhằm bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa đặc sắc, độc đáo của các DTTS trên địa bàn tỉnh; phát huy vai trò cộng đồng trong công tác quản lý, bảo vệ, tôn tạo, bảo tồn, phục dựng các lễ hội truyền thống, các hoạt động văn hóa dân gian, các nghề truyền thống của đồng bào DTTS phục vụ phát triển các loại hình du lịch…
Xin trân trọng cảm ơn bà !
