Ấn phẩm Dân tộc và Phát triển cung cấp nguồn thông tin chính thống về công tác dân tộc, chính sách dân tộc cho đội ngũ Người có uy tín. Ảnh: Vũ Mừng“Lá chắn” trên “xa lộ thông tin” mạng xã hội
Tại vùng đồng bào DTTS, mạng xã hội đang ngày càng phổ biến, nhưng không phải lúc nào cũng là nguồn tin đáng tin cậy. Tin giả, tin sai sự thật bị lan truyền, nhất là trong những thời điểm diễn ra các sự kiện trọng đại của đất nước, có thể làm suy giảm niềm tin và tiềm ẩn nguy cơ chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc nếu không được định hướng, kiểm chứng kịp thời.
Gần đây nhất là kỳ bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031, dù lạc lõng trong không khí hân hoan của cử tri cả nước nhưng những luồng thông tin xấu độc, sai sự thật trên mạng vẫn gây hoang mang cho một bộ phận người dân. Trong bối cảnh đó, đội ngũ Người có uy tín là “bộ lọc” giúp bà con nhận diện đúng - sai trước dòng chảy thông tin đa chiều.
Bù Tam là thôn khó khăn của xã Đa Kia, tỉnh Đồng Nai, có khoảng 32 hộ sinh sống trên lòng hồ thủy điện Cần Hơn, 90% là đồng bào DTTS. Trong điều kiện đặc thù đó, công tác tuyên truyền, vận động bà con trong thôn về bầu cử được chú trọng, với vai trò “đầu tàu” của ông Điểu Chánh, dân tộc Xtiêng - Người có uy tín thôn Bù Tam.
Theo ông Điểu Chánh, do điều kiện người dân của thôn chủ yếu sống và mưu sinh trên lòng hồ nên thông tin về bầu cử, bà con chủ yếu tiếp cận từ mạng xã hội. Cùng với cán bộ thôn, xã, ông Chánh đã “gõ từng thuyền” để tuyên truyền, vận động, giải đáp các thắc mắc của bà con về bầu cử.
Ông Lục Văn Hiến, Bí thư Chi bộ thôn Bù Tam, Tổ trưởng Tổ bầu cử số 03 xã Đa Kia cho biết, ông Điểu Chánh là “cánh tay nối dài” của chính quyền địa phương, góp phần để người dân thôn Bù Tam nắm rõ các nội dung, quy định, phấn khởi thực hiện quyền và nghĩa vụ công dân của mình.
“Điểm tựa” thông tin ở “vùng lõm”
Ông Điểu Chánh là một trong gần 30 nghìn Người có uy tín trong đồng bào DTTS được cấp thẩm quyền công nhận, hiện đang phát huy vai trò “đầu tàu” trong các phong trào thi đua yêu nước ở cơ sở. Họ là lực lượng nòng cốt, không thể thiếu trong sự phát triển bền vững của vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Để thực hiện tốt vai trò này, bản thân Người có uy tín cũng cần được tiếp cận nguồn thông tin chính thống một cách thường xuyên, đầy đủ và kịp thời. Chính vì vậy, chính sách cấp một số ấn phẩm báo, tạp chí (không thu tiền) được triển khai từ năm 2011 đến nay, trở thành kênh thông tin chính thống cung cấp thông tin cho Người có uy tín.
Trong đó, Báo Dân tộc và Phát triển (nay là Báo VietNamNet) - Cơ quan ngôn luận của Bộ Dân tộc và Tôn giáo là tờ báo gắn bó với đồng bào các dân tộc, với “cầu nối” là đội ngũ Người có uy tín từ khi chính sách này được triển khai. Chỉ tính năm 2025, Báo xuất bản, phát hành 234.306 tờ, riêng số báo tháng 12 phát hành đạt 26.132 tờ cấp cho Người có uy tín trên cả nước.
Công tác kiểm tra cấp báo cho Người có uy tín được triển khai thường xuyên, bảo đảm báo đến đúng địa chỉ, kịp thời. Ảnh: Như Tâm Không chỉ cung cấp thông tin chính xác, tờ báo còn giúp Người có uy tín cập nhật kiến thức về các chương trình phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới, bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc, trở thành tài liệu tuyên truyền trực tiếp trong cộng đồng. Thông tin chính thống được lan tỏa dễ hiểu, phù hợp với thực tế đời sống của người dân, góp phần nâng cao nhận thức, củng cố niềm tin của đồng bào đối với Đảng và Nhà nước, đồng thời hạn chế tác động tiêu cực của thông tin sai lệch trên mạng xã hội.
Giữ vững “mạch nguồn” thông tin
Trong kỷ nguyên số, khi tốc độ lan truyền thông tin ngày càng nhanh, việc đảm bảo tính chính xác, kịp thời và định hướng đúng đắn càng trở nên quan trọng. Chính sách cấp báo không thu tiền cho Người có uy tín vì thế không chỉ là hoạt động hỗ trợ thông tin đơn thuần, mà còn là giải pháp truyền thông hiệu quả, góp phần giữ vững ổn định chính trị, xã hội ở vùng đồng bào DTTS và miền núi.
Để tiếp tục phát huy vai trò Người có uy tín trong đồng bào DTTS, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã tham mưu, xây dựng và hoàn thiện dự thảo Nghị định thay thế Quyết định số 12/2018/QĐ-TTg và Quyết định số 28/2023/QĐ-TTg. Trong dự thảo, chính sách cấp một số ấn phẩm báo (không có tạp chí) cho Người có uy tín tiếp tục được đề xuất thực hiện.
Theo bà Nguyễn Thị Hồng Huệ, Phó Vụ trưởng Vụ Chính sách, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, qua thực tiễn triển khai, chính sách cấp báo (không thu tiền) đã góp phần giúp Người có uy tín nắm vững chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước và tình hình phát triển kinh tế - xã hội của địa phương, từ đó phát huy tốt hơn vai trò tuyên truyền, vận động trong cộng đồng. Trong dòng chảy thông tin ngày càng đa dạng và phức tạp như hiện nay, chính sách này tiếp tục khẳng định ý nghĩa sâu sắc, vừa bảo đảm quyền tiếp cận thông tin của đồng bào, vừa tạo dựng “lá chắn” trước tin giả, đồng thời là “điểm tựa” vững chắc cho công tác tuyên truyền ở cơ sở trong kỷ nguyên số.
