Đắk Lắk: Phát huy vai trò của phụ nữ trong xóa bỏ tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống

“Chìa khóa” thay đổi nhận thức

Xác định rõ từng đối tượng nguy cơ cao về tảo hôn và hôn nhân cận huyết thống, các cấp Hội LHPN thường xuyên đổi mới phương pháp truyền thông phù hợp, như: Tổ truyền thông cộng đồng, Câu lạc bộ thủ lĩnh của sự thay đổi, tập huấn, hội nghị... từng bước mang lại hiệu quả.

Như ở buôn Cư Ana Săn, xã Ea Knốp - địa bàn có 99% hội viên phụ nữ là đồng bào DTTS, sinh sống trong điều kiện đặc biệt khó khăn. Xác định công tác tuyên truyền là “chìa khóa” để thay đổi nhận thức, Chi hội Phụ nữ buôn Cư Ana Săn đã chú trọng đẩy mạnh truyền thông cộng đồng. 

Sau khi được tập huấn kiến thức, kỹ năng tuyên truyền và phương thức hoạt động, các hội viên đã trực tiếp phổ biến Luật Bình đẳng giới, Luật Hôn nhân và Gia đình, Luật Phòng, chống bạo lực gia đình… cho hội viên phụ nữ trong buôn.

Nhờ cách truyền đạt gần gũi, dễ hiểu, phù hợp với đặc thù văn hóa địa phương, nhiều phụ nữ đã nắm rõ hơn quyền và nghĩa vụ của mình trong gia đình và xã hội. Từ đó, chị em chủ động tham gia các hoạt động cộng đồng, vận động con em chấp hành pháp luật, từng bước giảm thiểu tình trạng kết hôn sớm.

Chị Bàn Thị Tuyết, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ buôn Cư Ana Săn cho biết: bên cạnh tuyên truyền tại khu dân cư, Chi hội còn tích cực tham gia các hội thi, liên hoan, sinh hoạt chuyên đề để truyền tải thông điệp về Luật Phòng, chống bạo lực gia đình, Luật Bình đẳng giới, cũng như cách xử lý các tình huống thường gặp trong đời sống. Những hoạt động này đã góp phần nâng cao hiểu biết pháp luật, xóa bỏ định kiến giới và phòng ngừa bạo lực gia đình ngay từ gốc.

Không chỉ buôn Cư Ana Săn, các thôn, buôn đồng bào DTTS trên địa bàn xã Ea Knốp tích cực lồng ghép nội dung về chính sách dân số, sức khỏe sinh sản, bình đẳng giới trong các buổi truyền thông. 

Đồng thời, phối hợp với ngành Tư pháp đẩy mạnh tuyên truyền Luật Hôn nhân và Gia đình, trong đó chú trọng thông tin về độ tuổi kết hôn theo quy định của pháp luật. Nhờ đó, nhận thức của đồng bào DTTS được nâng lên rõ rệt, nhiều phong tục tập quán không còn phù hợp đã dần được xóa bỏ.

Đổi mới cách làm để “đi vào chiều sâu”

Xã Ea Rốk hiện có hơn 5.300 phụ nữ từ 18 tuổi trở lên, trong đó hội viên DTTS chiếm trên 62%. Trước đây, do đời sống khó khăn, trình độ học vấn hạn chế và rào cản ngôn ngữ, tình trạng tảo hôn trên địa bàn từng có nhiều diễn biến phức tạp.

Xác định phòng, chống tảo hôn là nhiệm vụ trọng tâm, cần thực hiện thường xuyên và bền bỉ, Hội LHPN xã Ea Rốk đã đổi mới nội dung, phương pháp tuyên truyền, bám sát từng thôn, buôn, từng nhóm đối tượng để triển khai các hoạt động phù hợp.

Trong các buổi sinh hoạt chi hội, cán bộ Hội LHPN phối hợp với chi hội trưởng là người DTTS truyền đạt song ngữ, giúp phụ nữ lớn tuổi hoặc ít sử dụng tiếng phổ thông dễ tiếp cận, dễ ghi nhớ. Thời gian sinh hoạt cũng được linh hoạt sắp xếp vào lúc người dân nghỉ lao động, thu hút đông đảo chị em tham gia.

Đặc biệt, Hội đã thành lập 35 nhóm Zalo để chia sẻ thông tin pháp luật, hình ảnh, câu chuyện thực tế, chuyển tải thông điệp phòng chống tảo hôn một cách nhẹ nhàng, gần gũi. Nhiều nội dung được chuyển thành video ngắn, dễ nhớ, dễ lan tỏa, phù hợp với điều kiện tiếp cận thông tin của phụ nữ DTTS và thanh niên.

Bên cạnh đó, Hội chú trọng phát hiện, tôn vinh những phụ nữ DTTS điển hình trong phát triển kinh tế, nuôi dạy con tốt, mạnh dạn xóa bỏ hủ tục. Những câu chuyện “người thật – việc thật” được chia sẻ trong sinh hoạt chi hội đã tạo cảm hứng tích cực, giúp cộng đồng thay đổi cách nhìn và niềm tin vào sự đổi mới.

Chia sẻ kinh nghiệm thực tế, chị Hầu Thị Vinh, Chi hội trưởng Chi hội Phụ nữ thôn 15 Cư Kbang cho biết: Do người dân thường đi làm xa, chị tranh thủ mọi thời điểm để tuyên truyền, từ họp thôn, họp chi hội đến những lúc đi nương rẫy. Các nhóm Zalo, Facebook cũng được sử dụng hiệu quả để chia sẻ tài liệu, video truyền thông về tác hại, hệ lụy của tảo hôn.

Cùng với công tác tuyên truyền tập trung, Hội LHPN xã còn tổ chức truyền thông lưu động, hội thảo, sinh hoạt cộng đồng, câu lạc bộ, các buổi nói chuyện chuyên đề. Từ năm 2023 đến nay, Hội LHPN xã Ea Rốk đã tổ chức 147 cuộc truyền thông, 134 buổi sinh hoạt và 22 buổi nói chuyện chuyên đề, thu hút gần 12.000 lượt cán bộ, hội viên và phụ nữ tham gia. Nhiều hội thi tìm hiểu pháp luật, trong đó có Luật Hôn nhân và Gia đình, được tổ chức, giúp chị em hiểu đúng, hiểu rõ quyền và nghĩa vụ của mình.

Theo bà Phan Thị Tuất, Phó Chủ tịch Hội LHPN xã Ea Rốk, tuyên truyền chỉ thực sự hiệu quả khi đi từ nhận thức đến hành động. Vì vậy, Hội luôn tìm tòi cách làm mới, phát huy vai trò Người có uy tín trong cộng đồng, phối hợp chặt chẽ với lực lượng Công an, Tư pháp, Y tế... để kịp thời can thiệp các trường hợp có nguy cơ tảo hôn.

Những chuyển biến tích cực tại Ea Knốp và Ea Rốk cho thấy, khi phụ nữ được tiếp cận thông tin, được trao quyền và hỗ trợ đúng cách sẽ trở thành lực lượng quan trọng trong xóa bỏ những phong tục không còn phù hợp, từ đó, từng bước nâng cao chất lượng cuộc sống người dân trong vùng đồng bào DTTS.