Từ người đầu tiên và con ngựa giống đầu tiên

Gia đình ông Bàn Minh Tuấn là một trong những hộ ở Khâu Tràng bắt đầu nuôi ngựa từ khá sớm. Năm 2019, thấy điều kiện đất đai và nguồn thức ăn ở địa phương phù hợp, ông tìm mua 4 con ngựa cái và 1 con đực từ Bắc Kạn về nuôi, bắt đầu gây dựng đàn từ những con giống đầu tiên.

Những năm đầu, việc nuôi ngựa chủ yếu được gia đình ông vừa làm vừa tích lũy kinh nghiệm. Đến nay, đàn ngựa thường xuyên duy trì trên 10 con, trong đó có những con được giữ lại để sinh sản.

Để có đủ thức ăn cho đàn ngựa, gia đình ông dành khoảng 0,5 ha đất trồng cỏ. Phần đất này được duy trì quanh năm, vừa tận dụng được diện tích sẵn có, vừa giúp gia đình không phải phụ thuộc quá nhiều vào nguồn thức ăn mua bên ngoài.

Theo lời ông Tuấn, nuôi ngựa cũng không quá vất vả, chủ yếu là phải chăm đàn cho tốt. So với nuôi trâu thì ngựa nhẹ công chăm sóc hơn, từ việc cho ăn, vệ sinh chuồng trại đến theo dõi sức khỏe hằng ngày. Nếu mình giữ được những con giống tốt, để ngựa sinh sản và gây đàn dần lên thì không phải năm nào cũng phải bỏ tiền mua thêm con giống, đàn ngựa cứ thế được duy trì và phát triển.

Ông Tuấn cho hay, trong quá trình chăn nuôi, vấn đề thường gặp ở đàn ngựa chủ yếu liên quan đến tiêu hóa, nhất là khi ngựa ăn phải thức ăn không phù hợp hoặc thay đổi khẩu phần đột ngột. Với những biểu hiện bất thường này, thường được gia đình phát hiện ngay từ việc theo dõi từng con trong đàn để kịp thời xử lý.

Từ một vài hộ nuôi ban đầu, ngựa dần trở thành vật nuôi được nhiều gia đình ở Khâu Tràng lựa chọn, trong đó có gia đình ông Đặng Văn Hầu. Năm 2023, ông Hầu mua 3 con ngựa giống về nuôi. Sau hơn 3 năm chăm sóc, đàn ngựa của gia đình đã tăng lên 6 con.

“Lúc đầu tôi cũng chỉ mua vài con về nuôi thử, vừa nuôi vừa xem có phù hợp với điều kiện của gia đình không. Sau một thời gian thấy ngựa dễ nuôi, đàn phát triển được nên tôi tiếp tục giữ lại những con tốt để sinh sản”, ông Hầu chia sẻ.

Đến nay, tổng đàn ngựa của thôn Khâu Tràng đã vượt 100 con. Khi số hộ tham gia ngày càng nhiều, nhu cầu trao đổi kinh nghiệm, hỗ trợ nhau trong quá trình gây đàn cũng rõ hơn.

Tổ chức lại sản xuất, liên kết cùng phát triển

Đầu tháng 9 vừa qua, thôn Khâu Tràng thành lập Tổ hội Nông dân nghề nghiệp phát triển chăn nuôi ngựa sinh sản với 6 thành viên. Đây là những hộ đang trực tiếp nuôi ngựa, trong đó có người đã có nhiều năm kinh nghiệm.

Tại tổ hội, các thành viên cùng trao đổi cách chọn con giống, chăm sóc ngựa sinh sản, phòng những bệnh thường gặp, cũng như kinh nghiệm trồng cỏ, chủ động nguồn thức ăn. Với những hộ mới bắt đầu nuôi, việc có người đi trước để trao đổi kinh nghiệm cũng giúp quá trình gây đàn thuận lợi hơn.

Bà Lương Thị Mợ, Chủ tịch Hội Nông dân xã Hồng Thái, cho rằng, Khâu Tràng có những điều kiện khá thuận lợi để phát triển chăn nuôi ngựa, nhất là diện tích đất có thể tận dụng làm bãi chăn thả và trồng cỏ. Đây cũng là yếu tố quan trọng để các hộ chủ động nguồn thức ăn, thay vì phải phụ thuộc nhiều vào thức ăn mua ngoài.

Theo bà Mợ, điều đáng chú ý ở mô hình nuôi ngựa tại Khâu Tràng không chỉ nằm ở việc tổng đàn tăng lên, mà người dân đã bắt đầu chuyển từ nuôi nhỏ lẻ sang chú trọng gây đàn sinh sản, chủ động nguồn thức ăn và liên kết những hộ cùng nuôi để trao đổi kinh nghiệm.

Khi cách làm được tổ chức lại, những kinh nghiệm của từng hộ có thể được chia sẻ rộng hơn, giúp các hộ mới nuôi có thêm cơ sở để lựa chọn con giống, chăm sóc đàn và tính toán quy mô phù hợp.

Hội Nông dân xã không định hướng người dân chỉ nuôi một loại vật nuôi, mà quan trọng là lựa chọn được mô hình phù hợp với đất đai, nguồn thức ăn và khả năng của từng hộ.

"Với chăn nuôi ngựa ở Khâu Tràng, chúng tôi sẽ tiếp tục hỗ trợ người dân về kỹ thuật, khuyến khích các hộ tham gia tổ hội để cùng trao đổi kinh nghiệm, đồng thời nắm bắt thông tin về thị trường. Khi người dân đã có kinh nghiệm, có nguồn thức ăn chủ động và biết tính toán đầu ra thì việc phát triển đàn sẽ thuận lợi hơn”, bà Mợ cho biết.

Nuôi ong, trồng măng, thả ốc, nông dân Hồng Thái tăng thu nhập cả trăm triệu đồng

Tuyên Quang: Điểm tựa an sinh ở Hồng Thái