Những ngày đầu năm mới, lượng du khách đến với Đền Bảo Hà khá đông. (Ảnh: Trọng Bảo)Cách trung tâm phường Lào Cai khoảng 80 km, Đền Bảo Hà thuộc xã Bảo Hà, tỉnh Lào Cai. Đền thờ thần vệ quốc Hoàng Bảy, còn được nhiều người gọi là đền Ông Bảy, người anh hùng có công đánh đuổi giặc ngoại xâm bảo vệ bờ cõi biên cương.
Theo sử sách ghi lại, vào cuối thời Lê (1740 - 1786), khắp vùng đất phủ Quy Hóa, nhất là châu Thủy Vỹ và châu Văn Bàn luôn bị giặc cướp phương Bắc sang quấy nhiễu. Trước tình hình đó, triều đình đã cử viên tướng họ Nguyễn tên Hoàng Bảy lên trấn thủ vùng biên ải, tiến ngược sông Hồng đánh đuổi quân giặc giải phóng châu Văn Bàn, xây dựng vùng đất Bảo Hà thành căn cứ lớn. Tại đây danh tướng đã tổ chức luyện tập binh sĩ, thống lĩnh quân thủy và quân bộ tiến đánh giặc ở Lào Cai, giải phóng các châu thuộc phủ Quy Hóa (Yên Bái, Lào Cai ngày nay).
Cầu cho một năm mới bình an, sức khỏe, quốc thái dân an. (Ảnh: Trọng Bảo)Sau đó, quân giặc phương Bắc tiếp tục sang xâm lược bờ cõi, danh tướng Hoàng Bảy lại dẫn quân lên tham chiến. Thế giặc quá mạnh, trận chiến không cân sức, ông đã anh dũng hy sinh. Xác ông bị giặc vứt xuống sông Hồng và trôi đến Bảo Hà. Nhân dân trong vùng đã vớt xác ông lên chôn cất và lập miếu thờ.
Để ghi nhớ công lao của ông, các vua triều Nguyễn như Minh Mệnh, Thiệu Trị đã truy phong ông danh hiệu “Trấn an hiển liệt” và đền thờ ông cũng được các vua triều Nguyễn cấp sắc phong là “Thần Vệ Quốc”. Còn đồng bào các dân tộc Kinh, Tày, Dao… thì tôn thờ ông là vị nhân thần.
Đền Bảo Hà được xây dựng vào cuối đời Lê (niên hiệu Cảnh Hưng) và kiến trúc này về cơ bản được giữ nguyên cho đến ngày nay. Qua đó thể hiện sự uy nghi và trang nghiêm bao gồm: Cổng tam quan, sân đền, nhà khách, phủ chúa Sơn Trang, tòa đại bái, cung cấm, cung nhi…
Linh vật ngựa được đặt trong khuôn viên Đền Bảo Hà. (Ảnh: Trọng Bảo)Đền Bảo Hà là Di tích lịch sử quốc gia được Nhà nước sếp hạng vào tháng 11/2007. Ông Nguyễn Văn Quyền - Trưởng Ban Quản lý Di tích và Phát triển du lịch xã Bảo Hà, cho biết: Lễ hội Đền Bảo Hà được tổ chức vào ngày 17 tháng 7 âm lịch hằng năm (ngày giỗ Ông Hoàng Bảy). Tuy nhiên, vào dịp đầu năm mới, du khách thập phương về đây rất đông, trung bình mỗi ngày có khoảng trên 5 nghìn lượt khách đến lễ.
“Thường thì du khách sẽ về lễ đến hết tháng Giêng. Để bảo đảm công tác phục vụ du khách chu đáo, Ban Quản lý đền đã bố trí cán bộ, nhân viên trực, tổ chức đón tiếp, hướng dẫn du khách về dâng hương thuận tiện nhất”, ông Quyền cho biết thêm.
Đã thành lệ, cứ vào dịp đầu năm mới, anh Đỗ Ngọc Lợi (người dân đến từ phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai) và gia đình mình cũng về đi lễ Đền Bảo Hà. Mặc dù trải qua quãng đường dài di chuyển, nhưng khi về đây được sự bố trí và hướng dẫn chu đáo của Ban quản lý đền nên không có sự chen lấn, xô đẩy khi vào thắp hương dâng lễ, bản thân anh cảm thấy thấy thoải mái.
“Mình về đây cầu cho năm mới gia đình bình an, sức khỏe, con cái học hành chăm ngoan tiến bộ. Đây còn là dịp để mình và gia đình đi thăm quan khung cảnh non nước hữu tình nơi đền tọa lạc cũng là để vơi đi những lo toan bận rộn sau một năm lao động và học tập”, anh Lợi chia sẻ.
Đền Bảo Hà nằm bên bờ sông Hồng thơ mộng. (Ảnh: Trọng Bảo)Về với Đền Bảo Hà, thắp nén tâm nhang cầu bình an sức khỏe ngày đầu xuân còn thể hiện truyền thống uống nước nhớ nguồn, ghi nhớ công lao với người anh hùng đã có công đánh đuổi giặc ngọai xâm, bảo vệ vùng biên cương phía Bắc. Đây cũng là một trong những điểm đến trong chương trình du lịch về cội nguồn của tỉnh Lào Cai đã và đang triển khai.
Năm 2025, lượng khách du lịch đến với các di tích và điểm du lịch trên địa bàn xã Bảo Hà đạt 1.090.000 lượt, doanh thu từ dịch vụ du lịch đạt khoảng trên 600 tỷ đồng. Tổng nguồn thu từ các di tích trên địa bàn xã đạt trên 99 tỷ đồng; trong đó, tiền công đức, dịch vụ, các khoản phí và thu khác từ các di tích trên địa bàn xã đạt gần 95 tỷ đồng, thu các khoản xã hội hóa đầu tư khu Lăng mộ Ông Hoàng Bảy (Đền Bảo Hà) khoảng trên 5 tỷ đồng…
