Điều bất ngờ ở ngôi làng tái định cư kiểu mẫu
Sau 5 năm trở lại làng tái định cư hồ chứa nước Đồng Mít, xã An Vinh (Gia Lai), điều khiến chúng tôi bất ngờ không chỉ ở hạ tầng khang trang, sạch đẹp, mà còn là sự chuyển biến về kinh tế và đời sống xã hội.
Từ cuộc di dời lịch sử
Vào năm 2020, để xây dựng công trình hồ chứa nước Đồng Mít, chính quyền địa phương phải thực hiện công tác di dời toàn bộ 480 hộ đồng bào Hrê với hơn 1.700 nhân khẩu của xã An Dũng, huyện An Lão, tỉnh Bình Định cũ. Đây được xem là cuộc di dời lịch sử, mở ra cơ hội phát triển mới cho địa phương.
Hồ chứa nước Ðồng Mít có dung tích 90 triệu m3, với tổng mức đầu tư 2.142 tỷ đồng từ nguồn vốn trái phiếu Chính phủ và ngân sách địa phương. Đây là công trình trọng điểm điều tiết nguồn nước để cung cấp lượng nước tưới cho 6.742 ha đất canh tác, 147 ha nuôi trồng thủy sản; tạo nguồn cấp nước sinh hoạt cho 276.000 người; cải thiện môi trường sinh thái, chống xâm nhập mặn và cắt giảm lũ cho hạ du…
Phải rời xa mảnh đất đã gắn bó bao đời luôn là điều không dễ, nhưng vì hiểu rõ mục đích, ý nghĩa dự án hồ chứa nước Đồng Mít nên đồng bào đều đồng thuận rời đi. Ông Đinh Văn Phi, một trong những hộ dân phải di dời tâm sự: Xa làng cũ không buồn là dối lòng, nhưng vì cái chung nên chúng tôi đồng thuận. Cuộc sống ở nơi mới rất tốt, bình yên và tình cảm lắm.
Ban đầu nhiều người lo lắng về tương lai khi chuyển đến nơi ở mới. Thấu hiểu nỗi lo của bà con, cùng với việc đầu tư khu tái định cư tốt hơn nơi ở cũ, chính quyền địa phương còn đặc biệt quan tâm đến công tác quy hoạch đất sản xuất, đất lâm nghiệp để cấp cho người dân đầu tư phát triển kinh tế.
Đến cuộc sống mới ở ngôi làng tái định cư kiểu mẫu
Điều dễ dàng nhìn thấy khi đến làng tái định cư hồ Đồng Mít đó là những ngôi nhà khang trang, hạ tầng đồng bộ, nhịp sống của người dân có nhiều nét tươi mới. Và chỉ trong vòng 5 năm, vùng đất tái định cư đã chuyển từ trạng thái “ổn định bước đầu” sang “phát triển có định hướng”.
Ông Đinh Văn Miên (53 tuổi) kể về hành trình làm ăn của gia đình như một minh chứng điển hình. Với 5 sào lúa ở khu vực đồng Tà Loan, vụ Đông - Xuân năm nay gia đình ông thu hơn 2 tấn lúa. Sản lượng này không chỉ đủ lương thực mà còn có dư để bán.
Không chỉ trồng lúa, ông Miên còn chủ động vay vốn từ Ngân hàng Chính sách xã hội để phát triển chăn nuôi bò lai, đồng thời trồng hơn 2ha rừng. Mỗi năm gia đình ông Miên có thu nhập trên 200 triệu đồng. “Sau giai đoạn đầu còn nhiều bỡ ngỡ, khó khăn, giờ thì cuộc sống đã ổn định, có tích lũy”, ông Miên vui vẻ nói.
Trong căn nhà rộng hơn 100 m2, được xây dựng khang trang với tường rào, cổng ngõ bề thế, chị Đinh Thị Hương (36 tuổi) mở dịch vụ nước giải khát và ăn sáng, thu lãi khoảng 400 - 500 nghìn đồng/ngày.
“Ở làng cũ, không thể nghĩ đến chuyện mở hàng quán kinh doanh dịch vụ. Nhưng ở đây, hạ tầng tốt, người dân sống tập trung nên dịch vụ có điều kiện phát triển. Sau 5 năm ở vùng đất mới, ai cũng phấn khởi, nơi đây làm ăn thuận lợi, có điều kiện phát triển kinh tế”, chị Hương đúc kết.
Nếu phát triển kinh tế là “phần nổi” dễ thấy, thì chuyển biến về xã hội mới là chỉ dấu bền vững hơn. Tại các làng tái định cư hồ Đồng Mít, nhiều năm liền không xảy ra nạn tảo hôn, hôn nhân cận huyết thống, say rượu gây mất trật tự hay truyền đạo trái phép. An ninh trật tự được giữ vững, nếp sống văn hóa từng bước hình thành. 100% trẻ em trong độ tuổi vào lớp 1 được đến trường...
Bà Đinh Thị Diệu, Bí thư Đảng ủy xã An Vinh khẳng định: Sau 5 năm tái định cư, đời sống vật chất và tinh thần của người dân khu tái định cư hồ Đồng Mít đã thay đổi rõ rệt. Điều quan trọng không chỉ là người dân có nơi ở mới, mà là đã hình thành được sinh kế bền vững, có đất sản xuất, có hạ tầng, có dịch vụ, có tích lũy. Từ chỗ phụ thuộc vào tự cung tự cấp, người dân nay biết kết hợp trồng trọt, chăn nuôi, trồng rừng và làm dịch vụ để nâng cao thu nhập.
Xen lẫn giữa những ngôi nhà được xây dựng hiện đại là những căn nhà sàn truyền thống của đồng bào DTTS, tạo điểm nhấn độc đáo cho làng tái định cư hồ chứa nước Đồng Mít, xã An Vinh (Gia Lai). Cuộc sống sung túc, đổi mới ấy là sự cộng hưởng giữa chính sách hỗ trợ kịp thời của Nhà nước và nỗ lực thích nghi, vươn lên của người dân.
