Chuyển đổi sinh kế, vươn lên làm giàu
Tại tổ dân phố A Duông, xã Đông Giang, anh BNướch Ngang được xem là hình mẫu tiêu biểu trong phong trào thanh niên lập nghiệp ở vùng cao. Từ đôi bàn tay trắng, đến nay gia đình anh đã sở hữu hơn 1,5ha ba kích tím cùng đàn 10 con hươu sao lấy nhung, tạo nguồn thu nhập ổn định mỗi năm.
Anh BNướch Ngang phát triển kinh tế từ việc trồng dược liệu dưới tán rừng. (Ảnh Thành Nhân).Khởi đầu vào năm 2018, anh Ngang mạnh dạn đăng ký tham gia chương trình hỗ trợ trồng dược liệu dưới tán rừng của Nhà nước, nhận 3.000 cây ba kích tím để trồng thử. Nhờ khí hậu và đất đồi phù hợp, loại cây này phát triển tốt, ít công chăm sóc nhưng mang lại giá trị kinh tế cao.
Thời điểm giá ba kích tím đạt đỉnh lên đến 450.000 đồng/kg, nhiều hộ gia đình đã có thu nhập ổn định và vươn lên khá giả. “Sau 3 năm là có thể thu hoạch. Trung bình mỗi năm, với 20.000 cây ba kích tím, gia đình tôi thu về khoảng 80 triệu đồng,” anh Ngang chia sẻ.
Không chỉ dừng lại ở sản xuất, anh Ngang còn trở thành người dẫn đường, hướng dẫn kỹ thuật và hỗ trợ liên kết tiêu thụ sản phẩm cho hơn 60 hộ dân, nâng tổng số cây ba kích trên địa bàn lên tới 250.000 cây.
Ngoài trồng ba kích tím, gia đình anh Ngang còn đầu tư hàng trăm triệu đồng để nuôi hươu sao, đào ao thả cá và trồng quế trên diện tích lớn. Đàn hươu hiện cho thu hoạch nhung 2 lần mỗi năm, bổ sung thêm nguồn thu nhập đáng kể cho gia đình anh Ngang.
Nuôi hươu sao để lấy nhung đang là mô hình khởi nghiệp của nhiều người trẻ Cơ Tu. (Ảnh Huy Trường).“Nhờ mô hình sản xuất đa dạng, chúng tôi không chỉ thoát nghèo mà còn có điều kiện cho con cái ăn học đàng hoàng”, anh BNướch Ngang nói thêm.
Lan tỏa ý chí làm giàu trên đất núi
Trong những năm gần đây, nhiều hộ đồng bào Cơ Tu ở miền núi phía Tây TP. Đà Nẵng đã đổi mới tư duy, mạnh dạn thay đổi mô hình sản xuất để vươn lên thoát nghèo. Anh Răđăl Nhị, ở xã Tây Giang là một điển hình nhờ mạnh dạn chuyển đổi từ trồng keo kém hiệu quả sang trồng cây ăn quả.
Anh Răđăl Nhị thu hơn 100 triệu đồng từ mô hình trồng cam Vinh. (Ảnh Huy Trường).Năm 2018, anh Nhị đầu tư trồng 100 gốc cam Vinh trên đất đồi. Nhờ khí hậu mát mẻ, đất đai phù hợp, cây phát triển nhanh và cho quả ngọt, đẹp mã. Sau vụ đầu tiên thành công, anh tiếp tục trồng thêm 150 gốc, nâng tổng diện tích vườn cam lên hơn 5.000m².
“Cam cho năng suất 4–5 tấn/vụ, bán tại vườn với giá trung bình 18.000–20.000 đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, mỗi năm tôi lãi hơn 100 triệu đồng,” anh Nhị cho biết.
Không chỉ làm kinh tế giỏi, anh Nhịn còn sẵn lòng hướng dẫn kỹ thuật trồng, chăm sóc cam cho bà con có nhu cầu phát triển mô hình tương tự. Nhờ đó, nhiều hộ dân ở Tây Giang đã học theo và gặt hái thành công bước đầu.
Mô hình trồng cam Vinh thay thế đất trồng keo đang mang lại kinh tế hiệu quả. (Ảnh Huy Trường).Với việc thay đổi mô hình sản xuất để vươn lên thoát nghèo, và giúp một số hộ phát triển kinh tế, anh Răđăl Nhị đã được chính quyền địa phương tuyên dương vì đã có đóng góp cho phát triển kinh tế địa phương.
Tại xã biên giới A Vương, chị Bnướch Thị Blắc, ở thôn R’cung lại gây ấn tượng với mô hình kinh tế trang trại tổng hợp trên vùng đất đồi rộng hơn 5ha, kết hợp giữa chăn nuôi, trồng cây ăn trái và dịch vụ vận tải nông nghiệp.
Xuất phát điểm chỉ với vài con heo và ít vốn liếng, chị Blắc cùng chồng kiên trì làm ăn, từng bước mở rộng sản xuất. Từ trại heo ban đầu, chị đầu tư sang chăn nuôi gà thả vườn. Đến nay, gia đình chị nuôi hơn 2.000 con gà mỗi năm, xuất bán 3–4 lứa, mỗi lứa từ 300–500 con. Gà được nuôi tự nhiên nên thịt thơm ngon, được thị trường ưa chuộng.
Từ lợi nhuận chăn nuôi, vợ chồng chị khai phá rẫy trồng thêm cây ăn trái và khoảng 3ha cây quế. Vườn cam của chị mới cho thu lứa đầu với doanh thu khoảng 50 triệu đồng, trong khi vườn bưởi với 70 gốc chuẩn bị thu hoạch. Quế cũng đã 5 năm tuổi, sẵn sàng cho thu hoạch trong thời gian tới.
Chị Bnướch Thị Blắc là một trong những người tiên phong trong thay đổi cách nghĩ, cách làm để phát triển kinh tế với thu nhập hàng trăm triệu mỗi năm. (Ảnh Huy Trường).Không chỉ làm giàu cho gia đình, chị Blắc còn mở rộng mô hình kinh doanh bằng việc thu mua nông sản cho bà con và đầu tư mua sắm 2 xe múc, 1 xe ben trị giá hơn 1 tỷ đồng để phục vụ vận tải, san ủi đất cho người dân địa phương.
“Nhờ kết hợp chăn nuôi, trồng trọt và kinh doanh, mỗi năm gia đình tôi thu về hơn 500 triệu đồng. Tôi luôn sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm để giúp người khác cũng thoát nghèo, làm giàu như mình,” chị Blắc chia sẻ.
Thành công của anh BNướch Ngang, anh Răđăl Nhị hay chị Bnướch Thị Blắc chỉ là ba trong số rất nhiều hộ đồng bào Cơ Tu đã và đang mạnh dạn đổi mới tư duy, dám nghĩ, dám làm để phát triển sinh kế ngay trên chính quê hương mình.
Những mô hình kinh tế hiệu quả không chỉ mang lại thu nhập cho từng hộ gia đình, mà còn góp phần lan tỏa tinh thần khởi nghiệp, thay đổi diện mạo nông thôn miền núi, từng bước đưa vùng cao hội nhập vào dòng chảy phát triển chung của cả nước.
