Đưa pháp luật đến học sinh vùng cao bằng tiếng Mông và chuyện đời thực
Pháp luật học đường đang được đưa đến học sinh vùng cao Thanh Hóa bằng nhiều cách làm linh hoạt, giúp các em nhận diện nguy cơ, hiểu quy định và biết tự bảo vệ mình.
Để pháp luật đến gần hơn với học sinh
Ở các xã miền núi, biên giới Thanh Hóa, việc đưa pháp luật học đường đến học sinh còn gặp không ít khó khăn. Một bộ phận học sinh là người DTTS, sinh sống tại những bản xa trung tâm, còn hạn chế về khả năng tiếp nhận thông tin bằng tiếng phổ thông.

Tại xã Mường Lý, để khắc phục rào cản ngôn ngữ, nội dung tuyên truyền pháp luật được truyền đạt bằng cả tiếng phổ thông và tiếng Mông.
Riêng một buổi tuyên truyền tại địa phương đã thu hút 520 người tham gia, với các nội dung về tác hại của ma túy, thủ đoạn lôi kéo thanh thiếu niên và những loại ma túy mới được ngụy trang dưới hình thức bắt mắt, dễ gây tò mò.
Tại xã Mường Lát, nhà trường chú trọng duy trì việc giáo dục pháp luật thông qua các buổi tuyên truyền và lồng ghép trong hoạt động dạy học, sinh hoạt.
Thầy Nguyễn Văn Giang - Hiệu trưởng Trường Tiểu học và THCS Mường Lát, cho biết nhiều học sinh sống ở các bản xa trung tâm, điều kiện tiếp cận thông tin còn hạn chế. Vì vậy, việc trang bị kiến thức pháp luật cần được thực hiện thường xuyên, thay vì chỉ tập trung vào những buổi tuyên truyền riêng lẻ.
Học pháp luật từ những tình huống thực tế
Bên cạnh việc phổ biến quy định, lực lượng Công an Thanh Hóa chú trọng đưa những tình huống gần gũi với đời sống học đường vào các buổi tuyên truyền. Học sinh được trao đổi, tranh luận và tìm cách xử lý những vấn đề liên quan đến bạo lực học đường, an toàn giao thông, ma túy và ứng xử trên không gian mạng.
Tại xã Yên Thắng, mô hình “Ngày Chủ nhật với pháp luật” được triển khai theo cách làm này. Các buổi học không có bảng đen, phấn trắng mà bắt đầu bằng những câu chuyện thực tế, như mâu thuẫn trên mạng xã hội dẫn đến xích mích ngoài đời.
Khi được hỏi cách xử lý nếu bị xúc phạm trên mạng, có học sinh chọn chặn tài khoản, em khác muốn gặp trực tiếp để nói chuyện, thậm chí có em nghĩ phải đáp trả.
Từ những câu trả lời đó, cán bộ Công an phân tích ranh giới giữa mâu thuẫn cá nhân và hành vi có thể vi phạm pháp luật, giúp các em nhận thức hậu quả của việc không kiểm soát được cảm xúc.

Đại úy Nguyễn Văn Đông - Phó trưởng Công an xã Yên Thắng, cho biết các buổi học không tổ chức theo cách đọc luật, mà xây dựng tình huống cụ thể, có khi xuất phát từ những vụ việc từng xảy ra. Qua đó, học sinh hiểu hậu quả nếu hành động vượt quá giới hạn và biết điều chỉnh hành vi.
Mô hình được triển khai từ ngày 29/3/2026, duy trì vào sáng Chủ nhật với khoảng 10 - 15 học sinh mỗi buổi. Quy mô nhỏ tạo điều kiện để các em trao đổi, bày tỏ quan điểm và tương tác trực tiếp với người hướng dẫn.
Em Vi Thị Bích Ngọc - học sinh lớp 9C, Trường THCS Yên Thắng, chia sẻ những tình huống thực tế giúp em dễ hiểu hơn. Có những việc trước đây em nghĩ bình thường, nhưng sau buổi học mới nhận ra nếu hành động quá giới hạn có thể vi phạm pháp luật.
Theo Trung tá Bùi Thanh Hà - Phó đội trưởng Phòng Cảnh sát Giao thông Công an tỉnh Thanh Hóa, học sinh còn hạn chế về nhận thức pháp luật và kỹ năng xử lý tình huống thực tế. Vì vậy, lực lượng Công an chú trọng gắn các quy định với tình huống cụ thể để các em dễ hiểu, dễ nhớ và biết cách phòng tránh.
Từ việc sử dụng tiếng dân tộc, lồng ghép kiến thức trong hoạt động giáo dục đến tổ chức các lớp học tình huống, công tác phổ biến pháp luật tại vùng cao Thanh Hóa đang được triển khai linh hoạt theo từng địa bàn. Những cách làm này góp phần giúp học sinh hình thành ý thức chấp hành pháp luật và kỹ năng ứng xử trong cuộc sống.


