Ông Nguyễn Minh Trưởng, Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Gia LaiPV: Ông có thể khái quát chung về đặc thù của đồng bào DTTS và miền núi của tỉnh. Đặc biệt là việc triển khai thực hiện công tác dân tộc, chính sách dân tộc trong thời gian qua?
Ông Nguyễn Minh Trưởng: Sau sáp nhập, toàn tỉnh hiện có 135 đơn vị hành chính cấp xã; trong đó, theo kết quả phân định vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2025, có 65 xã khu vực III và 500 thôn, làng đặc biệt khó khăn, ngoài ra còn có 7 xã biên giới. Qua rà soát cho thấy, toàn tỉnh có 28.369 hộ nghèo, trong đó có 23.262 hộ nghèo người DTTS, chiếm 12,95% tổng số hộ người DTTS.
Sau khi sáp nhập, Ban Thường vụ Tỉnh ủy đã ban hành Chỉ thị số 03-CT/TU ngày 7/8/2025 về tăng cường hoạt động kết nghĩa giữa các địa phương, đơn vị với thôn, làng vùng đồng bào DTTS; UBND tỉnh tiếp tục cụ thể hóa bằng Kế hoạch số 43/KH-UBND.
Thực hiện chỉ đạo này, Sở đã tham mưu phân công kết nghĩa đối với 503 thôn, làng. Hoạt động kết nghĩa là sự tiếp nối ý nghĩa từ các chỉ thị trước đây của 2 tỉnh Bình Định và Gia Lai (cũ), khẳng định sự quan tâm xuyên suốt của Đảng bộ tỉnh đối với đồng bào DTTS.
Trong năm 2025, nhờ sự quan tâm hỗ trợ của Trung ương, sự chỉ đạo thống nhất từ Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh, cùng sự vào cuộc của Mặt trận, các đoàn thể và Nhân dân trên địa bàn tỉnh, công tác dân tộc có nhiều chuyển biến rõ rệt. Kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS khởi sắc; nhiều công trình hạ tầng thiết yếu được đầu tư; đời sống người dân cải thiện đáng kể; tỷ lệ hộ nghèo người DTTS giảm 5,6% so với năm 2024. Đặc biệt, bản sắc văn hóa truyền thống của các dân tộc được trân trọng, bảo tồn và phát huy...
PV: Để bảo đảm thực hiện công tác dân tộc trong bối cảnh mới, Sở đã triển khai những giải pháp chủ yếu nào, thưa ông?
Ông Nguyễn Minh Trưởng: Với vai trò cơ quan tham mưu, chuyên trách, Sở Dân tộc và Tôn giáo luôn chủ động tham mưu Tỉnh ủy, UBND tỉnh chỉ đạo các sở, ban, ngành và địa phương quán triệt, tổ chức thực hiện nghiêm túc các văn bản chỉ đạo của Trung ương và của tỉnh về công tác dân tộc.
Chúng tôi cũng phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng theo dõi tình hình an ninh chính trị, đời sống của đồng bào DTTS và vùng tôn giáo; từ đó tham mưu biện pháp xử lý, hỗ trợ phù hợp. Bên cạnh công tác quản lý Nhà nước, Sở đặc biệt chú trọng công tác tuyên truyền, vận động, nâng cao nhận thức của người dân về chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước...
Tuy nhiên, việc triển khai chính sách dân tộc còn bất cập do trước khi sáp nhập, tỉnh Bình Định cũ đã ban hành một số chính sách hỗ trợ, trong khi tỉnh Gia Lai cũ chưa có chính sách tương ứng, dẫn đến không thống nhất đối tượng thụ hưởng trên toàn tỉnh.
Vừa qua, Sở đã tham mưu UBND tỉnh có tờ trình đề xuất HĐND tỉnh ban hành nghị quyết quy định chính sách hỗ trợ Người có uy tín trong vùng đồng bào DTTS giai đoạn 2026-2030. Dự kiến, Người có uy tín được hỗ trợ 500.000 đồng/người/tháng, tổng kinh phí khoảng 6.558 triệu đồng/năm, tương đương 32.790 triệu đồng cho cả giai đoạn 2026-2030.
Cùng với đó, để thực hiện chính sách đối với đồng bào DTTS cho các đối tượng thụ hưởng trên địa bàn tỉnh, đảm bảo không bị gián đoạn quyền lợi trong giai đoạn chuyển tiếp, UBND tỉnh cũng có tờ trình đề nghị HĐND tỉnh xem xét, thông qua nghị quyết về quyết định việc áp dụng các nghị quyết của HĐND tỉnh Bình Định cũ ban hành về quy định một số chính sách đối với đồng bào DTTS đến hết ngày 31/12/2025.
Cụ thể, trước sáp nhập, chính sách này được thực hiện theo cơ chế kinh phí tỉnh hỗ trợ 50%, ngân sách huyện 50%. Tuy nhiên, hiện nay không còn cấp huyện nên không có cơ sở để tiếp tục triển khai chính sách, dẫn đến ảnh hưởng tới hoạt động sản xuất của đồng bào DTTS trên địa bàn. Trên cơ sở đó, UBND tỉnh đề nghị HĐND tỉnh xem xét, ban hành nghị quyết điều chỉnh, sửa đổi Nghị quyết số 39/2022/NQ-HĐND ngày 10/12/2022 của HĐND tỉnh Bình Định cũ.
Thời gian qua, tỉnh Gia Lai đặc biệt quan tâm đầu tư các công trình hạ tầng thiết yếu tại vùng đồng bào DTTS và miền núiPV: Ông có thể cho biết, sau sắp xếp đơn vị hành chính, Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi giai đoạn 2021-2030 được triển khai như thế nào?
Với sự chỉ đạo quyết liệt của Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh, việc triển khai Chương trình mục tiêu quốc gia được tổ chức bài bản, có trọng tâm. UBND tỉnh đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo, tạo cơ sở để các đơn vị, địa phương chủ động thực hiện nhiệm vụ.
Ngay trong thời điểm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh và thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tổng kế hoạch vốn năm 2025 là 1.568,7 tỷ đồng, bao gồm cả vốn các năm trước chuyển sang. Đến nay, tỉnh đã giải ngân 543,9 tỷ đồng, đạt 34,7%; riêng vốn đầu tư phát triển giải ngân đạt 50,8%.
Tuy nhiên, tỷ lệ giải ngân vẫn thấp so với kế hoạch. Nguyên nhân chính là vốn phân bổ từ Trung ương chậm khiến thời gian thực hiện trong năm 2025 bị rút ngắn. Giai đoạn đầu sau sáp nhập, việc kiện toàn tổ chức bộ máy chính quyền địa phương 2 cấp cũng ảnh hưởng tiến độ triển khai dự án. ..
Dù vậy, các cơ quan, địa phương đang tập trung xử lý khó khăn, bảo đảm tiến độ chung. Chúng tôi xác định việc đẩy nhanh giải ngân có ý nghĩa then chốt vì đây là nguồn lực trực tiếp phục vụ phát triển vùng đồng bào DTTS.
Xin trân trọng cảm ơn ông!
