Giảm nghèo ở Việt Lâm (Tuyên Quang): Chọn đúng đối tượng để nguồn lực phát huy hiệu quả

Động lực để vươn lên

Xã Việt Lâm có tổng diện tích tự nhiên gần 9.300ha, với 6.521 nhân khẩu/1.460 hộ dân, gồm 15 thành phần dân tộc. Là xã có địa bàn rộng, dân cư phân bố không đồng đều, đời sống của một bộ phận người dân còn gặp nhiều khó khăn; sinh kế chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp nhỏ lẻ, manh mún, dễ bị tác động bởi thiên tai và biến động thị trường.

Trong bối cảnh đó, việc triển khai Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững được xem là “đòn bẩy” quan trọng, tạo điều kiện để người dân từng bước cải thiện đời sống. Tuy nhiên, từ thực tế triển khai, chính quyền địa phương nhận thấy nếu hỗ trợ dàn trải, thiếu trọng tâm thì rất khó tạo chuyển biến rõ nét. Vì vậy, xã Việt Lâm xác định rõ phương châm: Chọn đúng đối tượng, hỗ trợ đúng nhu cầu, coi đây là điều kiện quyết định để các dự án giảm nghèo phát huy hiệu quả.

Trên cơ sở rà soát, phân loại hộ nghèo, hộ cận nghèo một cách kỹ lưỡng, xã Việt Lâm ưu tiên hỗ trợ những hộ có nhu cầu thực sự, có điều kiện tiếp nhận và có quyết tâm phát triển sản xuất. Từ việc xác định đúng đối tượng thụ hưởng, địa phương lựa chọn triển khai các dự án hỗ trợ sinh kế phù hợp, trong đó chăn nuôi trâu, bò sinh sản được xác định là hướng trọng tâm nhờ phù hợp với điều kiện tự nhiên và tập quán canh tác của người dân.

Năm 2024, gia đình anh Nông Văn Thành, ở thôn Hát, xã Việt Lâm được hỗ trợ 17 triệu đồng để chăn nuôi bò sinh sản. Từ nguồn hỗ trợ này, anh Thành tập trung chăm sóc, phòng bệnh cho bò, coi đây là hướng sinh kế chính của gia đình..

Chia sẻ về sự thay đổi này, anh Thành cho biết: “Từ khi có bò, nhất là sau khi bò sinh bê, gia đình tôi yên tâm hơn. Trước đây thu nhập không ổn định, nay có thêm nguồn để chủ động hơn trong chi tiêu và làm ăn”.

Tương tự, gia đình anh Lèng Seo Liên, ở cùng địa phương cũng từng gặp nhiều khó khăn trong cuộc sống. Năm 2024, anh được hỗ trợ bò sinh sản từ Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững. Đến nay, con bò đã sinh bê, dù mới chưa đầy một tháng tuổi nhưng mở ra triển vọng tăng đàn trong thời gian tới. Kết hợp chăn nuôi với các nguồn thu khác, thu nhập của gia đình anh Liên từng bước được cải thiện và năm 2025, gia đình anh cũng đã thoát nghèo.

Anh Liên thông tin, ngoài việc được hỗ trợ con giống, gia đình còn được hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc, phòng bệnh cho bò, giúp vật nuôi phát triển tốt. 

“Nhờ được hướng dẫn cụ thể, bò và bê đều khỏe, gia đình tôi có thêm nguồn tích lũy để tiếp tục đầu tư”, anh Liên chia sẻ.

Theo thống kê, trong giai đoạn 2021 - 2025, thực hiện Dự án 2: Đa dạng hóa sinh kế, phát triển mô hình giảm nghèo bền vững, Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững, xã Việt Lâm đã hỗ trợ hàng chục hộ nghèo, hộ cận nghèo tham gia các dự án chăn nuôi trâu, bò sinh sản. Tỷ lệ trâu, bò sinh sản thành công đạt mức cao, nhiều hộ đã có thêm nguồn thu ổn định sau 2 - 3 năm.

Tạo sinh kế bền vững

Không chỉ hỗ trợ con giống, chính quyền xã Việt Lâm còn chú trọng công tác đào tạo nghề, coi đây là giải pháp lâu dài trong giảm nghèo bền vững. Các lớp học nghề gắn với thế mạnh địa phương, như trồng và chăm sóc cây chè, đã giúp người dân từng bước nâng cao kỹ năng sản xuất.

Chị Đặng Thị Hoa, ngụ thôn Khuổi Hóp cho biết; Sau khi tham gia lớp học nghề, gia đình chị đã áp dụng quy trình kỹ thuật vào trồng và chăm sóc chè, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. 

“Trước đây gia đình tôi trồng chè theo kinh nghiệm nhưng đi học nghề rồi mới biết nhiều khâu mình làm chưa đúng. Giờ làm đúng kỹ thuật, cây khỏe hơn, cho năng suất cao hơn”, chị Hoa cho biết.

Theo đánh giá của chính quyền địa phương, việc hỗ trợ học nghề không chỉ giúp người dân “biết nghề”, mà quan trọng hơn là thay đổi tư duy sản xuất, từ tự cung tự cấp sang sản xuất hàng hóa, có tính toán hiệu quả kinh tế. Đây chính là nền tảng để người dân thoát nghèo một cách bền vững, hạn chế nguy cơ tái nghèo.

Cùng với đào tạo nghề, xã Việt Lâm còn lồng ghép các chính sách hỗ trợ khác, như: Tiếp cận vốn vay ưu đãi, hỗ trợ tiêu thụ sản phẩm, tư vấn kỹ thuật sản xuất. Nhờ đó, nhiều hộ sau khi được hỗ trợ đã chủ động mở rộng quy mô sản xuất, từng bước nâng cao thu nhập. Nhiều hộ sau khi được hỗ trợ đã từng bước ổn định sinh kế, vươn lên thoát nghèo bền vững, đời sống vật chất và tinh thần có chuyển biến rõ rệt.

Điều đáng ghi nhận là trong quá trình triển khai Chương trình MTQG Giảm nghèo bền vững, xã Việt Lâm luôn đề cao tính công khai, minh bạch, phát huy vai trò giám sát của cộng đồng. Người dân được tham gia bàn bạc, lựa chọn mô hình phù hợp với điều kiện thực tế, từ đó nâng cao trách nhiệm trong sử dụng nguồn hỗ trợ.