Giúp người thu nhập thấp có cơ hội tiếp cận với nhà ở phù hợp

Thúc đẩy sự phát triển của nhà ở xã hội

Báo cáo tại cuộc họp, đại diện Bộ Xây dựng cho biết, Dự thảo Nghị định về thành lập và tổ chức hoạt động của Quỹ Nhà ở quốc gia và biện pháp thi hành Nghị quyết số 201/2025/QH15 của Quốc hội thí điểm về một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển nhà ở xã hội nhằm thúc đẩy sự phát triển nhà ở xã hội, giúp người dân có thu nhập thấp có cơ hội tiếp cận với nhà ở phù hợp.

Đồng thời, gắn với việc hoàn thành mục tiêu thực hiện Đề án “Đầu tư xây dựng ít nhất 1 triệu căn hộ nhà ở xã hội cho đối tượng thu nhập thấp, công nhân khu công nghiệp giai đoạn 2021 - 2030”. 

Theo Bộ Xây dựng, Quỹ Nhà ở quốc gia sẽ góp phần cân đối cung - cầu, điều chỉnh cơ cấu hàng hóa bất động sản, từ đó tác động hạ giá thành phân khúc nhà ở thương mại, giúp thị trường bất động sản phát triển ổn định, lành mạnh hơn; tạo nguồn lực dài hạn, bền vững cho phát triển nhà ở.

Làm rõ thêm về Dự thảo Nghị định, Thứ trưởng Bộ Tài chính Đỗ Thành Trung cho biết, nghị định được xây dựng nhằm triển khai chính sách thí điểm theo Nghị quyết số 201/2025/QH15, trong đó xác định Quỹ Nhà ở quốc gia chỉ phục vụ cho thuê, hoạt động phi lợi nhuận, có tư cách pháp nhân và là quỹ tài chính ngoài ngân sách.

“Quỹ không được chi trùng với nhiệm vụ đã do ngân sách đảm bảo. Nhà nước sẽ cấp vốn điều lệ ban đầu, sau đó huy động thêm từ nhiều nguồn lực khác như địa phương, tài trợ và các dự án liên quan”, ông Đỗ Thành Trung nhấn mạnh.

Ngoài ra, Bộ Tài chính đề nghị nghị định cần bảo đảm tính linh hoạt cho địa phương, tránh cứng nhắc áp dụng một mô hình duy nhất, đồng thời hạn chế tối đa việc phát sinh thêm bộ máy hành chính.

Theo ông Bùi Xuân Cường, Phó Chủ tịch UBND TP. Hồ Chí Minh, qua 20 năm hoạt động, Quỹ nhà ở TP. Hồ Chí Minh đã hỗ trợ gần 7.000 đối tượng vay vốn mua nhà, giải ngân hơn 3.800 tỷ đồng từ vốn điều lệ 1.600 tỷ đồng. Qua đó, đã chứng minh tính hiệu quả và bền vững.

Ông Bùi Xuân Cường đề xuất bổ sung nguồn lực từ quỹ nhà tái định cư còn dư thừa, giao địa phương quyền linh hoạt trong huy động vốn, sử dụng tài sản và thực hiện các chính sách nhà ở đặc thù.

Đồng tình với mục tiêu hình thành Quỹ Nhà ở quốc gia, coi đây là công cụ quan trọng để phát triển nhà cho thuê, đại diện UBND TP. Hà Nội cho rằng, cần cân bằng giữa mục tiêu an sinh và hiệu quả tài chính; đồng thời tận dụng các đơn vị quản lý nhà ở tại địa phương, thay vì lập thêm tổ chức mới.

Đồng thuận cao với chủ trương thành lập Quỹ Nhà ở quốc gia để hỗ trợ công nhân, viên chức và người lao động thuê nhà, lãnh đạo Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam đề xuất nghị định cần quy định rõ 3 vấn đề: Cơ chế hình thành quỹ nhà; phương thức quản lý vận hành và huy động vốn.

Cơ chế quản trị phải theo hướng doanh nghiệp, chặt chẽ và hiệu quả

Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà nhận định, việc triển khai chính sách cho thuê nhà ở là thiết thực, phù hợp với thực tiễn. Phó Thủ tướng nêu rõ, việc thành lập và tổ chức hoạt động của Quỹ Nhà ở quốc gia là nhiệm vụ cấp thiết, áp lực lớn, nhưng phải thực hiện trong vài năm tới. 

Bởi lẽ, Quỹ Nhà ở quốc gia không chỉ là tạo lập nhà ở từ việc mua nhà ở xã hội, nhà ở thương mại mà còn gắn với việc đầu tư xây dựng nhà ở xã hội, hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội cho các dự án nhà ở xã hội. Vì vậy, cơ chế vận hành cần được nghiên cứu kỹ lưỡng, bài bản và lâu dài, không để rơi vào tình trạng hình thức.

Theo đó, Quỹ Nhà ở quốc gia phải tách bạch giữa quỹ nhà và quỹ tài chính ở cả Trung ương và địa phương; có cơ chế thu hút, huy động vốn, phân bổ nguồn lực hợp lý, đồng thời bảo đảm sự phối hợp chặt chẽ giữa Trung ương và địa phương.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà lưu ý, hết sức cân nhắc về cơ chế quản lý để có thể thu hút nhân lực chất lượng cao, đủ năng lực quản lý nguồn vốn hàng nghìn tỷ đồng. Cơ chế quản trị phải theo hướng doanh nghiệp, chặt chẽ và hiệu quả, tránh vận hành theo mô hình sự nghiệp cứng nhắc. 

Đồng thời, nêu rõ, việc thành lập và tổ chức hoạt động của Quỹ Nhà ở quốc gia là nhiệm vụ cấp thiết, áp lực lớn, nhưng phải thực hiện trong vài năm tới, bảo đảm thực sự khả thi, gắn với nhu cầu thực tế, có cơ chế quản lý linh hoạt và tránh lãng phí.