Hai cô gái trong truyền tích và tín ngưỡng thờ Nhị vị Thánh Cô ở Lào Cai
Gắn với truyền tích về hai cô gái quê Kinh Bắc, Đền Đôi Cô Cam Đường (Lào Cai) là nơi người dân tưởng nhớ Nhị vị Thánh Cô và duy trì những sinh hoạt tín ngưỡng lâu đời. Lễ hội năm 2026 diễn ra từ ngày 18-24/10 với nhiều nghi lễ truyền thống và hoạt động văn hóa đặc sắc.
Truyền tích về hai cô gái quê Kinh Bắc
Đền Đôi Cô tọa lạc tại tổ 11 Bình Minh, phường Cam Đường, tỉnh Lào Cai. Ngôi đền gắn với câu chuyện về hai cô gái quê Đình Bảng, Bắc Ninh, được người dân địa phương lưu truyền qua nhiều thế hệ.
Theo truyền tích, xưa kia, khi vùng Lào Cai là nơi giao thương giữa miền xuôi và miền ngược, có hai cô gái trẻ quê Đình Bảng thường mang vải vóc lên vùng Cam Đường buôn bán, trao đổi hàng hóa. Mỗi lần đến đây, hai cô thường nghỉ lại làng Chiềng On và dần trở nên thân thiết với người dân địa phương.
Các bậc cao niên còn kể rằng, ngoài việc buôn bán, hai cô bí mật vận chuyển hàng hóa, tiếp tế cho quân lính chống giặc ngoại xâm. Sau một thời gian không thấy hai cô trở lại, người dân phát hiện thi thể hai cô trôi dạt về khu vực làng Chiềng On.
Thương tiếc hai cô gái, dân làng lập miếu thờ để tưởng nhớ. Theo thời gian, ngôi miếu nhỏ được sửa sang, tôn tạo thành Đền Đôi Cô như ngày nay.
Những câu chuyện về cuộc đời và sự ra đi của hai cô chủ yếu được lưu giữ qua truyền khẩu, chưa có đầy đủ tư liệu lịch sử để xác định các sự kiện cụ thể. Tuy nhiên, truyền tích đã trở thành một phần ký ức văn hóa của cộng đồng, thể hiện sự trân trọng đối với những người được cho là có công giúp đỡ dân làng và bảo vệ quê hương.
Đền Đôi Cô thuộc cụm di tích Đền Đôi Cô - chùa Cam Lộ được xếp hạng di tích lịch sử - văn hóa cấp tỉnh. Trải qua nhiều lần trùng tu, tôn tạo, ngôi đền tiếp tục là nơi sinh hoạt tín ngưỡng quen thuộc của người dân Cam Đường và khách thập phương.
Tín ngưỡng thờ Nhị vị Thánh Cô trong đời sống cộng đồng
Từ câu chuyện về hai cô gái trong dân gian, Nhị vị Thánh Cô dần trở thành những nhân vật được cộng đồng tôn kính, thờ phụng.
Trong đời sống tín ngưỡng địa phương, người dân đến đền dâng hương, cầu mong sức khỏe, bình an, gia đình yên ấm, công việc thuận lợi và mùa màng tốt tươi. Những lời cầu nguyện thể hiện ước vọng về cuộc sống đủ đầy, đồng thời gửi gắm lòng thành kính đối với các vị được thờ.
Tín ngưỡng thờ Nhị vị Thánh Cô cũng có sự giao thoa với các thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu trong đời sống tâm linh dân gian. Tuy nhiên, nét riêng của Đền Đôi Cô Cam Đường nằm ở truyền tích về hai cô gái được người dân địa phương lập miếu thờ, tưởng nhớ.
Không chỉ là nơi gửi gắm những nguyện cầu, ngôi đền còn gắn với đạo lý uống nước nhớ nguồn. Việc thờ phụng hai cô gái trong truyền tích thể hiện cách cộng đồng tưởng nhớ, tôn vinh những người được cho là có công với quê hương.
Qua nhiều thế hệ, các nghi thức dâng hương, tế lễ và ngày giỗ Nhị vị Thánh Cô tiếp tục được duy trì. Người cao tuổi truyền lại câu chuyện về ngôi đền, hướng dẫn con cháu thực hành nghi lễ, qua đó góp phần gìn giữ những phong tục gắn với đời sống tinh thần của địa phương.
Chính sự tham gia của cộng đồng đã tạo nên sức sống bền bỉ cho di tích, để câu chuyện về Nhị vị Thánh Cô không chỉ tồn tại trong truyền tích mà còn được tiếp nối qua những sinh hoạt tín ngưỡng hằng năm.
Lễ hội Đền Đôi Cô Cam Đường năm 2026 có gì đặc sắc?
Lễ hội Đền Đôi Cô Cam Đường năm 2026 diễn ra từ ngày 18-24/10, với các nghi lễ tưởng niệm Nhị vị Thánh Cô cùng nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và giới thiệu sản vật địa phương.
Điểm nhấn của phần lễ là các nghi thức dâng hương, tế lễ truyền thống, thể hiện lòng thành kính và biết ơn đối với những vị được cộng đồng thờ phụng.
Chiều 21/10, lễ tế dân gian được tổ chức với sự tham gia của đội tế nữ cùng đại diện các tổ dân phố, khu dân cư. Nghi lễ mang ý nghĩa tri ân Nhị vị Thánh Cô, cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa và cuộc sống ấm no.
Đêm 21, rạng sáng 22/10, nghi thức dâng hương sang canh diễn ra nhân ngày giỗ Nhị vị Thánh Cô. Đây là một trong những nghi lễ quan trọng của lễ hội, gắn với ngày 13/9 âm lịch hằng năm.
Sáng 22/10, lễ khai mạc được tổ chức với chương trình nghệ thuật, đánh trống khai hội cùng các hoạt động dâng lễ, dâng hương. Các nghi thức được thực hiện trong không khí trang nghiêm, thể hiện sự thành kính của người dân đối với Nhị vị Thánh Cô.
Bên cạnh phần lễ, nhiều hoạt động văn hóa, văn nghệ được tổ chức, tạo không gian giao lưu giữa các cộng đồng dân cư. Trong đó có tiết mục múa Then của đồng bào Tày ở Chiềng On, góp phần giới thiệu nét văn hóa truyền thống của địa phương.
Không gian trưng bày sản phẩm OCOP, nông sản và ẩm thực truyền thống mang đến cơ hội tìm hiểu những sản vật đặc trưng của Cam Đường. Giải đua xe đạp ngày 18/10 cũng là một trong những hoạt động hưởng ứng lễ hội.
.jpg)
