Hàng ngàn hộ dân ngóng chờ an cư

Nỗ lực an cư cho đồng bào

Xã giáp biên Mỹ Lý trong cơn bão số 3 hồi cuối tháng 7/2025 được xem là “rốn lũ”. Cộng hưởng từ các cơn bão số 5, bão số 10 khiến địa phương bị ảnh hưởng nặng nề; nhà cửa, đất đai, tài sản của người dân bị trôi theo dòng nước lũ; một số nhà dân bị sụt lún, nứt nẻ buộc phải di dời. Tính chung 3 cơn bão, trên địa bàn xã có 243 nhà bị cuốn trôi hoàn toàn, 84 nhà bị ngập nặng, 86 nhà cần di dời khẩn cấp.

Bí thư Đảng ủy xã Mỹ Lý Nguyễn Anh Đoài thông tin: Công tác khắc phục hậu quả mưa bão, ổn định cuộc sống Nhân dân được tiến hành rất khẩn trương. Nhưng thiệt hại quá lớn, địa phương cần nhiều thời gian hơn nữa mới có thể ổn định hoàn toàn.

Hiện tại, về nhà ở, được sự hỗ trợ của Bộ Công an, toàn xã có 86 hộ đăng ký làm nhà lắp ghép. Đến nay, đã có 30 căn hoàn thành, người dân vào sinh sống, các căn còn lại đang gấp rút thi công.

Theo thông tin từ xã Mỹ Lý, địa phương đã lập phương án ổn định dân cư xen ghép cho 110 hộ dân được hỗ trợ theo Nghị quyết số 09/2024/NQ-HĐND ngày 7/6/2024 của HĐND tỉnh Nghệ An; trong đó trên 10 hộ đã triển khai xây dựng thực tế. Ngoài ra, xã Mỹ Lý cũng đã khảo sát, đề xuất xây dựng 4 điểm tái định cư, di dời tổng cộng 240 hộ dân ra khỏi vùng thiên tai, gồm: 105 hộ ở bản Xiềng Tắm, 82 hộ ở bản Xằng Trên, 36 hộ ở bản Cha Nga, 17 hộ ở bản Yên Hòa.

Cùng với xã Mỹ Lý, xã Tương Dương cũng là địa phương chịu thiệt hại nặng nề do các đợt mưa bão từ cuối tháng 7 đến hết tháng 9/2025. Qua thống kê sơ bộ, ước tính thiệt hại hơn 1.000 tỷ đồng. Đáng chú ý, cơn bão số 3 vào đêm 22, rạng ngày 23/7 khiến địa phương bị cô lập hoàn toàn. Toàn xã có 2.210 hộ ảnh hưởng, di dời khẩn cấp, trong đó có 1.738 hộ bị ngập.

Trước thực tế nhiều hộ dân có nhà ở bị sập, cuốn trôi hoàn toàn hoặc trong vùng sạt lở nặng phải di dời; xã Tương Dương đã lập phương án, từng bước giải quyết vấn đề an cư cho người dân. 

Ông Lê Văn Lương, Bí thư Đảng ủy xã Tương Dương cho hay: Phương án của xã là thực hiện bố trí xây dựng nhà ở cho 30 hộ dân theo diện lắp ghép; hiện đã hoàn thành bàn giao 14 nhà, 16 nhà đang trình xem xét. Ngoài ra, 38 hộ dân khác cũng được tái định cư theo hình thức xen ghép nhưng mới chỉ bố trị được 5 hộ dân; các hộ còn lại đang trình phương án. Đáng chú ý, có 19 hộ dân cần bố trí tái định cư, nhưng chưa thực hiện được, họ đang phải ở tạm tại chỗ. Đối với 29 hộ dân bố trí an cư theo hướng khắc phục tại chỗ, địa phương đã vận dụng nguồn hỗ trợ của các nhà hảo tâm (mức hỗ trợ từ 50 - 70 triệu đồng/hộ).

Đến nay, tại xã Tương Dương, hiện có 7 căn nhà theo diện lắp ghép do Bộ Công an hỗ trợ đã hoàn thành, người dân đã nhận bàn giao từ đầu tháng 10 và đã dọn về ở. Bà Đậu Thị Hợi, 1 trong 7 hộ dân ở bản Cửa Rào 2, nhận nhà hỗ trợ theo diện lắp ghép tâm sự: Tôi mất nhà vì cơn bão số 3. Hàng tháng trời ăn tạm, ở tạm. Nay thì chỗ ở đã tươm tất hơn, cảm thấy mình cũng còn may mắn hơn nhiều người còn chưa có nhà để ở.

Hàng ngàn hộ dân “ngóng” an cư

Năm 2025, tỉnh Nghệ An chịu ảnh hưởng trực tiếp của các cơn bão số 3, bão số 5, bão số 10 và mưa, lũ gây thiệt hại nặng nề về người và tài sản. Tổng hợp báo cáo từ UBND các xã, ước tính thiệt hại do bão, mưa, lũ năm 2025 trên địa bàn tỉnh là hơn 8.500 tỷ đồng; trong đó, có 634 nhà bị sập, cuốn trôi hoàn toàn, 868 nhà bị thiệt hại rất nặng, 2.663 nhà bị thiệt hại nặng và hơn 100.000 nhà bị tốc mái.

Đến nay, toàn tỉnh Nghệ An có 1.998 hộ cần di dời; trong đó tái định cư tập trung là 1.100 hộ và tái định cư xen ghép là 898 hộ.

Hiện nay UBND tỉnh Nghệ An đang chỉ đạo các sở, ngành, địa phương rà soát, tổng hợp, thẩm định, phê duyệt để triển khai thực hiện và triển khai chính sách hỗ trợ tái định cư xen ghép theo Nghị quyết 09/2024/NQ-HĐND ngày 7/6/2024 của HĐND tỉnh từ nguồn ngân sách địa phương (dự kiến tỉnh bố trí khoảng 220 tỷ đồng để thực hiện).

Về bố trí dân cư tập trung, do nguồn ngân sách của tỉnh còn khó khăn, trong lúc nhu cầu hỗ trợ thực tế của các xã rất lớn, vì vậy UBND tỉnh Nghệ An đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường trình Thủ tướng Chính phủ hỗ trợ Nghệ An thực hiện 21 dự án tái định cư tập trung tại 15 xã để di dời 1.100 hộ dân ra khỏi vùng thiên tai, sạt lở. Tổng kinh phí đề nghị hỗ trợ 741,85 tỷ đồng.

Trong số 21 dự án tái định cư tập trung mà UBND tỉnh Nghệ An đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường trình Thủ tướng Chính phủ hỗ trợ, riêng xã Mỹ Lý có 4 dự án; các xã Mường Típ, Keng Đu mỗi xã có 2 dự án; các xã Nhôn Mai, Chiêu Lưu, Con Cuông, Lượng Minh, Mường Xén, Tam Quang, Nậm Cắn, Mường Quàng, Tam Thái, Hữu Khuông, Yên Na, Tri Lễ mỗi xã có 1 dự án.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Phùng Thành Vinh trao đổi: An cư, sinh kế cho người dân vùng ảnh hưởng thiên tai là hai nội dung lớn mà tỉnh đang chỉ đạo thực hiện quyết liệt. Trong đó, an cư là vấn đề được ưu tiên hàng đầu. Tuy nhiên nguồn kinh phí thực hiện quá lớn, địa phương không thể đáp ứng đủ nhu cầu. Chúng tôi hy vọng, từ nguồn ngân sách Trung ương hỗ trợ, sẽ sớm đáp ứng được nhu cầu nhà ở cho người dân vùng ảnh hưởng.