Hành trình chinh phục ngôi vị cao nhất của Quán quân Tiếng nói Xanh mùa 3

Cuộc thi Tiếng nói Xanh mùa 3 - sân chơi tri thức thường niên dành cho học sinh THPT toàn quốc mùa 3 đã khép lại vào chiều tối 1/2, tại Hà Nội, với hai đội giành Quán quân: đội Sọ Dừa (bảng Tiếng Việt) đến từ Trường THPT Chuyên Lương Văn Chánh (Đắk Lắk) và đội Cropspiracy (bảng tiếng Anh) đến từ Trường THPT Nguyễn Siêu (Hà Nội).

Từ phế thải đến giải pháp xanh đột phá

Trường THPT Chuyên Lương Văn Chánh đã tham gia đủ 3 mùa Tiếng nói Xanh và đều có học sinh vào chung kết, nhưng đây là lần đầu tiên trường có đại diện giành Quán quân. Mùa giải năm nay, đội Sọ Dừa, đại diện trường tham dự Tiếng nói Xanh mùa 3 với dự án “Thảm lọc dầu từ tóc và sơ dừa”.

Trà Thị Hậu Giang, thành viên đội Sọ Dừa, cho hay, dự án xuất phát từ một quan sát rất đời thường. “Chúng em là con gái, hay chăm chút tóc tai. Mỗi lần chải tóc hay gội đầu, thấy rất nhiều tóc rụng. Chúng em tự hỏi: ở tiệm salon lớn thì lượng tóc thải mỗi ngày phải khủng khiếp lắm nhưng chỉ được thiêu hoặc chôn lấp, vừa lãng phí vừa gây hại môi trường”, Giang kể. Từ đó, ý tưởng biến phế thải thành thảm hút dầu tràn nổi lên.

Tên đội “Sọ Dừa” cũng mang ý nghĩa sâu sắc. Hậu Giang giải thích: “Lấy cảm hứng từ truyện cổ tích Sọ Dừa - dù hình hài không trọn vẹn nhưng khi được chấp nhận, Sọ Dừa lại thể hiện nhiều đức tính cao đẹp. Tóc và xơ dừa cũng vậy: Bị coi là rác thải, nhưng nếu đặt đúng chỗ, chúng có thể lọc dầu, góp phần làm sạch sông hồ”.

Tuy nhiên, hành trình của dự án không hề dễ dàng. Khó khăn lớn nhất, theo Hậu Giang, là khi thảm dễ bị rã khi đặt dưới nước. “Chúng em tìm giải pháp rất lâu, có lúc nghĩ không thể khắc phục được. Cuối cùng phải thử nghiệm khâu gia cườm và thêm vật liệu ổn định để tấm thảm bền hơn”.

Ngoài ra, Sọ Dừa còn lo lắng về tâm lý người dùng khi sản phẩm có nguồn gốc từ phế thải. Vì vậy mục tiêu của nhóm còn là lan tỏa thông điệp đây là giải pháp xanh thực sự, không phải sản phẩm kém chất lượng. Nhờ tham gia cuộc thi và nhận được sự phản biện của các đội bạn cũng như lời khuyên từ các chuyên gia cố vấn, Hậu Giang học được sự cẩn thận và kiên nhẫn. Theo nữ sinh, mọi khâu xử lý vật liệu phải tỉ mỉ, vì sản phẩm vì môi trường không được gây hại thêm cho con người.

Hiện cả hai thành viên của nhóm đang học lớp 12. Hậu Giang mong muốn có thể được học tại Trường Đại học VinUni để phát triển thế mạnh cá nhân. Còn Cẩm Giang hướng tới ngành báo chí hoặc quan hệ quốc tế tại Đại học KHXH&NV. Sau Tiếng nói Xanh, cả hai mong dự án có cơ hội được lan tỏa “không giới hạn”, để không chỉ dừng lại là ý tưởng mà có thể nhân rộng thành sản phẩm thực tế.

Bứt phá từ “lính mới”

Cao Khánh Nguyên và Hồ Đức Minh - hai học sinh lớp 11 Trường THPT Nguyễn Siêu, Hà Nội, thành viên đội Cropspiracy - đã gây bất ngờ lớn khi giành Quán quân bảng tiếng Anh với thể thức British Parliamentary (BP) lần đầu áp dụng tại Tiếng nói Xanh.

Với chủ đề tranh biện vòng Chung kết là tầm quan trọng của triển khai thúc đẩy di chuyển xanh, đội thi đã ghi dấu ấn với những lập luận rõ ràng, sắc bén và đầy sức thuyết phục, từ đó chinh phục Ban giám khảo để giành ngôi vị cao nhất.

Khó khăn lớn nhất với cả hai là thiếu kinh nghiệm và kỹ năng tranh biện. Khánh Nguyên cho biết, ở mùa 2, em chỉ dừng ở vòng Đối đầu bảng tiếng Việt. “Năm nay dù chưa biết gì về hình thức thi đấu BP, em và Đức Minh luyện tập rất nhiều. Nhờ đó em mới tự tin hơn”, Nguyên chia sẻ.

Thể thức BP mới mẻ giúp các em học sinh tư duy đa chiều khi buộc phải nghe và đánh giá bốn đội cùng lúc, đòi hỏi kiến thức vững và khả năng so sánh luận điểm. Theo Đức Minh, việc học hỏi từ các “đàn anh” đi trước ở kỹ năng viết luận điểm, phản biện và đặc biệt là nói chậm, rõ ràng, mạch lạc đã giúp Minh và Nguyên giành giải cao nhất của bảng tiếng Anh cuộc thi này.

Về lan tỏa thông điệp xanh, Khánh Nguyên dự định chia sẻ kiến thức với bạn bè lớp, nâng cao nhận thức môi trường. Cậu học sinh lớp 11 cũng cho biết, cái được lớn nhất em có được ở cuộc thi là học được niềm tin vào bản thân và tinh thần đồng đội. “Em từng hoài nghi vì thiếu kinh nghiệm, nhưng khi hai người hỗ trợ nhau, ý tưởng trở nên mạnh mẽ hơn”, Nguyên nói.

Hành trình của Sọ Dừa và Cropspiracy là hành trình của niềm tin, sự kiên trì, tinh thần đồng đội và khát vọng bảo vệ môi trường từ những quan sát gần gũi và đơn giản nhất. Sau Tiếng nói Xanh mùa 3, cả hai đội đều mong muốn thử sức ở mọi cơ hội mới nhằm truyền cảm hứng và cổ vũ thế hệ trẻ dám nỗ lực, dám lên tiếng và dám dấn thân với các ý tưởng môi trường, hướng đến tương lai bền vững.