Lễ hội mở cửa rừng xã Hương Sơn năm 2025Trong tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt, vị Nữ Thần đó được gọi là Thánh Mẫu Thượng Ngàn. Thánh mẫu Thượng Ngàn là bà chúa Then, đã có công ban phát các sản vật và che chở cho Nhân dân. Vào dịp đầu Xuân năm mới, trong tâm thức của người dân, bà chúa Then thường ban phát lộc rừng, đó là các sản vật nông nghiệp, hoa quả để Nhân dân cấy lúa, gieo trồng.
Ở xã Hương Sơn, Lễ hội mở cửa rừng có từ lâu đời và thường diễn ra vào dịp đầu Xuân do dân làng đứng ra tổ chức. Ngày nay, nghi lễ này vẫn được đồng bào các dân tộc ở thôn Việt Hương, xã Hương Sơn duy trì. Theo thông lệ, Lễ hội mở cửa rừng được tổ chức từ ngày 07/02 đến 09/02 (tức ngày mùng 10 đến 12 tháng Giêng âm lịch) hằng năm.
Tại buổi khai mạc Lễ hội mở cửa rừng năm 2025, Bí thư Đảng ủy xã Hương Sơn Nguyễn Văn Lăng nhấn mạnh: “Đây cũng là ngày hội truyền thống ở địa phương nên thu hút nhiều người tham gia. Lễ hội mở cửa rừng cũng là dịp để đồng bào các dân tộc muôn nơi hội tụ về gặp gỡ, giao lưu, vừa để cầu mong cho một năm mới mưa thuận gió hòa, mùa màng bội thu, thể hiện ước nguyện, khát vọng về cuộc sống ấm no, sung túc về vật chất, tinh thần cũng như sự tuần hoàn của quy luật để vạn vật sinh sôi, nảy nở”.
Thực hiện nghi lễ mở cửa rừng, ban đầu, nhà đền Chúa Then thực hiện làm lễ cúng thần rừng tại đền Chúa Then, sau đó đọc văn tế xin phép mở cửa rừng, xin keo tức là tung đôi keo bằng gỗ nhà đền giống như xin đài âm dương và đẩy mở cửa cung Đại Bái đền Chúa Then. Tiếp đến là tế rượu và dâng lễ vật lên các vị thần, nhà đền chuẩn bị sẵn lộc để trao - nhận lộc rừng cho du khách thập phương. Tại ngôi đền Chúa Then, người dân cùng nhà đền làm lễ khai xuân, dâng mâm lễ, sản vật cúng và đặc biệt là nghi lễ mở cửa rừng.
Đoàn rước từ đền Cổ Ngựa đến đền Chúa ThenCác nghi lễ cúng Thần rừng tại đền Chúa Then mang nhiều nét đặc sắc của hình thái sinh hoạt văn hóa tín ngưỡng đặc biệt với tổng hòa các yếu tố văn hóa và nhiều loại hình nghệ thuật độc đáo. Trong đó, nghi lễ cúng Thần rừng là quan trọng nhất và mang tính cộng đồng rõ nét. Nghi lễ này không chỉ để tạ ơn Thần rừng đã mang nguồn nước, sản vật cho dân bản mà còn có ý nghĩa giáo dục cho thế hệ trẻ về việc bảo vệ rừng. Đây cũng là tín hiệu khởi đầu cho một mùa làm ăn, lao động gặp nhiều may mắn, đem lại những kết quả tốt đẹp cho đồng bào các dân tộc ở xã Hương Sơn, huyện Lạng Giang.
Ông Bùi Quang Lưu, thủ nhang đền Chúa Then nói: “Đến với Lễ hội năm nay, các phật tử, người dân còn được chiêm ngưỡng nghi lễ rước đuốc đêm, đốt đình liệu, lửa trại; trải nghiệm các hoạt động thể thao, các trò chơi dân gian như bịt mắt bắt dê, bịt mắt đập niêu, kéo co, đẩy gậy…Người dân rất hào hứng tham gia các hoạt động diễn ra trong khuôn khổ chương trình”.
Lễ hội mở cửa rừng cũng là dịp để đồng bào các dân tộc muôn nơi hội tụ về gặp gỡ, giao lưu, vừa để cầu mong cho một năm mới thuận lợiĐây là một trong những lễ hội đặc biệt và thu hút du khách đến với vùng đất Bắc Giang, mang lại nhiều trải nghiệm đáng nhớ và ý nghĩa. Anh Triệu Anh Tài, 46 tuổi, dân tộc Dao đến từ huyện Ba Chẽ (Quảng Ninh) trong dịp đầu năm tới thăm họ hàng tại đây đúng dịp được tham gia Lễ hội này.
“Tôi thấy Lễ hội này rất ý nghĩa và cũng là trải nghiệm cực kỳ thú vị. Lễ hội không chỉ là một dịp để du khách du Xuân đầu năm mà còn hơn hết là cơ hội để tìm hiểu về văn hóa và tín ngưỡng tâm linh của người dân nơi đây”, anh Tài chia sẻ.
Lễ hội mở cửa rừng đầu năm của đồng bào Tày, Nùng ở Bắc Giang cũng chính là ước vọng khởi đầu cho một mùa làm ăn, lao động gặp nhiều may mắn, đem lại những kết quả tốt đẹp cho đồng bào các dân tộc trong vùng; đồng thời góp phần thúc đẩy phát triển du lịch tín ngưỡng, tâm linh trên địa bàn.
