Khám phá những hiện vật cổ hàng nghìn năm ở đền Thánh Nguyễn
Ngôi đền Thánh Nguyễn là điểm sinh hoạt tín ngưỡng của người dân vùng quê Đại Hoàng, tỉnh Ninh Bình. Ngôi đền hiện đang lưu giữ rất nhiều hiện vật cổ quý hiếm có niên đại từ hàng trăm đến hàng nghìn năm.
Theo tư liệu địa phương, đền được xây dựng trên nền chùa Viên Quang Tự, do Thiền sư Nguyễn Minh Không lập năm 1121 tại quê hương Đàm Xá để tu hành, cứu giúp nhân dân.
Sau khi ông viên tịch, ông được người dân tôn là Đức Thánh Nguyễn và lập đền thờ phụng. Đến nay, ngôi đền vẫn là địa chỉ sinh hoạt tín ngưỡng quen thuộc của người dân và du khách thập phương.
Ông Phạm Văn Lưu, thủ từ đền Thánh Nguyễn cho biết, ngôi đền quay hướng Nam, hướng về Cố đô Hoa Lư và được xem là một di tích thuộc Hoa Lư tứ trấn.
Công trình có quy mô khá lớn, được xây dựng theo lối kiến trúc "nội công ngoại quốc" đặc trưng của các công trình tín ngưỡng cổ ở đồng bằng Bắc Bộ.
Điều làm nên giá trị đặc biệt của di tích, là hệ thống hiện vật cổ còn được bảo tồn khá nguyên vẹn. Nổi bật nhất là đôi sóc đá được cho có niên đại khoảng 1.000 năm đặt trước điện thờ. Dù trải qua nhiều biến thiên của thời gian, các hiện vật vẫn giữ được những đường nét chạm khắc tinh xảo.
Ngoài ra, đền còn lưu giữ nhiều cổ vật có giá trị như, chân tảng đá thời Lý - Trần, cột kinh đá, đèn đá cùng hệ thống văn bia thời Lê và Nguyễn.
Theo ông Nguyễn Văn Bản, tế chủ đền Thánh Nguyễn, ngôi đền đã trải qua 5 lần đại trùng tu lớn, những dấu tích này vẫn được ghi lại trên các văn bia cổ còn lưu giữ tại di tích.
Bên cạnh các hiện vật bằng đá, đền còn bảo tồn nhiều mảng chạm khắc gỗ đặc sắc từ thế kỷ XVII với hình tượng tứ linh, cảnh sinh hoạt làng quê, hồ sen hay người cưỡi voi.
Đặc biệt, gác chuông của đền được xác định có niên đại từ thế kỷ XVI, là một trong những hạng mục kiến trúc cổ có giá trị của di tích.
Lần đầu đến tham quan đền Thánh Nguyễn, chị Nguyễn Thị Hường (du khách Hà Nội) cho biết, chị rất ấn tượng với không gian linh thiêng và những hiện vật cổ được gìn giữ qua nhiều thế kỷ của ngôi đền này
“Đến đây tôi không chỉ được tìm hiểu thêm về Thiền sư Nguyễn Minh Không, mà còn cảm nhận rõ hơn những giá trị văn hóa, tín ngưỡng truyền thống mà người dân địa phương đang gìn giữ”, chị Hương chia sẻ.
Với những giá trị nổi bật về lịch sử, kiến trúc nghệ thuật và tín ngưỡng, năm 1989 đền Thánh Nguyễn được công nhận là Di tích kiến trúc nghệ thuật quốc gia.
Trải qua gần 900 năm, ngôi đền vẫn là nơi lưu giữ những báu vật quý giá của cha ông, đồng thời góp phần bảo tồn và lan tỏa những giá trị tốt đẹp của văn hóa, Phật giáo và tín ngưỡng dân gian trên vùng đất Cố đô Hoa Lư.
