Thác Khone Phapheng nằm trên dòng sông Mekong ở Lào, là thác nước lớn nhất Đông Nam Á và là một trong 10 thác hùng vĩ nhất thế giớiThác Khone Phapheng nằm trên dòng sông Mekong thuộc khu Siphandon, huyện Khong, tỉnh Champasak, Lào, giáp biên giới tỉnh Sung Treng, Campuchia. Khone Phapheng là thác nước hợp nhất giữa hai dòng: Khone và Phapheng. Dù chỉ cao 21m, nhưng thác lại có chiều dài hơn 10km và rộng hơn 5km. Lưu lượng nước trung bình của thác đạt khoảng 11.000 m³/giây, khiến Khone Phapheng trở thành thác nước lớn nhất Đông Nam Á và là một trong 10 thác hùng vĩ nhất trên thế giới. Thác Khone được mệnh danh là "hòn ngọc của sông Mekong" nhờ lượng nước khổng lồ chứa đầy phù sa màu mỡ, nuôi sống hàng triệu cư dân khu vực hạ lưu của ba nước Lào, Campuchia và Việt Nam.
Siphandon theo tiếng Lào có nghĩa là "bốn ngàn đảo". Khu vực này bao quanh thác Khone Phapheng, tạo nên một cảnh quan tuyệt đẹp với hàng ngàn hòn đảo nhỏ, khiến nơi đây trở thành điểm khám phá hấp dẫn. Thác Khone từng là một "tường thành" tự nhiên ngăn cản ý đồ của Pháp khi họ định sử dụng sông Mekong để thâu tóm các nước Đông Dương vào cuối thế kỷ 19.
Thác Khone nhìn từ hướng Campuchia - Ảnh Xuân HiềnDu khách đến thác Khone Phapheng có thể tham gia các chuyến thuyền trên sông Mekong, thưởng thức bữa tối và nghỉ ngơi tại các khu cộng đồng địa phương, hoặc đơn giản là thư giãn, ngắm cá heo bơi lượn và cảm nhận âm thanh dữ dội của dòng thác. Dòng Mekong vốn hiền hòa, nhưng khi chảy qua thác Khone lại trở nên dữ dội, với khối nước khổng lồ từ trên cao dội mạnh vào vách đá, tạo ra cảnh tượng hùng vĩ.
Thời điểm ngắm thác Khone đẹp nhất trong ngày là vào buổi sáng sớm hoặc chiều tà. Khi ánh nắng mặt trời chiếu trên bề mặt nước, tạo ra những chiếc cầu vồng rực rỡ ẩn hiện trong sương mù. Thiên nhiên tạo ra một bức tranh tuyệt mỹ, nơi mà mọi chi tiết đều được sắp xếp một cách hoàn hảo. Dòng thác chảy qua những ghềnh đá khổng lồ, tạo thành làn khói trắng mờ ảo trên bầu trời. Chính vì vậy, thác Khone còn được gọi là “thác Khói”. Đến đây, du khách sẽ cảm nhận được sự nhỏ bé của con người trước thiên nhiên hùng vĩ.
Ngoài vẻ đẹp hùng vĩ của thác Khone, nơi đây còn lưu giữ truyền thuyết về cây Manikhoth vô cùng hấp dẫn. Cây Manikhoth được đặt tại trung tâm Bảo tàng thác Khone Phapheng, là một cây linh thiêng của người Lào. Theo truyền thuyết, cây Manikhoth có hình dáng đặc biệt, với rễ hướng lên bầu trời và ngọn quay ngược xuống đất. Cành cây quay về các hướng Đông, Bắc và Nam. Dù dòng Mekong liên tục chảy, dội vào đá và rễ cây Manikhoth, nhưng cây vẫn đứng vững giữa dòng sông suốt gần 2.000 năm qua.
Du khách tham quan cây Manikhoth trưng bày tại Bảo tàng thác Khone Phapheng - Ảnh Xuân HiềnNgười Lào, đặc biệt là cư dân vùng Siphandon tin rằng, Manikhoth là một cây linh thiêng, có thể đem đến sự sống và cái chết. Họ cho rằng lõi cây có thể khiến những sinh vật sống chết đi, còn phần ngọn có thể hồi sinh những thứ đã chết. Vào các ngày lễ Phật từ tháng 3 đến tháng 10, đàn chim Diệc thường bay quanh cây Manikhoth, thể hiện lòng tôn kính và nguyện cầu đối với đức Phật.
Theo truyền thuyết, chỉ những người có đức tin mạnh mẽ mới có thể nhìn thấy Manikhoth. Cây này có ba loại trái, mỗi loại có tác dụng khác nhau. Người ăn trái ở hướng Bắc sẽ biến thành chim, trái ở hướng Nam khiến người ăn biến thành khỉ, còn trái ở hướng Đông giúp người ăn trẻ mãi không già và trông như những thiên thần.
Cây Manikhoth đã chết vào đêm 19/3/2012, không rõ nguyên nhân. Sau đó, vào ngày 13/01/2013, cây được đưa lên và hiện được trưng bày tại Bảo tàng thác Khone Phapheng. Vào tháng 1 hằng năm, người dân tổ chức lễ hội Manikhoth, dâng những bông hoa trắng để cầu nguyện và thể hiện lòng tôn kính đối với cây linh thiêng này.
Tác giả (bên trái ảnh) tại thác Khone Phapheng - Ảnh Xuân HiềnThác Khone Phapheng còn là nơi sinh sống của loài cá heo Irrawaddy, một loài quý hiếm và đang có nguy cơ tuyệt chủng. Loài cá này có màu xám đen, với bụng dưới nhạt, và được người Việt gọi là cá Nược.
Một điều thú vị trong chuyến tham quan thác Khone Phapheng là cuộc gặp gỡ với nhóm bạn trẻ đến từ tỉnh Gia Lai. Anh Nguyễn Văn Đức chia sẻ: “Tôi yêu thiên nhiên và thích khám phá, đã đi nhiều thác nổi tiếng ở Tây Nguyên như thác K50, thác Phú Cường, thác Kon Bông… nhưng không thác nào có thể so sánh với thác Khone Phapheng về độ hùng vĩ. Thác Khone vừa đẹp, vừa dữ dội nhưng lại vô cùng thơ mộng. Đây là địa điểm lý tưởng cho những ai yêu thiên nhiên, thích khám phá”.
Mùa khô ở Lào kéo dài từ tháng 11 đến tháng 4 là thời điểm tốt nhất để thăm thác Khone Phapheng. Vùng đất này yên tĩnh và thanh bình, với con người hiền hòa, mến khách. Thác Khone Phapheng là điểm đến không thể bỏ qua trong hành trình khám phá đất nước Triệu Voi.
