Khám sức khỏe toàn dân: Cuộc “cách mạng phòng bệnh” từ cơ sở
Chiến dịch khám sức khỏe toàn dân ở Nghệ An không chỉ để phát hiện bệnh sớm, mà còn mở ra bước chuyển căn bản trong tư duy chăm sóc sức khỏe: từ chữa bệnh sang phòng bệnh.
Chủ động giữ gìn sức khỏe
Nhiều năm qua, phần lớn người dân vẫn giữ thói quen “có bệnh mới đi khám”.
Bởi vậy, việc triển khai khám sức khỏe toàn dân được đặt trong tư duy quản lý sức khỏe lâu dài, thay vì chỉ là hoạt động khám bệnh theo đợt.
Người dân không còn là “bệnh nhân” chờ đến khi đau yếu mới tới bệnh viện, mà trở thành chủ thể trung tâm của quá trình phòng bệnh, theo dõi sức khỏe và chăm sóc bản thân.
Do đó, điểm cốt lõi của chiến dịch khám sức khỏe toàn dân lần này không nằm ở việc khám được bao nhiêu người, mà ở việc hình thành “văn hóa sức khỏe” mới trong cộng đồng.
Càng phát hiện sớm, cơ hội điều trị càng cao. Càng sàng lọc sớm, chi phí y tế càng giảm. Và quan trọng hơn, người dân có thêm cơ hội sống khỏe mạnh, chất lượng hơn.
Thay vì chỉ tìm đến cơ sở y tế khi cơ thể đã xuất hiện dấu hiệu nặng dẫn đến nhiều bệnh lý nguy hiểm được phát hiện quá muộn, việc điều trị khó khăn, tốn kém và giảm cơ hội hồi phục.
Đó là văn hóa khám định kỳ, là ý thức tự bảo vệ sức khỏe trước khi bệnh xuất hiện, là sự chuyển dịch từ tâm lý chữa bệnh bị động sang phòng bệnh chủ động.
Tinh thần ấy cũng chính là cụ thể hóa Nghị quyết số 72-NQ/TW của Bộ Chính trị về tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe Nhân dân, đồng thời gắn với Nghị quyết số 57-NQ/TW về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia.
Người dân miền núi được ưu tiên tiếp cận y tế ngay tại địa phương
Phát biểu tại lễ ra quân khám sức khỏe, khám sàng lọc cho người dân trên toàn tỉnh sáng 16/5 mới đây, Phó chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Thái Văn Thành nhấn mạnh: Sức khỏe là vốn quý nhất của con người và chiến dịch lần này nhằm tạo chuyển biến mạnh mẽ trong nhận thức cộng đồng: từ chữa bệnh sang phòng bệnh, từ bị động sang chủ động.
Thông điệp mà lãnh đạo tỉnh Nghệ An truyền đi, không chỉ dành cho ngành y tế, mà dành cho toàn xã hội. Bởi sức khỏe không thể chỉ trông chờ vào bệnh viện.
.jpg)
Một nền y tế hiện đại, không phải là nền y tế có nhiều bệnh viện đông bệnh nhân, mà là nền y tế giúp người dân ít phải vào viện hơn nhờ được phát hiện bệnh sớm và chăm sóc sức khỏe thường xuyên.
Trong đợt ra quân lần này, mục tiêu khám sức khỏe, khám sàng lọc cho người dân trên toàn tỉnh được triển khai tới tận cơ sở. Theo đó, các đoàn bác sĩ từ tuyến trên được đưa về xã, phường. Máy siêu âm, điện tim, xét nghiệm lưu động được tăng cường tới vùng sâu, vùng xa. Người cao tuổi, người yếu thế, người dân miền núi được ưu tiên tiếp cận dịch vụ y tế ngay tại địa phương.
Ở góc độ rộng hơn, đây là cách giảm áp lực cho bệnh viện tuyến trên.
Khi người dân được khám sớm tại cơ sở, bệnh được phát hiện từ giai đoạn đầu, nhiều ca bệnh có thể điều trị ngay tại tuyến dưới. Điều đó giúp giảm quá tải bệnh viện, giảm chi phí điều trị và nâng cao hiệu quả toàn hệ thống y tế.
Sáng 16/5, Nghệ An đồng loạt ra quân chiến dịch khám sức khỏe, khám sàng lọc cho người dân trên toàn tỉnh. Hàng trăm bác sĩ tuyến Trung ương, tuyến tỉnh cùng lúc về cơ sở. 475 trạm y tế xã, phường đồng loạt vận hành. Hơn 20 điểm khám trọng điểm được thiết lập, hướng tới mục tiêu mỗi người dân được khám sức khỏe ít nhất 1 lần mỗi năm.
Sâu xa hơn, chiến dịch khám sức khỏe, khám sàng lọc cho người dân trên toàn tỉnh cũng cho thấy vai trò ngày càng quan trọng của y tế dự phòng.
Nhìn từ đại dịch Covid-19, công tác phòng bệnh luôn là “lá chắn” hiệu quả nhất của mọi hệ thống y tế. Sau đại dịch, yêu cầu xây dựng nền y tế dự phòng chủ động càng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.
Khi mỗi người dân có một “y bạ số”
Một trong những điểm đột phá của chiến dịch lần này, là toàn bộ dữ liệu khám sức khỏe sẽ được cập nhật lên hồ sơ sức khỏe điện tử thông qua ứng dụng VNeID.
Điều đó, đồng nghĩa mỗi người dân sẽ có một “y bạ số” cá nhân.
Mọi thông tin về bệnh lý, kết quả xét nghiệm, lịch sử điều trị sẽ được lưu trữ liên tục, đồng bộ và xuyên suốt. Bác sĩ ở các tuyến có thể tra cứu nhanh tình trạng sức khỏe của người bệnh để đưa ra hướng điều trị phù hợp hơn.
Quan trọng hơn, dữ liệu ấy giúp ngành Y tế từng bước hình thành “bản đồ bệnh tật” của địa phương.
Khi mỗi người dân có một hồ sơ sức khỏe điện tử, được theo dõi định kỳ và quản lý liên tục, y tế không còn dừng ở việc cứu chữa, mà tiến tới bảo vệ sức khỏe chủ động cho cả cộng đồng. Khi ấy, ngành y tế cũng không còn chạy theo chữa bệnh, mà có thể chủ động dự báo, cảnh báo và can thiệp sớm.
Đó là nền tảng của y tế thông minh và cũng là bước đi quan trọng để tiến tới quản lý sức khỏe cộng đồng trên nền tảng số.
Tại Lễ ra quân Chiến dịch khám sức khỏe, khám sàng lọc cho người dân trên toàn địa bàn tỉnh Nghệ An, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan đánh giá: Nghệ An là một trong những địa phương đi đầu cả nước trong triển khai khám sức khỏe toàn dân gắn với số hóa dữ liệu y tế. Theo Bộ trưởng, từ năm 2027, việc cập nhật sổ sức khỏe điện tử sẽ trở thành hoạt động thường xuyên trong hệ thống y tế.
Xa hơn một chiến dịch khám bệnh, Nghệ An đang thử nghiệm một mô hình quản trị sức khỏe mới: lấy người dân làm trung tâm, lấy dữ liệu làm nền tảng và lấy phòng bệnh làm chiến lược lâu dài.
Khi mỗi người dân biết quan tâm tới sức khỏe từ sớm, khi việc khám định kỳ trở thành thói quen, gánh nặng bệnh tật sẽ giảm đi. Chi phí y tế của xã hội sẽ giảm đi. Chất lượng dân số và năng suất lao động cũng được nâng lên.
Và khi ấy, y tế không chỉ là chữa bệnh. Y tế sẽ thực sự trở thành hệ thống bảo vệ con người ngay từ khi họ còn khỏe mạnh.
