Analytic
Thứ Sáu, ngày 23 tháng 08 năm 2019, 09:25:27
  •  

Khi văn chương được số hóa

Giang Lam - 06:10, 11/04/2023

“Chuyển đổi số” đã trở thành cụm từ khá quen thuộc trong thời buổi công nghệ 4.0. Hiện nay, công nghệ số đóng vai trò quan trọng trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có lĩnh vực văn chương. Trào lưu số hóa tác phẩm văn học lên nền tảng số đã có sự chuyển biến. Đây cũng là cơ hội cho tác giả cũng như độc giả dễ dàng tìm thấy nhau, gặp gỡ nhau trong không gian số.

Các tác giả trẻ nổi tiếng trên mạng internet trao đổi về sáng tác văn chương cùng các sinh viên Trường Đại học Tân Trào.
Các tác giả trẻ nổi tiếng trên mạng Internet trao đổi về sáng tác văn chương cùng các sinh viên Trường Đại học Tân Trào

“Cánh cửa” mới quảng bá văn chương

Tại lớp tập huấn Lý luận Phê bình do Hội đồng Lý luận Trung ương tổ chức tại Tuyên Quang, PGs.Ts. Nguyễn Khánh Thành đã chia sẻ về văn chương mạng. Trước đây, nói đến đọc tác phẩm văn chương, là người đọc phải tập trung và tiếp xúc bằng mắt, lật giở bằng tay trên các trang sách truyền thống. Nay thì đã khác, sự phát triển của công nghệ số đã mở ra những cơ hội cho người đọc trong việc tiếp cận với nguồn tác phẩm văn chương phong phú. 

"Người đọc chỉ việc tải sách về. Ebook (sách điện tử) cho người xem cảm giác gần như đọc sách giấy và có thể đọc mọi lúc, mọi nơi. Chưa kể nhiều năm trở lại đây, các ứng dụng sách nói đa dạng, dễ dàng để người đọc cài đặt trên điện thoại thông minh. Bạn đọc chỉ cần nhấn nút là có thể nghe và chìm đắm trong thế giới nhân vật văn học", PGs.Ts. Nguyễn Khánh Thành nhìn nhận.

Thượng tá, nhà văn, nhà biên kịch Đỗ Bích Thúy thường xuyên viết về đề tài miền núi. Chị rất vui, khi tác phẩm của mình được sống thêm một đời sống nữa, bằng âm thanh sau khi đã xuất bản bằng giấy. Nhà văn Đỗ Bích Thúy cho rằng: "Tác phẩm văn chương có giá trị lâu dài thì nó có khả năng đồng hành với chúng ta trong một quãng thời gian dài hơn lần đọc thứ nhất. Khi triển khai công nghệ số hóa, tôi thấy giá trị của văn chương càng được khẳng định, càng được ghi nhận bằng những hình thức đa dạng khác nhau. Ví dụ chúng ta được nghe lại tác phẩm qua các giọng đọc phát trên sóng phát thanh của Đài Tiếng nói Việt Nam, sau đó là qua số hóa ở trên mạng thì tác phẩm văn chương lại được nhân thêm đời sống khác".

Người đọc dễ dàng tiếp cận tác phẩm văn chương trên không gian mạng.
Người đọc dễ dàng tiếp cận tác phẩm văn chương trên không gian mạng

Nhiều tác giả trẻ rất thích và hưởng ứng việc chuyển tải tác phẩm văn chương thông qua nhiều hình thức. Tác giả Trịnh Thứ - Phân hội Văn học Tuyên Quang cho rằng, việc đưa tác phẩm của mình lên không gian mạng đã mang đến cơ hội rất lớn cho người viết. Đó là sự nhanh chóng và không mất quá nhiều kinh phí để in ấn.

Bên cạnh  văn chương thể hiện bằng bản điện tử, thì còn có dạng sách nói (Audio Book). Đây là hình thức mang đến trải nghiệm hoàn toàn khác so với chúng ta đọc sách giấy. Chúng ta nghe trong khi di chuyển, hoặc thực hiện nhiều công việc khác cùng một lúc. Điều này rất hợp với không khí tích hợp, nhịp sống hiện đại ngày nay.

Người đọc có nhiều quyền lựa chọn

Theo thống kê thì Việt Nam hiện có khoảng 75 triệu người dùng mạng Internet, trong đó giới trẻ chiếm đa số. Tuy nhiên, với nhiều độc giả trung thành sách giấy lâu năm, thì họ cho rằng, đọc tác phẩm văn chương trực tuyến trên Web thì đơn giản hơn, nhưng không có cảm giác như xem sách giấy.

Về vấn đề này, PGs.Ts. Nguyễn Khánh Thành cũng nhìn nhận và chia sẻ ngay tại buổi thảo luận về Văn học mạng tại lớp tập huấn Lý luận phê bình, được tổ chức ở Tuyên Quang vừa qua, là trong tâm lý nhiều người chỉ coi sách điện tử như một tệp trên máy tính. Sách điện tử không mang lại cảm giác chạm vào trang sách, âm thanh khi lật hay mùi hương của giấy mới - cũng là những yếu tố quan trọng để hình thành nên cảm giác sở hữu một món đồ. 

Trong văn hóa từ xưa giờ, cuốn sách luôn tạo ra cảm giác kết nối trong xã hội, khi nó thường xuyên được sử dụng như một cách để thể hiện kiến thức và trí tuệ. Đây là lý do rất nhiều gia đình thích trưng bày những thư viện nho nhỏ trong nhà. Với sách điện tử, tính sưu tầm và trưng bày này bị biến mất. Nếu là một người thích ngắm nhìn bộ sưu tập sách của mình, thì sách điện tử chắc hẳn không phải thứ bạn muốn tìm đến.

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa

Còn nhà văn Vũ Xuân Tửu so sánh rằng, đọc một cuốn sách văn chương bằng hình thức truyền thống, giúp ta ghi nhớ được nội dung cũng như trình tự và vị trí của nó ở trong cuốn sách dễ dàng hơn. Còn đối với sách điện tử, cảm giác về trang giấy bị mất đi, khiến việc ghi nhớ cũng khó khăn hơn.

Tuy nhiên, có thể khẳng định, việc đưa tác phẩm văn chương lên nền tảng số, là một xu hướng tất yếu trong thời đại 4.0. Sách nói, sách điện tử, Audio Book tại Việt Nam đang còn rất non trẻ, nhưng đó lại là xu hướng tất yếu, mà những người làm sách không thể không lựa chọn để phát triển.

Văn chương tham gia vào chuyển đổi số là xác định bước vào sân chơi lớn. Ở đó, các tác giả luôn ở tư thế mới, năng động, nỗ lực hoàn thiện mình, hoàn thiện tác phẩm để bắt nhịp với cuộc sống đương đại. Về phía khía cạnh người đọc, thì thoải mái được lựa chọn nhiều hình thức tiếp cận từ truyền thống đến hiện đại. 

Điều quan trọng là phù hợp với hoàn cảnh, sở thích cá nhân để có nhiều cơ hội đắm chìm vào thế giới đa dạng nhiều màu sắc của văn chương.

Ý kiến độc giả
Mã bảo mật
Tin cùng chuyên mục
Chạm đến vùng cao trong thời đại số

Chạm đến vùng cao trong thời đại số

Từ bếp lửa bản làng đến màn hình điện thoại, thanh niên vùng cao tỉnh Quảng Ninh đang mang văn hóa DTTS lên mạng xã hội. Chỉ bằng những tấm ảnh hay Video mộc mạc, họ kể chuyện quê hương theo cách rất riêng: Chân thật, hiện đại và đầy tự hào.
Tin nổi bật trang chủ
Cà Mau: Tạo khác biệt ở cách “đưa công nghệ xuống gần người dân”

Cà Mau: Tạo khác biệt ở cách “đưa công nghệ xuống gần người dân”

Du lịch - Tào Đạt - 4 giờ trước
Diễn ra từ ngày 24/4 đến 1/5, Tuần lễ Khoa học, công nghệ, văn hóa, du lịch và Cuộc thi “Gạo ngon Đồng bằng sông Cửu Long” lần thứ I, năm 2026, sẽ quy tụ hơn 400 gian hàng cùng hàng loạt trải nghiệm số tương tác sẽ biến Quảng trường Hùng Vương (phường Bạc Liêu, tỉnh Cà Mau) thành không gian công nghệ - văn hóa - ẩm thực.
U17 Việt Nam đối mặt thử thách cực đại tại bán kết U17 Đông Nam Á 2026

U17 Việt Nam đối mặt thử thách cực đại tại bán kết U17 Đông Nam Á 2026

Thể thao - Hoàng Quý - 7 giờ trước
Sau hành trình ấn tượng tại vòng bảng, U17 Việt Nam đã chính thức giành vé vào bán kết Giải U17 Đông Nam Á 2026 với ngôi đầu bảng A. Tuy nhiên, thầy trò HLV Cristiano Roland đang đứng trước một “ngọn núi” thực sự, khi phải chạm trán U17 Australia - ứng viên hàng đầu cho chức vô địch.
Hiểu đúng và ứng dụng triết lý vô thường trong đời sống hiện đại

Hiểu đúng và ứng dụng triết lý vô thường trong đời sống hiện đại

Dân tộc - Tôn giáo - Hồng Phúc - 7 giờ trước
Trong một thế giới luôn vận động, nơi công việc, công nghệ và cả các mối quan hệ có thể thay đổi chỉ trong thời gian ngắn, triết lý “vô thường” của Phật giáo không còn là khái niệm xa xôi, mà trở thành một cách nhìn thực tế về đời sống.
Người Ba Na sử dụng

Người Ba Na sử dụng "lộc rừng"

Kinh tế - L.Phương - H.Trường - 7 giờ trước
Từ xa xưa, người Ba Na ở đại ngàn An Toàn, tỉnh Gia Lai đã biết sử dụng nhiều loài cây rừng để làm thuốc chữa bệnh qua nhiều thế hệ. Sau nhiều năm, đồng bào vừa gìn giữ những giá trị y học dân gian, vừa chủ động liển kết, mở rộng sản xuất để phục vụ công tác chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Tri thức chữa bệnh bằng cây thuốc - Di sản văn hóa cộng đồng

Tri thức chữa bệnh bằng cây thuốc - Di sản văn hóa cộng đồng

Sức khỏe - Mỹ Dung - 8 giờ trước
Giữa những cánh rừng Đông Bắc, tri thức chữa bệnh bằng cây thuốc vẫn được người Dao, Sán Dìu lưu giữ qua nhiều thế hệ. Những bài thuốc từ lá rừng không chỉ giúp chăm sóc sức khỏe mà còn là một phần di sản văn hóa của cộng đồng vùng cao.
Về Đăk Kôi xem đồng bào Xơ Đăng bảo tồn nhà rông truyền thống

Về Đăk Kôi xem đồng bào Xơ Đăng bảo tồn nhà rông truyền thống

Nằm giữa đại ngàn Tây Nguyên hùng vĩ, xã Đăk Kôi, tỉnh Quảng Ngãi từ lâu đã nổi tiếng với việc gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống của người Xơ Đăng. Trong đó, hình ảnh những ngôi nhà rông cao vút, sừng sững giữa làng không chỉ là biểu tượng của sức mạnh cộng đồng, mà còn mở ra triển vọng phát triển du lịch bền vững cho địa phương.
Hành trình “chạm” vào bản sắc văn hóa Ba Na

Hành trình “chạm” vào bản sắc văn hóa Ba Na

Media - Ngọc Thu - 8 giờ trước
Bên những cánh đồng mía trải dài theo cung đường Đông Trường Sơn, làng Mơ Hra-Đáp (xã Tơ Tung, tỉnh Gia Lai) hiện lên với không gian đậm dấu ấn văn hóa đồng bào Ba Na. Đây cũng là ngôi làng vừa được công nhận đạt chuẩn OCOP 3 sao cấp tỉnh về du lịch cộng đồng, tạo nền tảng quan trọng để địa phương đưa giá trị văn hóa trở thành nguồn lực phát triển kinh tế nông thôn bền vững,
Kích hoạt “mắt thần” giữ rừng ở Nghệ An

Kích hoạt “mắt thần” giữ rừng ở Nghệ An

Xã hội - Thanh Hải - 8 giờ trước
Nghệ An đang bước vào mùa cao điểm giữ rừng trong bối cảnh nắng nóng đỉnh điểm, gió phơn Tây Nam hoạt động mạnh. Rất nhiều giải pháp phòng chống cháy rừng đã được đưa ra, trong đó có việc kích hoạt hệ thống Camera giám sát. Khi nắng nóng cực đoan, địa hình hiểm trở và sự chủ quan của con người cùng lúc hiện hữu, giữ rừng ở Nghệ An vẫn là bài toán không dễ có lời giải nếu chỉ “chạy theo dập lửa”.
Khánh Hòa đề xuất cho phép được điều chuyển nguồn vốn sự nghiệp trong thực hiện chính sách dân tộc

Khánh Hòa đề xuất cho phép được điều chuyển nguồn vốn sự nghiệp trong thực hiện chính sách dân tộc

Dân tộc - Tôn giáo - T.Nhân - H.Trường - 8 giờ trước
Sau hợp nhất, tỉnh Khánh Hòa có gần 300 nghìn dân là đồng bào DTTS, chủ yếu cư trú ở các xã miền núi còn nhiều khó khăn. Tỉnh xác định, công tác giảm nghèo, phát triển bền vững vùng đồng bào DTTS và miền núi là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, do đó trong quá trình thực hiện các chương trình dự án hỗ trợ cần có điều chuyển phù hợp nhu cầu thực tế của địa phương.
Trúng thầu Dự án nút giao đường Điện Biên Phủ, nhà thầu đã khởi công nhưng phải dừng vì có kiến nghị

Trúng thầu Dự án nút giao đường Điện Biên Phủ, nhà thầu đã khởi công nhưng phải dừng vì có kiến nghị

Pháp luật - Phạm Tiến - 8 giờ trước
Công trình hoàn thiện nút giao đường Điện Biên Phủ, phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị, là tuyến giao thông trọng điểm kết nối với tuyến cao tốc Bắc - Nam. Dự án có ý nghĩa lớn trong việc phát triển kinh tế và hạ tầng đô thị địa phương sau sáp nhập. Thế nhưng, sau gần 1 tháng thông báo khởi công, đến nay công trình này vẫn đang “giậm chân tại chỗ”.
Xuất khẩu gỗ Việt Nam quý I/2026 đạt 3,99 tỷ USD

Xuất khẩu gỗ Việt Nam quý I/2026 đạt 3,99 tỷ USD

Kinh tế - Hoàng Minh - 8 giờ trước
Xuất khẩu gỗ Việt Nam quý I/2026 đạt 3,99 tỷ USD, tăng 1,4% so với cùng kỳ năm 2025, cho thấy ngành Gỗ đang dần phục hồi sau giai đoạn khó khăn, dù vẫn đối mặt nhiều thách thức từ thị trường quốc tế.