Đổi mới tư duy, hoàn thiện thể chế về công tác dân tộc, chính sách dân tộc

Dự buổi gặp mặt có các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị: Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Bùi Thị Minh Hoài; các đồng chí Ủy viên Bộ Chính trị; Ủy viên Trung ương Đảng; lãnh đạo Quốc hội, các ban, ngành, cơ quan Trung ương và các đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số.

Cuộc gặp mặt có ý nghĩa chính trị sâu sắc, thể hiện sự quan tâm của Đảng, Nhà nước đối với đồng bào các dân tộc thiểu số, đồng thời khẳng định vai trò ngày càng quan trọng của đội ngũ đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số trong hệ thống chính trị.

Đồng chí Lâm Văn Mẫn, Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ tịch Hội đồng Dân tộc của Quốc hội đã báo cáo một số kết quả về công tác dân tộc, chính sách dân tộc. Các đại biểu phát biểu ý kiến bày tỏ tâm huyết về nhiều vấn đề liên quan đến chính sách dân tộc.

Phát biểu tại buổi gặp mặt, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, đây là dịp chúc mừng các đồng chí được cử tri tín nhiệm bầu chọn, đồng thời để trao đổi, lắng nghe và cùng nhau xác định rõ hơn trách nhiệm trong nhiệm kỳ mới. Qua 15 nhiệm kỳ, đội ngũ đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số không ngừng trưởng thành, tham gia ngày càng sâu vào lập pháp, giám sát và quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ, công tác dân tộc và chính sách dân tộc được Đảng, Nhà nước quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo với nhiều chuyển biến tích cực. Nhiều định hướng lớn đã được thể chế hóa kịp thời, tạo khuôn khổ quan trọng cho phát triển vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Tuy nhiên, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi vẫn là khu vực còn nhiều khó khăn nhất trong cả nước. Điểm cốt lõi không phải ở việc thiếu chủ trương, mà ở chất lượng thể chế và hiệu quả tổ chức thực hiện.

Để đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định, cần có cách tiếp cận mang tính chiến lược, đồng bộ và thực chất hơn đối với công tác dân tộc và chính sách dân tộc. Công tác dân tộc phải đặt trong tổng thể chiến lược phát triển đất nước. Tiếp tục đổi mới căn bản tư duy, trọng tâm không chỉ là hỗ trợ, mà phải chuyển mạnh sang tạo điều kiện để phát triển, trao cơ hội để người dân vươn lên, cải thiện đời sống một cách bền vững, thu hẹp khoảng cách phát triển và bảo đảm bình đẳng thực chất.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị tiếp tục hoàn thiện thể chế; những vấn đề đặc thù của vùng cao, vùng sâu phải được nhận diện ngay từ khâu đánh giá tác động khi xây dựng chính sách; quan tâm đồng bộ các lĩnh vực phát triển, trong đó giáo dục và phát triển nguồn nhân lực phải được đặt ở vị trí trung tâm, tạo điều kiện để thế hệ trẻ học tập, trưởng thành và đóng góp trở lại cho địa phương; xây dựng đội ngũ cán bộ ở cơ sở, nhất là cán bộ là người dân tộc thiểu số vừa có trình độ, vừa am hiểu thực tiễn.

Đối với đội ngũ đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu mỗi đại biểu cần nâng cao thực chất vai trò đại diện, chủ động hơn trong việc đề xuất và hoàn thiện chính sách. Đại biểu không chỉ phản ánh tâm tư, nguyện vọng của đồng bào, mà phải biết phân tích, lý giải vấn đề từ thực tiễn, từ đó chuyển hóa thành kiến nghị chính sách cụ thể; đồng thời dám nói, dám đề xuất, dám chịu trách nhiệm và theo đuổi đến cùng những vấn đề đã kiến nghị. Đại biểu cần phát huy mạnh mẽ vai trò kết nối giữa nghị trường với cơ sở, vừa đưa tiếng nói của nhân dân đến với Quốc hội, vừa góp phần lan tỏa chính sách đến với đồng bào, tạo sự đồng thuận và củng cố niềm tin.

Nhân cuộc gặp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề nghị Hội đồng Dân tộc phát huy mạnh vai trò tham mưu chiến lược, chủ động nghiên cứu, đề xuất, dẫn dắt chính sách; tăng cường khảo sát thực tiễn, kịp thời phát hiện và kiến nghị tháo gỡ các điểm nghẽn thể chế, nhất là ở khâu tổ chức thực hiện. Hội đồng cần thực sự trở thành cầu nối giữa thực tiễn vùng đồng bào dân tộc thiểu số với quá trình xây dựng chính sách của Quốc hội; hoàn thiện cơ chế hỗ trợ đại biểu Quốc hội là đại biểu là người dân tộc thiểu số, trọng tâm là nâng cao chất lượng thông tin, tạo điều kiện để đại biểu tiếp cận chuyên gia, sử dụng tư vấn độc lập, nâng cao chất lượng tham gia xây dựng pháp luật.

Thay mặt Ủy ban Thường vụ Quốc hội và các vị đại biểu Quốc hội, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn trân trọng cảm ơn và nghiêm túc tiếp thu ý kiến chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước; nhấn mạnh đây là cơ sở chính trị quan trọng để Quốc hội cụ thể hóa thành chương trình hành động trong hoạt động lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước, nhất là đối với vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Quốc hội sẽ yêu cầu các cơ quan của Quốc hội khẩn trương thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng, bảo đảm mọi chính sách dân tộc phải hướng trực tiếp vào tạo sinh kế nâng cao đời sống nhân dân; khắc phục triệt để tình trạng chính sách ban hành đúng nhưng triển khai thực hiện hiệu quả thấp, chậm đi vào cuộc sống.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn khẳng định, Quốc hội sẽ tập trung rà soát toàn diện hệ thống pháp luật về chính sách dân tộc; kiên quyết loại bỏ quy định chồng chéo, hình thức; chuyển từ “hỗ trợ” sang “đầu tư phát triển". Quốc hội sẽ đổi mới phương thức giám sát đến cùng nội dung kiến nghị sau giám sát, làm rõ nguyên nhân, xử lý nghiêm trách nhiệm; tập trung vào những vấn đề bức xúc, kéo dài trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Quốc hội cũng sẽ tiếp tục đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Hội đồng Dân tộc của Quốc hội; phát huy vai trò, nâng cao trách nhiệm của đại biểu Quốc hội là người dân tộc thiểu số, bám sát thực tiễn cuộc sống, phản ánh trung thực, kịp thời tâm tư nguyện vọng của cử tri và nhân dân, nhất là ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, địa bàn kinh tế-xã hội đặc biệt khó khăn.