Khơi thông nguồn lực thắp sáng tương lai vùng đồng bào DTTS

Giải quyết cơ bản những vấn đề nhức nhối

Nga My là xã vùng sâu, vùng xa, đặc biệt khó khăn của tỉnh Nghệ An, có16 bản với các dân tộc Thái, Khơ Mú, Ơ Đu… cùng chung sống. Địa hình hiểm trở, thiếu đất sản xuất, đời sống người dân còn rất khó khăn.

Triển khai thực hiện Chương trình MTQG phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào DTTS và miền núi (Chương trình MTQG 1719) giai đoạn 2021-2025, xã Nga My được đầu tư trên 77 tỷ đồng. Nguồn lực đầu tư đã giúp Nga My phát triển cơ sở hạ tầng thiết yếu, nhiều công trình hạ tầng được xây dựng và nâng cấp, góp phần cải thiện rõ rệt đời sống sinh hoạt của người dân. Dự kiến cuối năm nay, 16/16 bản sẽ có đường ô tô và từng bước bê tông hóa.

Đổi thay lớn nhất từ nguồn vốn của Chương trình MTQG 1719 đã giúp xã Nga My kiện toàn đồng bộ cơ sở hạ tầng, tạo điều kiện thuận lợi để người dân phát triển kinh tế, nâng cao thu nhập. Hiện, tỷ lệ hộ nghèo bình quân trên địa bàn xã giảm hơn 10%/năm, hiện tại tỷ lệ hộ nghèo của xã còn 32%, tỷ lệ cận nghèo còn 15%.

Còn tại tỉnh Lào Cai, triển khai thực hiện Chương trình MTQG 1719 giai đoạn 2021 – 2025, tỉnh được bố trí khoảng 5.656 tỷ đồng. Sau gần 5 năm triển khai Chương trình, bình quân tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào DTTS giảm 6%/năm; hệ thống kết cấu hạ tầng thiết yếu vùng đồng bào DTTS, nhất là ở vùng đặc biệt khó khăn từng bước được đầu tư nâng cấp, làm thay đổi diện mạo bộ mặt nông thôn vùng cao. Nổi bật là hệ thống đường giao thông nông thôn; trường lớp học, nhà ở dân cư...

Ông Trần Huy Tuấn, Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai cho biết: Các chính sách thiết thực từ Chương trình MTQG 1719, trong đó có hỗ trợ nhà ở, đã góp phần giảm tỷ lệ nghèo bình quân hơn 6,35%/năm; thu nhập bình quân đầu người vùng đồng bào DTTS tăng trên 2 lần so với năm 2020.

Trên phạm vi cả nước, tổng mức vốn thực hiện Chương trình MTQG 1719 giai đoạn 2021-2025 là trên 137.000 tỷ đồng. Sau gần 5 năm thực hiện, có 6 nhóm nhiệm vụ cơ bản đạt hoặc vượt kế hoạch đề ra. Trong đó, mục tiêu về tỉ lệ giảm nghèo vùng đồng bào DTTS đạt bình quân 3,4%, vượt dự kiến Chương trình là 3,2%; thu nhập bình quân của người dân đạt bình quân 43,4 triệu đồng, tăng 3,1 lần so với năm 2020; các vấn đề giáo dục, lao động việc làm được chú trọng, bản sắc văn hóa được bảo tồn, người dân được tiếp cận các dịch vụ y tế cơ bản…

Phát biểu tại Hội nghị Tổng kết Chương trình MTQG 1719, Bộ trưởng Bộ Dân tộc và Tôn giáo Đào Ngọc Dung cho biết: Chương trình MTQG 1719 giai đoạn 2021-2025 đã được cả hệ thống chính trị, nhất là đồng bào DTTS đón nhận, hưởng ứng. Các nội dung đầu tư của Chương trình đã góp phần giải quyết một số vấn đề cơ bản liên quan đến đời sống người dân, bước đầu đặt nền móng cho sự phát triển bền vững của vùng đồng bào DTTS và miền núi, địa bàn trọng yếu của quốc gia.

Tiếp tục dành riêng nguồn lực thực hiện Chương trình MTQG

Dù đã đạt được nhiều mục tiêu quan trọng, xong việc triển khai thực hiện Chương trình trong giai đoạn 2021-2025 vẫn còn bộc lộ nhiều hạn chế. Hiện vẫn còn 3/9 nhóm mục tiêu không đạt, khó hoàn thành, gồm: nhóm mục tiêu về cải thiện cơ sở hạ tầng kỹ thuật; nhóm mục tiêu số thôn, bản, xã ra khỏi địa bàn đặc biệt khó khăn; nhóm mục tiêu về công tác định canh định cư, giải quyết tình trạng thiếu đất ở, đất sản xuất cho đồng bào dân tộc.

Nguyên nhân của những hạn chế là tổ chức bộ máy triển khai ở địa phương còn gặp nhiều khó khăn, lúng túng, nhất là trong công tác tham mưu, quản lý các dự án, tiểu dự án của Chương trình; công tác phân cấp, phân quyền chưa triệt để, dẫn đến khó khăn trong tổ chức thực hiện. Mặt khác, Chương trình được thiết kế tổng thể, phân chia ra nhiều dự án, tiểu dự án, các nội dung chính sách, lại được quản lý bởi nhiều bộ, ngành dẫn đến khó khăn trong việc tổ chức thực hiện, phân tán nguồn lực.

Để triển khai Chương trình giai đoạn 2026-2030, Bộ Dân tộc và Tôn giáo đã xây dựng dự thảo Chương trình tập trung vào 5 vấn đề khó khăn nhất hiện nay ở vùng đồng bào DTTS, có tính chất thời sự. Đó là: điều kiện hạ tầng xã hội khó khăn nhất, chất lượng nguồn nhân lực thấp nhất, kinh tế - xã hội chậm phát triển nhất, tiếp cận dịch vụ khó khăn nhất và tỷ lệ hộ nghèo cao nhất. Chương trình sẽ thu gọn đầu mối quản lý, phân công nhiệm vụ rõ ràng, trao toàn quyền cho địa phương, từ chủ động lập kế hoạch, huy động phân bổ nguồn lực.

Mới đây, tại Hội nghị tổng kết Chương trình MTQG 1719, Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính đã nhấn mạnh, việc triển khai Chương trình MTQG 1719 không chỉ là trách nhiệm, nghĩa vụ, mà còn là tình cảm sâu sắc, mệnh lệnh từ trái tim, mang tính nhân văn cao cả đối với đồng bào DTTS và miền núi.

Thủ tướng cũng cho biết, thời gian tới vẫn tiếp tục thực hiện Chương trình MTQG 1719 với dự kiến kinh phí khoảng 150 ngàn tỷ đồng. Đây sẽ là động lực rất lớn để thúc đẩy vùng đồng bào DTTS và miền núi phát triển, góp phần củng cố niềm tin của đồng bào các DTTS với Đảng và Nhà nước.