Lễ đón nhận Bằng của UNESCO ghi danh “Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam”

Đến dự buổi lễ có: Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc; Bí thư Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam Đỗ Văn Chiến; Nguyên Bí thư Trung ương Đảng, Nguyên Trưởng ban Dân vận Trung ương Hà Thị Khiết; Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam; các Ủy viên Trung ương Đảng, Ủy viên Dự khuyết Trung ương Đảng; lãnh đạo các ban, bộ, ngành Trung ương; lãnh đạo các tỉnh, thành phố; Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam - ông Christian Manhart; đại biểu Đại sứ quán các nước…

Về phía Ủy ban Dân tộc, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Ủy ban Dân tộc Hầu A Lềnh tham dự.

Phát biểu tại buổi Lễ, Trưởng đại diện Văn phòng UNESCO tại Việt Nam - ông Christian Manhart thông tin: Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái chính thức ghi danh vào Danh sách đại diện của UNESCO tại Kỳ họp thứ 14 của Ủy ban Liên chính phủ về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể tại Bogotá (Colombia).

Theo ông Christian Manhart, lý do di sản được ghi danh bởi những nghi lễ này là những thực hành không thể thiếu trong đời sống văn hóa tâm linh của người Tày, Nùng, Thái. Thể hiện những quan niệm về con người, thiên nhiên, thế giới và vũ trụ. Nghi lễ thể hiện một hành trình mà các thầy Then bằng các nghi thức dân gian cúng lễ vật lên tổ tiên, các đáng thần linh để cầu bình an, sức khỏe cho mọi người, mọi nhà, cầu may mắn trong những lễ quan trọng như: Khánh thành nhà, nhập trạch, cầu mùa màng tốt tươi, cầu an lành và năm mới hạnh phúc. Các thầy Then bắt đầu hành trình bằng việc hát then và chơi đàn tính.

Ông Christian Manhart cho rằng: Trong thời đại hiện nay, con người không tránh khỏi những bất an, lo lắng, khó khăn, thách thức do sự thay đổi nhanh chóng của trái đất và xã hội. Vì thế, mà các biểu đạt văn hóa của thực hành Then cũng trở nên quan trọng, giúp tăng cường giao tiếp giữa các cá nhân và các cộng đồng.

“Thực hành Then đang giúp con người vượt qua khó khăn và vướng mắc trong cuộc sống hằng ngày. Thực hành Then góp phần giáo dục đạo đức, lối sống nhân văn, gìn giữ những thuần phong mỹ tục và truyền thống văn hóa tốt đẹp của cộng đồng người Tày, Nùng, Thái, như tôn trọng thiên nhiên, khuyên răn không được giết hại động vật hoang dã, phá hoại cây trồng, tỏ lòng biết ơn với cha mẹ, tổ tiên, sống trung thực, yêu thương, giúp đỡ mọi người và chăm chỉ làm việc…”, ông Christian Manhart nhấn mạnh.

Thay mặt Lãnh đạo Đảng, Nhà nước phát biểu chỉ đạo tại buổi Lễ, Ủy viên Bộ Chính trị, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc vui mừng: “Tối nay, chúng ta vui mừng tại vùng đất Tuyên Quang, nơi từng là Thủ đô kháng chiến, Thủ đô khu giải phóng, trong không gian lung linh rực rỡ sắc màu, chứng kiến Lễ đón nhận Bằng ghi danh của UNESCO ghi danh “Thực hành Then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam” vào danh sách Di sản Văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại và Lễ hội Thành tuyên năm 2022. Thay mặt Lãnh đạo Đảng, Nhà nước, MTTQ Việt Nam, tôi xin chúc mừng các nghệ nhân, nghệ sĩ, đồng bào và lãnh đạo của tỉnh Tuyên Quang cùng 10 tỉnh gồm: Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Hà Giang, Quảng Ninh, Bắc Giang, Điện Biên, Lai Châu, Lào Cai về sự ghi nhận danh giá này”.

Nói đến tầm quan trọng của văn hóa, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, là sức mạnh nội sinh hun đúc lên phẩn chất, cốt cách con người Việt Nam trong suốt chiều dài lịch sử dựng nước và giữ nước. Với 54 dân tộc anh em, các giá trị tôn giáo, tín ngưỡng, tri thức dân gian thông qua các hình thức biểu đạt văn hóa khác nhau đã sinh sôi nảy nở, được truyền từ thế hệ này qua các thế hệ khác trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam, hình thành nên nền văn hóa Việt Nam phong phú, đa dạng, đậm đà bản sắc dân tộc.

Theo Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc, với 8 Di sản văn hóa vật thể và 14 Di sản văn hóa phi vật thể đại diện cho nhân loại tại Việt Nam đã được UNESCO công nhận, chúng ta tự hào là một trong những quốc gia có đóng góp quan trọng vào kho tàng văn hóa của nhân loại.

Then vừa là một loại hình văn nghệ dân gian, vừa là một biểu hiện của tín ngưỡng dân gian. Văn nghệ và tín ngưỡng hòa quyện với nhau trong một buổi Then tạo nên sự độc đáo. Thực hành Then là nghi lễ không thể thiếu trong đời sống văn hóa tân linh của đồng bào dân tộc Tày, Nùng, Thái ở các tỉnh miền núi phía Bắc của Tổ quốc, được dùng trong sự kiện trọng đại, những dịp lễ, tết, cầu cho mùa màng tươi tốt, đời sống ấm no, hạnh phúc, tạo dựng niềm tin trong cuộc sống. Trong đó hát Then là một loại hình diễn xướng dân gian tích hợp nhiều loại hình nghệ thuật từ văn học, âm nhạc, múa, hội họa và trình diễn…

"Một trong những điểm đặc sắc của Then là ngôn ngữ ẩn chứa chiều sâu của văn hóa. Lời Then mộc mạc, giàu hình ảnh, gần gũi với cuộc sống đời thường, sử dụng ngôn từ tượng hình, tượng thanh phong phú, lối so sánh ví von. Nội dung các khúc hát Then đều toát lên tư tưởng nhân văn sâu sắc…”, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc bày tỏ.

Tự hào với di sản Then, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc cho rằng, trải qua bao năm tháng thăng trầm của lịch sử, Then vẫn luôn có mặt ở đời sống văn hóa, tín ngưỡng và trở thành một loại hình văn hóa nghệ thuật đặc sắc độc đáo và tiêu biểu của người Tày, Nùng, Thái, như một minh chứng cho sức mạnh trường tồn của tinh thần và bản sắc dân tộc… Với giá trị nghệ thuật độc đáo của mình, Then đã góp phần hun đúc tâm hồn, tình cảm, ý chí, khát vọng vươn lên, xây đắp cuộc sống ấm no, hạnh phúc của đồng bào các dân tộc Tày, Nùng, Thái.

“Việc ghi danh thực hành then của người Tày, Nùng, Thái ở Việt Nam chính là thương hiệu quốc gia mà cả thế giới dành cho chúng ta. Qua đó góp phần giới thiệu tới bạn bè quốc tế về những di sản văn hóa đặc sắc của các tỉnh miền núi Việt Nam. Góp phần cho khu vực này tăng thêm sức hấp dẫn, cuốn hút với du khách”, Chủ tịch nước Nguyễn Xuân Phúc nhấn mạnh.

Tại buổi lễ, các đại biểu, du khách và Nhân dân trong tỉnh Tuyên Quang đã được thưởng thức những tiết mục Then độc đáo do các đoàn nghệ nhân, nghệ sĩ đến từ các tỉnh có nghệ thuật Then được ghi danh.